1. ទំព័រដើម
  2. ថ្នាក់ទី ៧
  3. មេរៀនទី ១៦
១៦
មេរៀនទី ១៦ · គណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី ៧

បរិមាត្រ និងក្រឡាផ្ទៃពហុកោណ

ធរណីមាត្រ៥ ផ្នែកលំហាត់ ៥០សំណួរពហុជ្រើសរើស ៥០
ប្រវត្តិនៃការវាស់វែងបរិមាត្រ និងក្រឡាផ្ទៃ

ការវាស់វែង «បរិមាត្រ» (Perimeter) និង «ក្រឡាផ្ទៃ» (Area) គឺជាសកម្មភាពគណិតវិទ្យាដ៏ចំណាស់បំផុតមួយរបស់មនុស្សជាតិ ដែលមានប្រវត្តិជាង ៤០០០ ឆ្នាំមកហើយ។ នៅអេហ្ស៊ីបបុរាណ ជារៀងរាល់ឆ្នាំទឹកជំនន់ទន្លេនីលបានជន់លិច និងលុបបំបាត់ព្រំប្រទល់ដីស្រែចម្ការ ធ្វើឱ្យមន្ត្រីស្ទង់ដីអេហ្ស៊ីប (ហៅថា Harpedonaptai ឬអ្នកទាញខ្សែវាស់ដី) ត្រូវប្រើប្រាស់ចំណងខ្សែពួរ និងធរណីមាត្រដើម្បីគណនាបរិមាត្រ និងក្រឡាផ្ទៃដីឡើងវិញសម្រាប់គិតពន្ធដារ ដូចដែលបានកត់ត្រាក្នុងក្រដាសផាពីរុសរីន (Rhind Papyrus, ប្រហែល ១៦៥០ ឆ្នាំមុន គ.ស.)។

នៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរនាសម័យអង្គរ បុព្វបុរសខ្មែរមានចំណេះដឹងខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងការវាស់វែងក្រឡាផ្ទៃដីធ្លី និងបរិមាត្រសំណង់ ដែលស្ដែងចេញតាមរយៈសិលាចារឹកបុរាណបញ្ជាក់ពីឯកតារង្វាស់ដី ដូចជា ស្លា ថោល ប្រាស និងការគណនាទំហំដីស្រែថ្វាយប្រាសាទ។ លើសពីនេះ ការជីកស្ថាបនាអាងស្ដុកទឹកដ៏ធំមហិមា (បារាយណ៍ខាងកើត និងបារាយណ៍ខាងលិច ដែលមានបណ្ដោយដល់ទៅ ៨ គីឡូម៉ែត្រ និងទទឹង ២.២ គីឡូម៉ែត្រ) ព្រមទាំងគូទឹកព័ទ្ធជុំវិញប្រាសាទអង្គរវត្ត សុទ្ធសឹងតែទាមទារនូវការគណនាបរិមាត្រ និងក្រឡាផ្ទៃយ៉ាងសុក្រឹតបំផុត។ ក្នុងយុគសម័យទំនើប ចំណេះដឹងនេះជាគ្រឹះមិនអាចខ្វះបានក្នុងវិស្វកម្ម សំណង់ ស្ថាបត្យកម្ម និងកសិកម្ម។

សញ្ញាណទូទៅនៃបរិមាត្រ និងក្រឡាផ្ទៃ

នៅក្នុងធរណីមាត្រប្លង់ បរិមាត្រ និងក្រឡាផ្ទៃមានលក្ខណៈខុសគ្នាជាមូលដ្ឋាន ៖

  • បរិមាត្រ (Perimeter, \(P\)) ៖ ជារង្វាស់ប្រវែង មួយវិមាត្រ (1D) នៃបន្ទាត់ ឬខ្សែកាច់បិទជិតជុំវិញរូបធរណីមាត្រ (គិតជាខ្នាតប្រវែង ៖ \(\text{m}, \text{cm}, \text{km}...\))។

  • ក្រឡាផ្ទៃ (Area, \(S\)) ៖ ជារង្វាស់ទំហំ ពីរវិមាត្រ (2D) នៃផ្ទៃប្លង់ដែលស្ថិតនៅខាងក្នុងខ្សែកាច់បិទជិតនោះ ដោយគិតជាចំនួននៃការ៉េឯកតា (គិតជាខ្នាតផ្ទៃ ៖ \(\text{m}^2, \text{cm}^2, \text{ha}...\))។

បរិមាត្រនៃពហុកោណ

បរិមាត្រនៃពហុកោណ និងរូបមន្តគ្រឹះ
  • និយមន័យ ៖ បរិមាត្រនៃពហុកោណ គឺជាផលបូកប្រវែងជ្រុងទាំងអស់ដែលខណ្ឌពហុកោណនោះ ៖

    \[P = a_1 + a_2 + a_3 + \dots + a_n\]

  • រូបមន្តបរិមាត្ររូបសំខាន់ៗ ៖

    • ត្រីកោណ ៖ \(P = a + b + c\) (ត្រីកោណសម័ង្ស ៖ \(P = 3a\))

    • ចតុកោណកែង ៖ \(P = 2(a + b)\) (\(a\) ទទឹង, \(b\) បណ្ដោយ)

    • ការ៉េ ៖ \(P = 4a\) (\(a\) រង្វាស់ជ្រុង)

ឧទាហរណ៍

ដីស្រែមួយរាងចតុកោណកែងមានបណ្ដោយ \(65\text{ m}\) និងទទឹង \(35\text{ m}\)។
ក. គណនាបរិមាត្រនៃដីស្រែនេះ។
ខ. គេធ្វើរបងលួសបន្លាព័ទ្ធជុំវិញដីស្រែ \(3\) ជុំ។ តើត្រូវប្រើខ្សែលួសប្រវែងសរុបប៉ុន្មានម៉ែត្រ?

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 បរិមាត្រដីស្រែ ៖ \(P = 2(a + b) = 2(35 + 65) = 2 \times 100 = 200\text{ m}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{P = 200\text{ m}}\)
 ប្រវែងខ្សែលួសសរុប \(3\) ជុំ ៖ \(L = 3 \times P = 3 \times 200 = 600\text{ m}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{L = 600\text{ m}}\)។

បរិមាត្រពហុកោណ

១. ត្រីកោណសម័ង្សមួយមានបរិមាត្រ \(45\text{ cm}\)។ គណនាប្រវែងជ្រុងនីមួយៗនៃត្រីកោណ។
២. ការ៉េមួយមានបរិមាត្រស្មើនឹងបរិមាត្រចតុកោណកែងទំហំ \(12\text{ cm} \times 8\text{ cm}\)។ រកជ្រុងការ៉េ។

ឯកតាក្រឡាផ្ទៃ និងការបំបែកខ្នាត

ប្រព័ន្ធឯកតាក្រឡាផ្ទៃ និងការបំបែកខ្នាត
  • ឯកតាអន្តរជាតិ ៖ ម៉ែត្រការ៉េ (\(\text{m}^2\)) គឺជាក្រឡាផ្ទៃនៃការ៉េដែលមានជ្រុងប្រវែង \(1\text{ m}\)។

  • ទំនាក់ទំនងខ្នាត ៖ ខ្នាតក្រឡាផ្ទៃធំជាងមួយតង់ ធំជាង ១០០ ដងនៃខ្នាតបន្ទាប់ ៖

    \[1\text{ km}^2 = 100\text{ hm}^2 = 10\,000\text{ dam}^2 = 1\,000\,000\text{ m}^2\]
    \[1\text{ m}^2 = 100\text{ dm}^2 = 10\,000\text{ cm}^2 = 1\,000\,000\text{ mm}^2\]

  • ឯកតាវាស់ដីធ្លី ៖ ហិចតា (\(\text{ha}\)), អា (\(\text{a}\)), សង់ទីអា (\(\text{ca}\)) ៖

    \[1\text{ ca} = 1\text{ m}^2 \quad{} , \quad{} 1\text{ a} = 1\text{ dam}^2 = 100\text{ m}^2 \quad{} , \quad{} 1\text{ ha} = 1\text{ hm}^2 = 10\,000\text{ m}^2\]

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

ចូរបំបែកខ្នាតខាងក្រោម ៖
ក. \(4.5\text{ m}^2\) ទៅជា \(\text{cm}^2\) និង \(2500\text{ cm}^2\) ទៅជា \(\text{m}^2\)។
ខ. \(3.2\text{ ha}\) ទៅជា \(\text{m}^2\) និង \(15\,000\text{ m}^2\) ទៅជា \(\text{ha}\)។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 \(1\text{ m}^2 = 10\,000\text{ cm}^2 \implies 4.5\text{ m}^2 = 4.5 \times 10\,000 = 45\,000\text{ cm}^2\)។ \(\boxed{45\,000\text{ cm}^2}\)
\(2500\text{ cm}^2 = \dfrac{2500}{10\,000} = 0.25\text{ m}^2\)។ ដូចនេះ \(\boxed{0.25\text{ m}^2}\)
 \(1\text{ ha} = 10\,000\text{ m}^2 \implies 3.2\text{ ha} = 3.2 \times 10\,000 = 32\,000\text{ m}^2\)។ \(\boxed{32\,000\text{ m}^2}\)
\(15\,000\text{ m}^2 = \dfrac{15\,000}{10\,000} = 1.5\text{ ha}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{1.5\text{ ha}}\)។

ការបំបែកខ្នាតក្រឡាផ្ទៃ

១. បំពេញចន្លោះ ៖ ក. \(0.8\text{ km}^2 = \dots\dots\dots\text{ ha}\) ខ. \(35\text{ a} = \dots\dots\dots\text{ m}^2\)។
២. ចម្ការមួយមានទំហំ \(48\,000\text{ m}^2\)។ គណនាក្រឡាផ្ទៃចម្ការគិតជា អា (\(\text{a}\)) និង ហិចតា (\(\text{ha}\))។

ក្រឡាផ្ទៃចតុកោណកែង និងការ៉េ

ក្រឡាផ្ទៃចតុកោណកែង និងការ៉េ
  • ក្រឡាផ្ទៃចតុកោណកែង ៖ ស្មើនឹងផលគុណរវាងទទឹង និងបណ្ដោយ ៖

    \[S = a \times b\]

  • រូបមន្តទាញ ៖ ទទឹង \(a = \dfrac{S}{b}\) និង បណ្ដោយ \(b = \dfrac{S}{a}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃការ៉េ ៖ ស្មើនឹងការ៉េនៃរង្វាស់ជ្រុងរបស់វា ៖

    \[S = a^2 = a \times a \implies a = \sqrt{S}\]

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

កម្រាលឥដ្ឋការ៉ូមួយបន្ទប់រាងចតុកោណកែងមានទទឹង \(4.5\text{ m}\) និងក្រឡាផ្ទៃ \(27\text{ m}^2\)។
ក. គណនាប្រវែងបណ្ដោយ និងបរិមាត្រនៃបន្ទប់នេះ។
ខ. ការ៉េមួយមានបរិមាត្រស្មើនឹងបរិមាត្របន្ទប់នេះ។ រកក្រឡាផ្ទៃការ៉េនោះ។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 បណ្ដោយបន្ទប់ ៖ \(b = \dfrac{S}{a} = \dfrac{27}{4.5} = 6\text{ m}\)។ បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(4.5 + 6) = 21\text{ m}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{b = 6\text{ m}, P = 21\text{ m}}\)
 ជ្រុងការ៉េ ៖ \(a' = \dfrac{P}{4} = \dfrac{21}{4} = 5.25\text{ m}\)។
ក្រឡាផ្ទៃការ៉េ ៖ \(S' = (a')^2 = 5.25^2 = 27.5625\text{ m}^2\)។ ដូចនេះ \(\boxed{S' = 27.5625\text{ m}^2}\)។

ក្រឡាផ្ទៃចតុកោណកែង និងការ៉េ

១. ការ៉េមួយមានបរិមាត្រ \(36\text{ cm}\)។ គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃការ៉េនោះ។
២. ចតុកោណកែងមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(120\text{ cm}^2\) និងបណ្ដោយ \(15\text{ cm}\)។ គណនាទទឹង និងបរិមាត្រ។

ក្រឡាផ្ទៃត្រីកោណ

ក្រឡាផ្ទៃត្រីកោណ និងរូបមន្តទាញ
  • រូបមន្តទូទៅ ៖ ក្រឡាផ្ទៃត្រីកោណស្មើកន្លះផលគុណនៃប្រវែងបាត និងកម្ពស់ត្រូវគ្នា ៖

    \[S = \dfrac{1}{2} \times b \times h = \dfrac{b \times h}{2}\]

  • រូបមន្តទាញ ៖ កម្ពស់ \(h = \dfrac{2S}{b}\) និង បាត \(b = \dfrac{2S}{h}\)

  • ត្រីកោណកែង ៖ ស្មើកន្លះផលគុណជ្រុងមុំកែងទាំងពីរ ៖ \(S = \dfrac{a \times b}{2}\)

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

ត្រីកោណ \(ABC\) មួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(48\text{ cm}^2\) និងបាត \(BC = 12\text{ cm}\)។
ក. គណនាកម្ពស់ \(AH\) គូសចេញពីកំពូល \(A\) ទៅលើជ្រុង \([BC]\)។
ខ. បើកម្ពស់គូសចេញពីកំពូល \(B\) ស្មើនឹង \(9.6\text{ cm}\) រកប្រវែងជ្រុង \(AC\)។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 កម្ពស់ \(AH\) គូសលើបាត \(BC\) ៖ \(AH = \dfrac{2S}{BC} = \dfrac{2 \times 48}{12} = \dfrac{96}{12} = 8\text{ cm}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{AH = 8\text{ cm}}\)
 ប្រវែងជ្រុង \(AC\) ដោយកម្ពស់ \(BK = 9.6\text{ cm}\) ៖
\(S = \dfrac{AC \times BK}{2} \implies AC = \dfrac{2S}{BK} = \dfrac{2 \times 48}{9.6} = \dfrac{96}{9.6} = 10\text{ cm}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{AC = 10\text{ cm}}\)។

ក្រឡាផ្ទៃត្រីកោណ

១. គណនាក្រឡាផ្ទៃត្រីកោណកែងមួយដែលមានជ្រុងមុំកែង \(6\text{ cm}\) និង \(8\text{ cm}\)។
២. ត្រីកោណមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(35\text{ m}^2\) និងកម្ពស់ \(7\text{ m}\)។ គណនាប្រវែងបាតត្រូវគ្នានឹងកម្ពស់នោះ។

ក្រឡាផ្ទៃប្រលេឡូក្រាម ចតុកោណព្នាយ និងរូបផ្គុំ

ក្រឡាផ្ទៃប្រលេឡូក្រាម និងចតុកោណព្នាយ
  • ប្រលេឡូក្រាម ៖ ស្មើផលគុណនៃបាត និងកម្ពស់ ៖

    \[S = b \times h\]

  • ចតុកោណព្នាយ ៖ ស្មើកន្លះផលបូកបាតទាំងពីរគុណនឹងកម្ពស់ ៖

    \[S = \dfrac{(B + b) \times h}{2} \quad{} (B\text{ បាតធំ, } b\text{ បាតតូច, } h\text{ កម្ពស់})\]

  • រូបធរណីមាត្រផ្គុំ ៖ ស្មើផលបូក ឬផលដកនៃក្រឡាផ្ទៃរូបធរណីមាត្រគ្រឹះ។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

ដីឡូត៍មួយមានរាងជាចតុកោណព្នាយដែលមានបាតធំ \(40\text{ m}\) បាតតូច \(24\text{ m}\) និងកម្ពស់ \(18\text{ m}\)។
ក. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃដីឡូត៍នេះ។ ខ. បើគេលក់ដីនេះក្នុងតម្លៃ \(50\$\text{/m}^2\) រកប្រាក់លក់ដីសរុប។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ផ្ទៃដី ៖ \(S = \dfrac{(40 + 24) \times 18}{2} = 576\text{ m}^2\) នាំឱ្យ \(\boxed{S = 576\text{ m}^2}\)។
 ប្រាក់លក់ដីសរុប ៖ \(M = 576 \times 50 = 28\,800\$\)។ ដូចនេះ ។

ប្រលេឡូក្រាម និងព្នាយ

១. ប្រលេឡូក្រាមមួយមានបាត \(14\text{ cm}\) និងកម្ពស់ \(9\text{ cm}\)។ គណនាក្រឡាផ្ទៃរបស់វា។
២. ចតុកោណព្នាយមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(90\text{ cm}^2\) កម្ពស់ \(6\text{ cm}\) និងបាតតូច \(12\text{ cm}\)។ រកបាតធំ។

លំហាត់អនុវត្តន៍

១លំហាត់ទី ១

ដីចម្ការរាងចតុកោណកែងមួយមានបណ្ដោយ \(85\text{ m}\) និងទទឹង \(45\text{ m}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃដីចម្ការនោះ

  2. គេព័ទ្ធលួសបន្លា ៤ ជុំ រកប្រវែងខ្សែលួសសរុប

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រដី ៖
    \(P = 2(85 + 45) = 2 \times 130 = 260\text{ m}\)

  • ប្រវែងខ្សែលួស ៤ ជុំ ៖
    \(L = 4 \times 260 = 1040\text{ m}\)

២លំហាត់ទី ២

ការ៉េមួយមានប្រវែងជ្រុងស្មើនឹង \(15.5\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃការ៉េនោះ

  2. បើជ្រុងកើនឡើង \(2.5\text{ cm}\) រកបរិមាត្រថ្មី

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រការ៉េ ៖
    \(P = 4 \times 15.5 = 62\text{ cm}\)

  • ជ្រុងថ្មី ៖ \(15.5 + 2.5 = 18\text{ cm}\)។
    បរិមាត្រថ្មី ៖ \(P' = 4 \times 18 = 72\text{ cm}\)

៣លំហាត់ទី ៣

ត្រីកោណ \(ABC\) មួយមាន \(AB = 12\text{ cm}, BC = 16\text{ cm}, AC = 20\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃត្រីកោណ \(ABC\)

  2. បញ្ជាក់ថា \(\triangle ABC\) ជាត្រីកោណកែង

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រ \(\triangle ABC\) ៖
    \(P = 12 + 16 + 20 = 48\text{ cm}\)

  • ពិនិត្យ ៖ \(12^2 + 16^2 = 144 + 256 = 400 = 20^2\)។
    តាមទ្រឹស្ដីបទបញ្ច្រាសពីតាករ \(\triangle ABC\) ជាត្រីកោណកែង។

៤លំហាត់ទី ៤

ត្រីកោណសមបាតមួយមានបរិមាត្រ \(38\text{ cm}\) និងបាត \(10\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងជ្រុងឈមនីមួយៗ

  2. គណនាផលបូកប្រវែងជ្រុងទាំងពីរនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ជ្រុងឈមនីមួយៗ ៖
    \(a = \frac{38 - 10}{2} = \frac{28}{2} = 14\text{ cm}\)

  • ផលបូកជ្រុងទាំងពីរ ៖ \(14 + 14 = 28\text{ cm}\)

៥លំហាត់ទី ៥

ចតុកោណកែងមួយមានបរិមាត្រ \(72\text{ cm}\) និងបណ្ដោយស្មើបីដងនៃទទឹង ៖

  1. គណនាប្រវែងទទឹងនៃចតុកោណកែង

  2. គណនាប្រវែងបណ្ដោយនៃចតុកោណកែង

មើលដំណោះស្រាយ
  • ទទឹង \(x\) បណ្ដោយ \(3x\) ៖
    \(2(x + 3x) = 72 \Rightarrow 8x = 72 \Rightarrow x = 9\text{ cm}\)

  • បណ្ដោយ ៖ \(3 \times 9 = 27\text{ cm}\)

៦លំហាត់ទី ៦

ស្រះចិញ្ចឹមត្រីរាងការ៉េមួយមានបរិមាត្រ \(140\text{ m}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងជ្រុងមួយនៃស្រះ

  2. បើគេដាំបង្គោលរបងចម្ងាយ \(5\text{ m}\) មួយ រកចំនួនបង្គោល

មើលដំណោះស្រាយ
  • ជ្រុងស្រះ ៖ \(a = \frac{140}{4} = 35\text{ m}\)

  • ចំនួនបង្គោលរបង ៖ \(\frac{140}{5} = 28\) បង្គោល

៧លំហាត់ទី ៧

ពហុកោណមួយមាន ៥ ជ្រុងប្រវែង \(6\text{ cm}, 8\text{ cm}, 10\text{ cm}, 7\text{ cm}, 9\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃពហុកោណនេះ

  2. ប្រាប់ឈ្មោះប្រភេទពហុកោណតាមចំនួនជ្រុង

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រ ៖
    \(P = 6 + 8 + 10 + 7 + 9 = 40\text{ cm}\)

  • ពហុកោណមាន \(5\) ជ្រុង គឺ បញ្ចកោណ (Pentagon)។

៨លំហាត់ទី ៨

ត្រីកោណសម័ង្សមួយមានបរិមាត្រស្មើនឹងបរិមាត្រការ៉េជ្រុង \(6\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្ររួមនៃរូបទាំងពីរ

  2. គណនាប្រវែងជ្រុងនៃត្រីកោណសម័ង្សនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រការ៉េ ៖ \(P = 4 \times 6 = 24\text{ cm}\) (បរិមាត្ររួម)

  • ជ្រុងត្រីកោណសម័ង្ស ៖ \(a = \frac{24}{3} = 8\text{ cm}\)

៩លំហាត់ទី ៩

ចតុកោណកែងមួយមានទទឹង \(24\text{ cm}\) និងបណ្ដោយស្មើ \(\frac{5}{3}\) នៃទទឹង ៖

  1. គណនាប្រវែងបណ្ដោយនៃចតុកោណកែង

  2. គណនាបរិមាត្រនៃចតុកោណកែងនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • បណ្ដោយ ៖ \(24 \times \frac{5}{3} = 40\text{ cm}\)

  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(40 + 24) = 128\text{ cm}\)

១០លំហាត់ទី ១០

គេយកខ្សែលួសប្រវែង \(120\text{ cm}\) មកពត់ជារូបធរណីមាត្រ ៖

  1. បើពត់ជាការ៉េ រកប្រវែងជ្រុងនៃការ៉េ

  2. បើពត់ជាត្រីកោណសម័ង្ស រកប្រវែងជ្រុងត្រីកោណ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ជ្រុងការ៉េ ៖ \(\frac{120}{4} = 30\text{ cm}\)

  • ជ្រុងត្រីកោណសម័ង្ស ៖ \(\frac{120}{3} = 40\text{ cm}\)

១១លំហាត់ទី ១១

ចូរបំបែកខ្នាតក្រឡាផ្ទៃខាងក្រោមទៅជា \(\text{cm}^2\) ៖

  1. \(2.5\text{ m}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ cm}^2\)

  2. \(0.08\text{ m}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ cm}^2\)

មើលដំណោះស្រាយ

បំបែកជា \(\text{cm}^2\) (\(1\text{ m}^2 = 10\,000\text{ cm}^2\)) ៖

  • \(2.5\text{ m}^2 = 2.5 \times 10\,000 = 25\,000\text{ cm}^2\)

  • \(0.08\text{ m}^2 = 0.08 \times 10\,000 = 800\text{ cm}^2\)

១២លំហាត់ទី ១២

ចូរបំបែកខ្នាតក្រឡាផ្ទៃខាងក្រោមទៅជា \(\text{m}^2\) ៖

  1. \(35\,000\text{ cm}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ m}^2\)

  2. \(4.2\text{ dam}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ m}^2\)

មើលដំណោះស្រាយ

បំបែកជា \(\text{m}^2\) ៖

  • \(35\,000\text{ cm}^2 = \frac{35\,000}{10\,000} = 3.5\text{ m}^2\)

  • \(4.2\text{ dam}^2 = 4.2 \times 100 = 420\text{ m}^2\)

១៣លំហាត់ទី ១៣

ចូរបំបែកខ្នាតដីធ្លីទៅជាម៉ែត្រការ៉េ (\(\text{m}^2\)) ៖

  1. \(1.8\text{ ha} = \dots\dots\dots\dots\text{ m}^2\)

  2. \(45\text{ a} = \dots\dots\dots\dots\text{ m}^2\)

មើលដំណោះស្រាយ

បំបែកជា \(\text{m}^2\) ៖

  • \(1.8\text{ ha} = 1.8 \times 10\,000 = 18\,000\text{ m}^2\)

  • \(45\text{ a} = 45 \times 100 = 4500\text{ m}^2\)

១៤លំហាត់ទី ១៤

ចូរបំបែកខ្នាតក្រឡាផ្ទៃទៅជាហិចតា (\(\text{ha}\)) ៖

  1. \(65\,000\text{ m}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ ha}\)

  2. \(0.75\text{ km}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ ha}\)

មើលដំណោះស្រាយ

បំបែកជា ហិចតា (\(\text{ha}\)) ៖

  • \(65\,000\text{ m}^2 = \frac{65\,000}{10\,000} = 6.5\text{ ha}\)

  • \(0.75\text{ km}^2 = 0.75 \times 100 = 75\text{ ha}\)

១៥លំហាត់ទី ១៥

ចូរបំបែកខ្នាតទៅជា អា (\(\text{a}\)) ៖

  1. \(8500\text{ m}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ a}\)

  2. \(3.4\text{ ha} = \dots\dots\dots\dots\text{ a}\)

មើលដំណោះស្រាយ

បំបែកជា អា (\(\text{a}\)) ៖

  • \(8500\text{ m}^2 = \frac{8500}{100} = 85\text{ a}\)

  • \(3.4\text{ ha} = 3.4 \times 100 = 340\text{ a}\)

១៦លំហាត់ទី ១៦

គណនាផលបូកខ្នាតក្រឡាផ្ទៃ ៖

  1. \(2.5\text{ m}^2 + 3500\text{ cm}^2\) (គិតជា \(\text{m}^2\))

  2. \(1.2\text{ ha} + 80\text{ a}\) (គិតជា \(\text{m}^2\))

មើលដំណោះស្រាយ

គណនាផលបូក ៖

  • \(2.5\text{ m}^2 + 3500\text{ cm}^2 = 2.5 + 0.35 = 2.85\text{ m}^2\)

  • \(1.2\text{ ha} + 80\text{ a} = 12\,000 + 8000 = 20\,000\text{ m}^2\)

១៧លំហាត់ទី ១៧

ដីមួយកន្លែងមានទំហំ \(0.04\text{ km}^2\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីគិតជា ហិចតា (\(\text{ha}\))

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីគិតជា ម៉ែត្រការ៉េ (\(\text{m}^2\))

មើលដំណោះស្រាយ

ដីទំហំ \(0.04\text{ km}^2\) ៖

  • គិតជា ហិចតា ៖ \(0.04 \times 100 = 4\text{ ha}\)

  • គិតជា \(\text{m}^2\) ៖ \(4 \times 10\,000 = 40\,000\text{ m}^2\)

១៨លំហាត់ទី ១៨

បន្ទប់មួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(24\text{ m}^2\) ៖

  1. គណនាផ្ទៃបន្ទប់គិតជា \(\text{dm}^2\)

  2. គណនាផ្ទៃបន្ទប់គិតជា \(\text{cm}^2\)

មើលដំណោះស្រាយ

បន្ទប់ទំហំ \(24\text{ m}^2\) ៖

  • គិតជា \(\text{dm}^2\) ៖ \(24 \times 100 = 2400\text{ dm}^2\)

  • គិតជា \(\text{cm}^2\) ៖ \(24 \times 10\,000 = 240\,000\text{ cm}^2\)

១៩លំហាត់ទី ១៩

ចូរបំបែកខ្នាតតូចៗខាងក្រោម ៖

  1. \(580\text{ mm}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ cm}^2\)

  2. \(12.4\text{ cm}^2 = \dots\dots\dots\dots\text{ mm}^2\)

មើលដំណោះស្រាយ

បំបែកខ្នាត ៖

  • \(580\text{ mm}^2 = \frac{580}{100} = 5.8\text{ cm}^2\)

  • \(12.4\text{ cm}^2 = 12.4 \times 100 = 1240\text{ mm}^2\)

២០លំហាត់ទី ២០

ដីមួយកន្លែងមានទំហំ \(3\text{ ha } 25\text{ a}\) ៖

  1. បំប្លែងទំហំដីសរុបជា អា (\(\text{a}\))

  2. បំប្លែងទំហំដីសរុបជា ម៉ែត្រការ៉េ (\(\text{m}^2\))

មើលដំណោះស្រាយ

ដី \(3\text{ ha } 25\text{ a}\) ៖

  • គិតជា អា ៖ \(3 \times 100 + 25 = 325\text{ a}\)

  • គិតជា \(\text{m}^2\) ៖ \(325 \times 100 = 32\,500\text{ m}^2\)

២១លំហាត់ទី ២១

បន្ទប់រៀនមួយមានរាងចតុកោណកែងបណ្ដោ​យ \(8\text{ m}\) និងទទឹង \(6.5\text{ m}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃបន្ទប់រៀននេះ

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃបន្ទប់រៀននេះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(8 + 6.5) = 29\text{ m}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = 8 \times 6.5 = 52\text{ m}^2\)

២២លំហាត់ទី ២២

ទីធ្លាសាលារាងការ៉េមួយមានប្រវែងជ្រុង \(45\text{ m}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃទីធ្លាសាលា

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃទីធ្លាគិតជា អា (\(\text{a}\))

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 4 \times 45 = 180\text{ m}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = 45^2 = 2025\text{ m}^2 = 20.25\text{ a}\)

២៣លំហាត់ទី ២៣

ចតុកោណកែងមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(108\text{ cm}^2\) និងទទឹង \(9\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងបណ្ដោយនៃចតុកោណកែង

  2. គណនាបរិមាត្រនៃចតុកោណកែងនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • បណ្ដោយ ៖ \(L = \frac{108}{9} = 12\text{ cm}\)

  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(12 + 9) = 42\text{ cm}\)

២៤លំហាត់ទី ២៤

ការ៉េមួយមានក្រឡាផ្ទៃស្មើនឹង \(144\text{ cm}^2\) ៖

  1. គណនាប្រវែងជ្រុងនៃការ៉េនោះ

  2. គណនាបរិមាត្រនៃការ៉េនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ជ្រុងការ៉េ ៖ \(a = \sqrt{144} = 12\text{ cm}\)

  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 4 \times 12 = 48\text{ cm}\)

២៥លំហាត់ទី ២៥

ដីចម្ការរាងចតុកោណកែងមួយមានបរិមាត្រ \(320\text{ m}\) និងទទឹង \(60\text{ m}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងបណ្ដោយនៃដីចម្ការ

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីចម្ការគិតជា ហិចតា (\(\text{ha}\))

មើលដំណោះស្រាយ
  • កន្លះបរិមាត្រ ៖ \(\frac{320}{2} = 160\text{ m}\)។
    បណ្ដោយ ៖ \(160 - 60 = 100\text{ m}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = 100 \times 60 = 6000\text{ m}^2 = 0.6\text{ ha}\)

២៦លំហាត់ទី ២៦

ការ៉េមួយមានបរិមាត្រ \(64\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងជ្រុងនៃការ៉េនោះ

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃការ៉េនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ជ្រុងការ៉េ ៖ \(a = \frac{64}{4} = 16\text{ cm}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = 16^2 = 256\text{ cm}^2\)

២៧លំហាត់ទី ២៧

ចតុកោណកែងមួយមានបណ្ដោយ \(18\text{ cm}\) និងក្រឡាផ្ទៃស្មើការ៉េជ្រុង \(12\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃរួមនៃរូបទាំងពីរ

  2. គណនាប្រវែងទទឹងនៃចតុកោណកែង

មើលដំណោះស្រាយ
  • ក្រឡាផ្ទៃរួម (ស្មើផ្ទៃការ៉េ) ៖
    \(S = 12^2 = 144\text{ cm}^2\)

  • ទទឹងចតុកោណកែង ៖ \(w = \frac{144}{18} = 8\text{ cm}\)

២៨លំហាត់ទី ២៨

គេក្រាលការ៉ូការ៉េជ្រុង \(40\text{ cm}\) ក្នុងបន្ទប់ទំហំ \(6\text{ m} \times 4\text{ m}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃការ៉ូមួយសន្លឹកគិតជា \(\text{m}^2\)

  2. គណនាចំនួនសន្លឹកការ៉ូដែលត្រូវប្រើប្រាស់

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃការ៉ូ ១ សន្លឹក ៖
    \(0.4 \times 0.4 = 0.16\text{ m}^2\)

  • ផ្ទៃបន្ទប់ ៖ \(6 \times 4 = 24\text{ m}^2\)។
    ចំនួនការ៉ូ ៖ \(\frac{24}{0.16} = 150\) សន្លឹក

២៩លំហាត់ទី ២៩

ដីមួយមានរាងចតុកោណកែងបណ្ដោយ \(50\text{ m}\) និងទទឹងស្មើ \(\frac{3}{5}\) នៃបណ្ដោ​យ ៖

  1. គណនាទទឹង និងបរិមាត្រនៃដី

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃដីគិតជា អា (\(\text{a}\))

មើលដំណោះស្រាយ
  • ទទឹង ៖ \(50 \times \frac{3}{5} = 30\text{ m}\)។
    បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(50 + 30) = 160\text{ m}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = 50 \times 30 = 1500\text{ m}^2 = 15\text{ a}\)

៣០លំហាត់ទី ៣០

ការ៉េមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(81\text{ m}^2\)។ បើគេបង្កើនជ្រុងរបស់វា \(2\text{ m}\) ៖

  1. រកប្រវែងជ្រុងដើម និងជ្រុងថ្មីនៃការ៉េ

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃថ្មី និងក្រឡាផ្ទៃកើនឡើង

មើលដំណោះស្រាយ
  • ជ្រុងដើម ៖ \(a = \sqrt{81} = 9\text{ m}\)។
    ជ្រុងថ្មី ៖ \(9 + 2 = 11\text{ m}\)

  • ផ្ទៃថ្មី ៖ \(11^2 = 121\text{ m}^2\)។
    ផ្ទៃកើនឡើង ៖ \(121 - 81 = 40\text{ m}^2\)

៣១លំហាត់ទី ៣១

ត្រីកោណមួយមានបាត \(14\text{ cm}\) និងកម្ពស់ត្រូវគ្នា \(9\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណនោះ

  2. បើកម្ពស់កើនឡើង \(3\text{ cm}\) រកផ្ទៃថ្មី

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃត្រីកោណ ៖
    \(S = \frac{1}{2} \times 14 \times 9 = 63\text{ cm}^2\)

  • កម្ពស់ថ្មី ៖ \(9 + 3 = 12\text{ cm}\)។
    ផ្ទៃថ្មី ៖ \(\frac{1}{2} \times 14 \times 12 = 84\text{ cm}^2\)

៣២លំហាត់ទី ៣២

ត្រីកោណកែង \(ABC\) កែងត្រង់ \(A\) មាន \(AB = 9\text{ cm}\) និង \(AC = 12\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណ \(ABC\)

  2. បើអ៊ីប៉ូតេនុស \(BC = 15\text{ cm}\) រកកម្ពស់ \(AH\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃ \(\triangle ABC\) ៖
    \(S = \frac{1}{2} \times 9 \times 12 = 54\text{ cm}^2\)

  • កម្ពស់ \(AH\) ធៀបនឹងអ៊ីប៉ូតេនុស ៖
    \(AH = \frac{2S}{BC} = \frac{2 \times 54}{15} = 7.2\text{ cm}\)

៣៣លំហាត់ទី ៣៣

ត្រីកោណមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(42\text{ cm}^2\) និងបាត \(12\text{ cm}\) ៖

  1. សរសេរសមីការរកកម្ពស់ \(h\) នៃត្រីកោណ

  2. គណនាប្រវែងកម្ពស់ \(h\) នោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • សមីការ ៖ \(\frac{1}{2} \times 12 \times h = 42 \Rightarrow 6h = 42\)

  • កម្ពស់ ៖ \(h = \frac{42}{6} = 7\text{ cm}\)

៣៤លំហាត់ទី ៣៤

ត្រីកោណមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(75\text{ m}^2\) និងកម្ពស់ \(10\text{ m}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងបាតនៃត្រីកោណនោះ

  2. បើបាតថយចុះ \(3\text{ m}\) រកក្រឡាផ្ទៃថ្មី

មើលដំណោះស្រាយ
  • បាតត្រីកោណ ៖ \(b = \frac{2 \times 75}{10} = 15\text{ m}\)

  • បាតថ្មី ៖ \(15 - 3 = 12\text{ m}\)។
    ផ្ទៃថ្មី ៖ \(\frac{1}{2} \times 12 \times 10 = 60\text{ m}^2\)

៣៥លំហាត់ទី ៣៥

ត្រីកោណសមបាត \(ABC\) មាន \(AB = AC = 10\text{ cm}, BC = 12\text{ cm}\) និងកម្ពស់ \(AH = 8\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃត្រីកោណ \(ABC\)

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណ \(ABC\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 10 + 10 + 12 = 32\text{ cm}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = \frac{1}{2} \times 12 \times 8 = 48\text{ cm}^2\)

៣៦លំហាត់ទី ៣៦

ត្រីកោណកែងសមបាតមួយមានជ្រុងមុំកែង \(10\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណនេះ

  2. រកក្រឡាផ្ទៃការ៉េដែលមានជ្រុងស្មើជ្រុងមុំកែងនេះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃត្រីកោណ ៖
    \(S = \frac{1}{2} \times 10 \times 10 = 50\text{ cm}^2\)

  • ផ្ទៃការ៉េ ៖ \(10 \times 10 = 100\text{ cm}^2\)

៣៧លំហាត់ទី ៣៧

ត្រីកោណមួយមានកម្ពស់ស្មើ \(\frac{2}{3}\) នៃបាត និងបាតស្មើ \(15\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងកម្ពស់នៃត្រីកោណ

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • កម្ពស់ ៖ \(h = \frac{2}{3} \times 15 = 10\text{ cm}\)

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = \frac{1}{2} \times 15 \times 10 = 75\text{ cm}^2\)

៣៨លំហាត់ទី ៣៨

ត្រីកោណ \(MNP\) មានផ្ទៃស្មើផ្ទៃចតុកោណកែងទំហំ \(8\text{ cm} \times 6\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃត្រីកោណ \(MNP\)

  2. បើបាត \(NP = 16\text{ cm}\) គណនាកម្ពស់ត្រូវគ្នា

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃ \(\triangle MNP\) ៖ \(S = 8 \times 6 = 48\text{ cm}^2\)

  • កម្ពស់ត្រូវគ្នា ៖ \(h = \frac{2 \times 48}{16} = 6\text{ cm}\)

៣៩លំហាត់ទី ៣៩

មេដ្យាន \(AM\) នៃត្រីកោណ \(ABC\) ចែករូបជា \(\triangle ABM\) និង \(\triangle ACM\) ៖

  1. បង្ហាញថា \(\triangle ABM\) និង \(\triangle ACM\) មានផ្ទៃស្មើគ្នា

  2. បើផ្ទៃ \(\triangle ABC = 60\text{ cm}^2\) រកផ្ទៃ \(\triangle ABM\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\triangle ABM\) និង \(\triangle ACM\) មានបាត \(BM = MC\) និងកម្ពស់រួមពីកំពូល \(A\) នាំឱ្យផ្ទៃស្មើគ្នា។

  • ផ្ទៃ \(\triangle ABM\) ៖ \(\frac{60}{2} = 30\text{ cm}^2\)

៤០លំហាត់ទី ៤០

ដីរាងត្រីកោណមួយមានបាត \(80\text{ m}\) និងកម្ពស់ \(45\text{ m}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីគិតជា ម៉ែត្រការ៉េ (\(\text{m}^2\))

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីគិតជា អា (\(\text{a}\))

មើលដំណោះស្រាយ
  • គិតជា \(\text{m}^2\) ៖
    \(S = \frac{1}{2} \times 80 \times 45 = 1800\text{ m}^2\)

  • គិតជា អា ៖ \(\frac{1800}{100} = 18\text{ a}\)

៤១លំហាត់ទី ៤១

ប្រលេឡូក្រាមមួយមានបាត \(16\text{ cm}\) និងកម្ពស់ \(8.5\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃប្រលេឡូក្រាមនោះ

  2. បើបាតថយចុះពាក់កណ្ដាល រកក្រឡាផ្ទៃថ្មី

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃប្រលេឡូក្រាម ៖
    \(S = 16 \times 8.5 = 136\text{ cm}^2\)

  • បាតថយពាក់កណ្ដាល (\(8\text{ cm}\)) ៖
    ផ្ទៃថ្មី ៖ \(8 \times 8.5 = 68\text{ cm}^2\)

៤២លំហាត់ទី ៤២

ប្រលេឡូក្រាមមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(135\text{ cm}^2\) និងកម្ពស់ \(9\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងបាតនៃប្រលេឡូក្រាម

  2. បើជ្រុងទ្រេតស្មើ \(11\text{ cm}\) រកបរិមាត្ររបស់វា

មើលដំណោះស្រាយ
  • បាតប្រលេឡូក្រាម ៖ \(b = \frac{135}{9} = 15\text{ cm}\)

  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(15 + 11) = 52\text{ cm}\)

៤៣លំហាត់ទី ៤៣

ចតុកោណព្នាយមួយមានបាតធំ \(20\text{ cm}\), បាតតូច \(12\text{ cm}\) និងកម្ពស់ \(7\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាផលបូកបាតទាំងពីរ \((B + b)\)

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃចតុកោណព្នាយនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផលបូកបាត ៖ \(B + b = 20 + 12 = 32\text{ cm}\)

  • ផ្ទៃព្នាយ ៖ \(S = \frac{32 \times 7}{2} = 112\text{ cm}^2\)

៤៤លំហាត់ទី ៤៤

ចតុកោណព្នាយមួយមានក្រឡាផ្ទៃ \(120\text{ cm}^2\), កម្ពស់ \(8\text{ cm}\) និងបាតតូច \(11\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាផលបូកបាតទាំងពីរ \((B + b)\)

  2. គណនាប្រវែងបាតធំ \(B\) នៃចតុកោណព្នាយ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផលបូកបាត ៖ \(B + b = \frac{2 \times 120}{8} = 30\text{ cm}\)

  • បាតធំ ៖ \(B = 30 - 11 = 19\text{ cm}\)

៤៥លំហាត់ទី ៤៥

ចតុកោណព្នាយកែងមួយមានបាតធំ \(18\text{ m}\), បាតតូច \(10\text{ m}\) និងជ្រុងកែង \(6\text{ m}\) ៖

  1. បញ្ជាក់ថាកម្ពស់នៃព្នាយស្មើនឹងប៉ុន្មាន

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃចតុកោណព្នាយកែងនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • កម្ពស់នៃចតុកោណព្នាយកែងគឺ \(h = 6\text{ m}\)។

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = \frac{(18 + 10) \times 6}{2} = 84\text{ m}^2\)

៤៦លំហាត់ទី ៤៦

ដីឡូត៍រាងចតុកោណព្នាយមានបាតធំ \(50\text{ m}\), បាតតូច \(30\text{ m}\) និងកម្ពស់ \(25\text{ m}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីគិតជា \(\text{m}^2\)

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីគិតជា អា (\(\text{a}\))

មើលដំណោះស្រាយ
  • គិតជា \(\text{m}^2\) ៖
    \(S = \frac{(50 + 30) \times 25}{2} = 1000\text{ m}^2\)

  • គិតជា អា ៖ \(\frac{1000}{100} = 10\text{ a}\)

៤៧លំហាត់ទី ៤៧

រូបផ្គុំមួយកើតពីចតុកោណកែងទំហំ \(10\text{ cm} \times 6\text{ cm}\) ភ្ជាប់ជាមួយត្រីកោណកែងបាត \(6\text{ cm}\), កម្ពស់ \(4\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃផ្នែកនីមួយៗ

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃសរុបនៃរូបផ្គុំនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃចតុកោណកែង ៖ \(10 \times 6 = 60\text{ cm}^2\)
    ផ្ទៃត្រីកោណកែង ៖ \(\frac{1}{2} \times 6 \times 4 = 12\text{ cm}^2\)

  • ផ្ទៃសរុប ៖ \(60 + 12 = 72\text{ cm}^2\)

៤៨លំហាត់ទី ៤៨

បន្ទះដែករាងការ៉េជ្រុង \(20\text{ cm}\) ត្រូវបានគេចោះកាត់ការ៉េតូចមួយជ្រុង \(6\text{ cm}\) ចំកណ្ដាល ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃបន្ទះដែកដើម និងការ៉េតូច

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃដែលនៅសល់នៃបន្ទះដែក

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃបន្ទះដែកដើម ៖ \(20^2 = 400\text{ cm}^2\)
    ផ្ទៃការ៉េតូច ៖ \(6^2 = 36\text{ cm}^2\)

  • ផ្ទៃនៅសល់ ៖ \(400 - 36 = 364\text{ cm}^2\)

៤៩លំហាត់ទី ៤៩

ដីស្រែរាងប្រលេឡូក្រាមមួយមានបាត \(120\text{ m}\) និងកម្ពស់ \(65\text{ m}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃដីស្រែគិតជា ហិចតា (\(\text{ha}\))

  2. បើ ១ ហិចតាទទួលបានស្រូវ ៤ តោន រកទិន្នផលស្រូវសរុប

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃដី ៖ \(120 \times 65 = 7800\text{ m}^2 = 0.78\text{ ha}\)

  • ទិន្នផលស្រូវសរុប ៖ \(0.78 \times 4 = 3.12\) តោន

៥០លំហាត់ទី ៥០

កំណាត់ផ្លូវរាងចតុកោណកែងបណ្ដោយ \(1.5\text{ km}\) និងទទឹង \(8\text{ m}\) ៖

  1. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃផ្លូវគិតជា ម៉ែត្រការ៉េ (\(\text{m}^2\))

  2. បើថ្លៃចាក់កៅស៊ូ \(12\$\text{/m}^2\) គណនាថវិកាសរុប

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផ្ទៃផ្លូវ (\(1500\text{ m} \times 8\text{ m}\)) ៖
    \(S = 1500 \times 8 = 12\,000\text{ m}^2\)

  • ថវិកាសរុប ៖ \(12\,000 \times 12 = 144\,000\$\)

សំណួរពហុជ្រើសរើស

ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវតែមួយ រួចចុច «ពិនិត្យ»។ ចម្លើយរបស់អ្នកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងកុំព្យូទ័រនេះ។

✎ សំណួរទី ១–១០

✎ សំណួរទី ១១–២០

✎ សំណួរទី ២១–៣០

✎ សំណួរទី ៣១–៤០

✎ សំណួរទី ៤១–៥០

តេស្តសមត្ថភាព ៖ មេរៀនទី ១៦ បរិមាត្រ និងក្រឡាផ្ទៃពហុកោណ — ៥០ សំណួរ · ៩០ នាទី

ចាប់ផ្ដើមតេស្ត