1. ទំព័រដើម
  2. ថ្នាក់ទី ៧
  3. មេរៀនទី ១៥
១៥
មេរៀនទី ១៥ · គណិតវិទ្យាថ្នាក់ទី ៧

រូបធរណីមាត្រដែលមានវិមាត្រពីរ

ធរណីមាត្រ៥ ផ្នែកលំហាត់ ៥០សំណួរពហុជ្រើសរើស ៥០
ប្រវត្តិនៃធរណីមាត្រប្លង់ពីរវិមាត្រ

ធរណីមាត្រ (Geometry) មានប្រភពមកពីពាក្យក្រិកបុរាណពីរម៉ាត់គឺ «Geo» (ផែនដី) និង «Metron» (រង្វាស់) ដែលមានន័យថា «រង្វាស់ផែនដី»។ សញ្ញាណនៃរូបធរណីមាត្រពីរវិមាត្រដូចជា ត្រីកោណ ចតុកោណ និងពហុកោណ បានកកើតឡើងតាំងពីរាប់ពាន់ឆ្នាំមុន គ.ស. នៅក្នុងអរិយធម៌បាប៊ីឡូន អេហ្ស៊ីបបុរាណ និងឥណ្ឌា ក្នុងគោលបំណងវាស់វែងផ្ទៃដីកសិកម្មតាមដងទន្លេនីល និងការកសាងពីរ៉ាមីតដ៏មហិមា។ ក្រោយមក គណិតវិទូក្រិកបុរាណដូចជា តាលែស (Thales), ពីតាករ (Pythagoras) និងជាពិសេសលោក អឺគ្លីដ (Euclid) បានចងក្រងគោលការណ៍គ្រឹះនៃរូបធរណីមាត្រពីរវិមាត្រទៅជាប្រព័ន្ធទ្រឹស្ដីបទដ៏ច្បាស់លាស់នៅក្នុងស្នាដៃអមតៈ «ធាតុគ្រឹះ» (Elements)។

នៅក្នុងសម្បត្តិវប្បធម៌ និងស្ថាបត្យកម្មខ្មែរ រូបធរណីមាត្រពីរវិមាត្រត្រូវបានបុព្វបុរសខ្មែរយកមកច្នៃប្រឌិតយ៉ាងប៉ិនប្រសប់ក្នុងការរៀបចំគ្រោងប្លង់ប្រាសាទបុរាណ ដូចជា ប្រាសាទអង្គរវត្ត ប្រាសាទបាគង និងប្រាសាទបន្ទាយស្រី ដែលស្ដែងចេញនូវរាងធរណីមាត្រស៊ីមេទ្រី ការ៉េ ចតុកោណកែង ត្រីកោណ និងពហុកោណ ព្រមទាំងក្បូរក្បាច់រចនាលម្អលើផ្ដែរ និងសសរពេជ្រប្រកបដោយសោភ័ណភាពគណិតវិទ្យាដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់។

សញ្ញាណទូទៅនៃរូបធរណីមាត្រពីរវិមាត្រ

នៅក្នុងធរណីមាត្រប្លង់ រូបធរណីមាត្រពីរវិមាត្រមានលក្ខណៈគ្រឹះសំខាន់ៗដូចតទៅ ៖

  • រូបពីរវិមាត្រ (2D Figures) ៖ ជារូបធរណីមាត្រដែលចំណុចទាំងអស់របស់វាស្ថិតនៅក្នុងប្លង់តែមួយ ដោយមានវិមាត្រពីរគឺ បណ្ដោយ និង ទទឹង (ឬប្រវែង និងកម្ពស់) ប៉ុន្តែគ្មានកម្រាស់ឡើយ។

  • ពហុកោណ (Polygons) ៖ ជាផ្នែកមួយនៃប្លង់ដែលខណ្ឌដោយខ្សែកាច់បិទជិត និងមិនកាត់ខ្លួនឯង រួមមាន ៖ ត្រីកោណ (៣ ជ្រុង), ចតុកោណ (៤ ជ្រុង), បញ្ចកោណ (៥ ជ្រុង), ឆកោណ (៦ ជ្រុង)...។

  • ធាតុសំខាន់ៗ ៖ កំពូល (Vertices), ជ្រុង (Sides), មុំក្នុង (Interior Angles) និងអង្កត់ទ្រូង (Diagonals)។

ពហុកោណ

សញ្ញាណពហុកោណ និងធាតុបង្ក
  • និយមន័យ ៖ ពហុកោណជាផ្នែកមួយនៃប្លង់ខណ្ឌដោយខ្សែកាច់បិទជិត។

  • ពហុកោណប៉ោង (Convex) ៖ ស្ថិតនៅតែម្ខាងធៀបនឹងបន្ទាត់ទ្រទ្រង់ជ្រុងណាមួយ។

  • ធាតុសំខាន់ៗ ៖ កំពូល (\(A, B, \dots\)), ជ្រុង (\(AB, BC, \dots\)), អង្កត់ទ្រូង (\(AC, AD, \dots\))។

  • ចំនួនអង្កត់ទ្រូងនៃពហុកោណប៉ោង \(n\) ជ្រុងគឺ ៖ \(d = \dfrac{n(n-3)}{2}\)។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យពហុកោណប៉ោងមួយមាន \(6\) ជ្រុង (ឆកោណប៉ោង)។
ក. គណនាចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុបនៃឆកោណនេះ។
ខ. តើពីកំពូលមួយនៃឆកោណ គេអាចគូសអង្កត់ទ្រូងបានប៉ុន្មាន?

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុប ៖ \(d = \dfrac{n(n-3)}{2} = \dfrac{6(6-3)}{2} = \dfrac{6 \times 3}{2} = 9\)។ ដូចនេះ \(\boxed{d = 9}\)
 ចំនួនអង្កត់ទ្រូងចេញពីកំពូលមួយ ៖ \(n - 3 = 6 - 3 = 3\)។ ដូចនេះ គូសបាន \(3\) អង្កត់ទ្រូង។

ពហុកោណ និងធាតុបង្ក

១. គណនាចំនួនអង្កត់ទ្រូងនៃ ៖ ក. ចតុកោណ (\(n=4\)) ខ. អដ្ឋកោណ (\(n=8\))។
២. តើពហុកោណប៉ោងណាដែលមានចំនួនជ្រុងស្មើគ្នានឹងចំនួនអង្កត់ទ្រូងរបស់វា?

ត្រីកោណ និងបន្ទាត់ពិសេសក្នុងត្រីកោណ

ប្រភេទត្រីកោណ និងបន្ទាត់ពិសេស
  • និយមន័យ ៖ ត្រីកោណជាពហុកោណមានជ្រុង \(3\) និងមុំក្នុង \(3\)។ ប្រភេទ ៖ ត្រីកោណសមបាត (ជ្រុង ២ ប៉ុនគ្នា), សម័ង្ស (ជ្រុង ៣ ប៉ុនគ្នា), កែង (មុំមួយ \(90^\circ\))។

  • បន្ទាត់ពិសេសទាំង ៤ ៖ កម្ពស់ (Altitude) កែងនឹងជ្រុងឈម, មេដ្យាន (Median) ភ្ជាប់ទៅចំណុចកណ្ដាលជ្រុងឈម, មេដ្យាទ័រ (Perp. Bisector) កែងត្រង់ចំណុចកណ្ដាល, កន្លះបន្ទាត់ពុះមុំ (Bisector) ចែកមុំក្នុងជាពីរស្មើគ្នា។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យត្រីកោណសមបាត \(ABC\) កំពូល \(A\) មាន \(AB = AC = 6\text{ cm}, BC = 8\text{ cm}\) និង \(AH \perp BC\) (\(H \in [BC]\))។
ក. បង្ហាញថា \(AH\) ក៏ជាមេដ្យាននៃ \([BC]\) ផងដែរ។ ខ. គណនាប្រវែង \(BH\) និង \(HC\)។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ក្នុងត្រីកោណសមបាត កម្ពស់គូសចេញពីកំពូល ជាមេដ្យាននៃបាត។ ដូចនេះ \(AH\) ជាមេដ្យាន
 ដោយ \(AH\) ជាមេដ្យាន នាំឱ្យ \(H\) ជាចំណុចកណ្ដាល \([BC]\) ៖ \(BH = HC = \dfrac{BC}{2} = \dfrac{8}{2} = 4\text{ cm}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{BH = HC = 4\text{ cm}}\)។

បន្ទាត់ពិសេសក្នុងត្រីកោណ

១. ក្នុងត្រីកោណកែង \(ABC\) កែងត្រង់ \(A\) តើជ្រុងណាខ្លះជាកម្ពស់នៃត្រីកោណ?
២. គេឱ្យ \(\triangle PQR\) សមបាតកំពូល \(P\) មានបាត \(QR = 10\text{ cm}\) និង \(PM\) ជាមេដ្យាន។ រកប្រវែង \(QM\)។

ផលបូកមុំក្នុង និងមុំក្រៅនៃត្រីកោណ

ទ្រឹស្ដីបទមុំក្នុង និងមុំក្រៅត្រីកោណ
  • ផលបូកមុំក្នុង ៖ ផលបូកមុំក្នុងទាំងបីនៃត្រីកោណស្មើនឹង \(180^\circ\) ជានិច្ច ៖

    \[\angle A + \angle B + \angle C = 180^\circ\]

  • លក្ខណៈមុំក្រៅ ៖ មុំក្រៅមួយស្មើនឹងផលបូកមុំក្នុងពីរទៀតមិនជាប់នឹងវា ៖

    \[\angle ACD = \angle A + \angle B\]

  • វិបាក ៖ ក្នុង \(\triangle\) កែង ៖ \(\angle B + \angle C = 90^\circ\)។ ក្នុង \(\triangle\) សម័ង្ស ៖ \(\angle A = \angle B = \angle C = 60^\circ\)។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) មួយមាន \(\angle A = 55^\circ\) និង \(\angle B = 65^\circ\)។
ក. គណនារង្វាស់មុំក្នុង \(\angle C\) នៃត្រីកោណ។
ខ. បន្លាយជ្រុង \([BC]\) ទៅ \(D\)។ គណនារង្វាស់មុំក្រៅ \(\angle ACD\)។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 តាមផលបូកមុំក្នុង ៖ \(\angle C = 180^\circ - (55^\circ + 65^\circ) = 180^\circ - 120^\circ = 60^\circ\)។ ដូចនេះ \(\boxed{\angle C = 60^\circ}\)
 តាមលក្ខណៈមុំក្រៅ ៖ \(\angle ACD = \angle A + \angle B = 55^\circ + 65^\circ = 120^\circ\)។ ដូចនេះ \(\boxed{\angle ACD = 120^\circ}\)។

គណនារង្វាស់មុំនៃត្រីកោណ

១. ត្រីកោណសមបាតមួយមានមុំកំពូលស្មើនឹង \(50^\circ\)។ គណនារង្វាស់មុំបាតនីមួយៗ។
២. ក្នុងត្រីកោណកែងមួយ មុំស្រួចមួយមានរង្វាស់ \(38^\circ\)។ គណនារង្វាស់មុំស្រួចមួយទៀត។

ចតុកោណ និងប្រភេទចតុកោណប៉ោង

សញ្ញាណចតុកោណ និងផលបូកមុំក្នុង
  • និយមន័យ ៖ ចតុកោណជាពហុកោណដែលមានជ្រុង \(4\) និងមុំក្នុង \(4\)។

  • ប្រភេទចតុកោណ ៖

    • ចតុកោណប៉ោង ៖ ស្ថិតនៅតែម្ខាងធៀបនឹងបន្ទាត់ទ្រទ្រង់ជ្រុងនីមួយៗ (អង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាក្នុងរូប)។

    • ចតុកោណផត ៖ មានបន្លាយជ្រុងកាត់ជ្រុងមួយទៀត (អង្កត់ទ្រូងមួយនៅក្រៅរូប)។

  • ផលបូកមុំក្នុង ៖ ផលបូកមុំក្នុងទាំងបួននៃចតុកោណស្មើនឹង \(360^\circ\) ៖

    \[\angle A + \angle B + \angle C + \angle D = 360^\circ\]

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យចតុកោណប៉ោង \(ABCD\) មានមុំ \(\angle A = 80^\circ\), \(\angle B = 110^\circ\) និង \(\angle C = 75^\circ\)។
ក. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle D\) នៃចតុកោណនេះ។
ខ. តើមុំ \(\angle D\) ជាមុំស្រួច មុំកែង ឬមុំទាល?

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 តាមផលបូកមុំក្នុង ៖ \(\angle D = 360^\circ - (80^\circ + 110^\circ + 75^\circ) = 360^\circ - 265^\circ = 95^\circ\)។ ដូចនេះ \(\boxed{\angle D = 95^\circ}\)
 ដោយ \(90^\circ < 95^\circ < 180^\circ\) នោះ \(\angle D\) ជាមុំទាល។

ចតុកោណ និងមុំក្នុង

១. ចតុកោណ \(EFGH\) មួយមានមុំ \(\angle E = 90^\circ\), \(\angle F = 85^\circ\) និង \(\angle G = 105^\circ\)។ គណនាមុំ \(\angle H\)។
២. ក្នុងចតុកោណមួយ មុំទាំងបួនមានរង្វាស់ស្មើគ្នា។ គណនារង្វាស់មុំនីមួយៗ និងប្រាប់ឈ្មោះចតុកោណនេះ។

ចតុកោណកែង និងការ៉េ

ចតុកោណកែង និងការ៉េ
  • ចតុកោណកែង (Rectangle) ៖ មានមុំកែងទាំងបួន (\(\angle A = \angle B = \angle C = \angle D = 90^\circ\))។ អង្កត់ទ្រូងទាំងពីរមានប្រវែងស្មើគ្នា និងកាត់គ្នាត្រង់ចំណុចកណ្ដាល (\(AC = BD\) និង \(OA = OB = OC = OD\))។

  • ការ៉េ (Square) ៖ ជាចតុកោណកែងដែលមានជ្រុងជាប់ពីរប៉ុនគ្នា (ជ្រុង ៤ ប៉ុនគ្នា និងមុំ ៤ ជាមុំកែង)។ អង្កត់ទ្រូងទាំងពីរស្មើគ្នា កាត់គ្នាត្រង់ចំណុចកណ្ដាល និងកែងគ្នា (\(AC \perp BD, AC = BD\))។

រូបភាពនេះកំពុងរៀបចំ

ឧទាហរណ៍

គេឱ្យចតុកោណកែង \(ABCD\) មួយមានអង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ \(O\) ដោយ \(AC = 12\text{ cm}\) និង \(AB = 8\text{ cm}\)។
ក. រកប្រវែងអង្កត់ទ្រូង \(BD\) និងប្រវែងអង្កត់ \(OA, OB\)។
ខ. បង្ហាញថា \(\triangle OAB\) ជាត្រីកោណសមបាត។

ដំណោះស្រាយ

ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
 ក្នុងចតុកោណកែង អង្កត់ទ្រូងទាំងពីរស្មើគ្នា និងកាត់គ្នាត្រង់ចំណុចកណ្ដាល ៖
\(BD = AC = 12\text{ cm}\) និង \(OA = OB = \dfrac{AC}{2} = 6\text{ cm}\)។ ដូចនេះ \(\boxed{BD = 12\text{ cm}, OA = OB = 6\text{ cm}}\)
 ដោយ \(OA = OB = 6\text{ cm}\) នាំឱ្យ \(\triangle OAB\) ជាត្រីកោណសមបាតកំពូល \(O\)។

ចតុកោណកែង និងការ៉េ

១. ការ៉េ \(ABCD\) មួយមានអង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ \(O\) ដោយ \(OA = 4\text{ cm}\)។ គណនាប្រវែង \(BD\) និង \(AC\)។
២. បើចតុកោណកែងមួយមានអង្កត់ទ្រូងកែងគ្នា តើចតុកោណកែងនោះក្លាយជារូបធរណីមាត្រអ្វី?

លំហាត់អនុវត្តន៍

១លំហាត់ទី ១

គេឱ្យពហុកោណប៉ោងមួយដែលមាន \(7\) ជ្រុង (សប្តកោណ) ៖

  1. រកចំនួនកំពូល និងចំនួនមុំក្នុងនៃសប្តកោណ

  2. គណនាចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុបនៃសប្តកោណនេះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • សប្តកោណមាន \(7\) កំពូល និង \(7\) មុំក្នុង។

  • ចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុប ៖
    \(d = \frac{n(n-3)}{2} = \frac{7(7-3)}{2} = \frac{7 \times 4}{2} = 14\)។

២លំហាត់ទី ២

គេឱ្យពហុកោណប៉ោងមួយដែលមាន \(10\) ជ្រុង (ទសកោណ) ៖

  1. គណនាចំនួនអង្កត់ទ្រូងគូសចេញពីកំពូលមួយ

  2. គណនាចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុបនៃទសកោណនេះ

មើលដំណោះស្រាយ

ទសកោណមាន \(n = 10\) ជ្រុង ៖

  • ចេញពីកំពូលមួយ ៖ \(n - 3 = 10 - 3 = 7\) អង្កត់ទ្រូង។

  • អង្កត់ទ្រូងសរុប ៖
    \(d = \frac{10(10-3)}{2} = \frac{10 \times 7}{2} = 35\)។

៣លំហាត់ទី ៣

ពហុកោណប៉ោងមួយមានចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុបស្មើនឹង \(14\) ៖

  1. សរសេរសមីការរកចំនួនជ្រុង \(n\) នៃពហុកោណ

  2. កំណត់ចំនួនជ្រុង \(n\) និងប្រាប់ឈ្មោះពហុកោណ

មើលដំណោះស្រាយ
  • សមីការ ៖ \(\frac{n(n-3)}{2} = 14 \Rightarrow n(n-3) = 28\)

  • \(n^2 - 3n - 28 = 0 \Rightarrow (n-7)(n+4) = 0 \Rightarrow n = 7\)។
    ពហុកោណនោះគឺ សប្តកោណ (ពហុកោណ \(7\) ជ្រុង)។

៤លំហាត់ទី ៤

គេឱ្យចតុកោណប៉ោង \(ABCD\) មួយ ៖

  1. រាប់ឈ្មោះជ្រុងឈមពីរគូ និងមុំឈមពីរគូ

  2. រាប់ឈ្មោះជ្រុងជាប់បួនគូ និងអង្កត់ទ្រូងទាំងពីរ

មើលដំណោះស្រាយ

ក្នុងចតុកោណប៉ោង \(ABCD\) ៖

  • ជ្រុងឈម ៖ \((AB, CD)\) និង \((AD, BC)\)។ មុំឈម ៖ \((\angle A, \angle C)\) និង \((\angle B, \angle D)\)។

  • ជ្រុងជាប់ ៖ \((AB, BC), (BC, CD), (CD, DA), (DA, AB)\)។ អង្កត់ទ្រូង ៖ \(AC\) និង \(BD\)។

៥លំហាត់ទី ៥

គេឱ្យបញ្ចកោណប៉ោង \(ABCDE\) មួយ ៖

  1. រាប់ឈ្មោះអង្កត់ទ្រូងដែលគូសចេញពីកំពូល \(A\)

  2. រាប់ឈ្មោះអង្កត់ទ្រូងទាំងអស់នៃបញ្ចកោណនេះ

មើលដំណោះស្រាយ

ក្នុងបញ្ចកោណប៉ោង \(ABCDE\) ៖

  • អង្កត់ទ្រូងចេញពី \(A\) ៖ \(AC\) និង \(AD\) (មាន \(2\))។

  • អង្កត់ទ្រូងទាំងអស់ (មាន \(5\)) ៖ \(AC, AD, BD, BE, CE\)។

៦លំហាត់ទី ៦

ចូរពន្យល់ពីភាពខុសគ្នារវាងពហុកោណពីរប្រភេទ ៖

  1. ពហុកោណប៉ោង និងពហុកោណផត

  2. ពហុកោណប៉ោង និងពហុកោណខ្វែង

មើលដំណោះស្រាយ
  • ប៉ោង និង ផត ៖ ពហុកោណប៉ោងមានគ្រប់មុំក្នុងតូចជាង \(180^\circ\)។ ពហុកោណផតមានយ៉ាងហោចណាស់មុំក្នុងមួយធំជាង \(180^\circ\)។

  • ប៉ោង និង ខ្វែង ៖ ពហុកោណប៉ោងជ្រុងមិនកាត់គ្នា។ ពហុកោណខ្វែងមានជ្រុងប្រសព្វកាត់គ្នាទៅវិញទៅមក។

៧លំហាត់ទី ៧

គេឱ្យត្រីកោណ \(MNP\) មួយ ៖

  1. រាប់ឈ្មោះកំពូល ជ្រុង និងមុំក្នុងនៃត្រីកោណ

  2. បញ្ជាក់ថាហេតុអ្វីបានជាត្រីកោណគ្មានអង្កត់ទ្រូង

មើលដំណោះស្រាយ
  • កំពូល ៖ \(M, N, P\); ជ្រុង ៖ \(MN, NP, PM\); មុំក្នុង ៖ \(\angle M, \angle N, \angle P\)។

  • ត្រីកោណគ្មានអង្កត់ទ្រូងទេ ព្រោះ \(n=3 \Rightarrow d = \frac{3(3-3)}{2} = 0\) (គ្រប់កំពូលសុទ្ធតែជាប់គ្នា)។

៨លំហាត់ទី ៨

ពហុកោណប៉ោងមួយមានចំនួនអង្កត់ទ្រូងស្មើពីរដងនៃចំនួនជ្រុង ៖

  1. បង្កើតសមីការតាមលក្ខខណ្ឌនៃប្រធាន

  2. រកចំនួនជ្រុងនៃពហុកោណប៉ោងនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • សមីការ ៖ \(\frac{n(n-3)}{2} = 2n\)

  • ដោយ \(n > 0\) សម្រួល \(n\) ៖
    \(n - 3 = 4 \Rightarrow n = 7\) (សប្តកោណ)។

៩លំហាត់ទី ៩

គេឱ្យអដ្ឋកោណប៉ោងមួយ (\(n=8\)) ៖

  1. គណនាចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុបនៃអដ្ឋកោណ

  2. រកចំនួនត្រីកោណបង្កើតដោយអង្កត់ទ្រូងចេញពីកំពូល ១

មើលដំណោះស្រាយ

អដ្ឋកោណប៉ោង (\(n = 8\)) ៖

  • ចំនួនអង្កត់ទ្រូងសរុប ៖
    \(d = \frac{8(8-3)}{2} = \frac{8 \times 5}{2} = 20\)។

  • ចំនួនត្រីកោណបង្កើតចេញពីកំពូល ១ ៖
    \(n - 2 = 8 - 2 = 6\) ត្រីកោណ។

១០លំហាត់ទី ១០

ចូរបញ្ជាក់ប្រភេទនៃពហុកោណខាងក្រោម ៖

  1. ពហុកោណដែលមានជ្រុង ៤ ស្មើគ្នានិងមុំកែង ៤

  2. ពហុកោណដែលមានជ្រុង ៣ ស្មើគ្នានិងមុំ ៣ ស្មើគ្នា

មើលដំណោះស្រាយ
  • ជ្រុង \(4\) ស្មើគ្នានិងមុំកែង \(4\) គឺ ការ៉េ (Square)។

  • ជ្រុង \(3\) ស្មើគ្នានិងមុំ \(3\) ស្មើគ្នា គឺ ត្រីកោណសម័ង្ស (Equilateral triangle)។

១១លំហាត់ទី ១១

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) មួយមាន \(\angle A = 45^\circ\) និង \(\angle B = 75^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle C\)

  2. បញ្ជាក់ប្រភេទនៃត្រីកោណ \(ABC\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\angle C = 180^\circ - (45^\circ + 75^\circ) = 60^\circ\)

  • មុំទាំងបីតូចជាង \(90^\circ\) នាំឱ្យ \(\triangle ABC\) ជា ត្រីកោណស្រួច។

១២លំហាត់ទី ១២

ត្រីកោណសមបាត \(ABC\) មួយមានកំពូល \(A\) ដោយ \(\angle A = 40^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំបាត \(\angle B\) និង \(\angle C\)

  2. គណនារង្វាស់មុំក្រៅត្រង់កំពូល \(A\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំបាត ៖ \(\angle B = \angle C = \frac{180^\circ - 40^\circ}{2} = 70^\circ\)

  • មុំក្រៅត្រង់ \(A\) ៖ \(180^\circ - 40^\circ = 140^\circ\)

១៣លំហាត់ទី ១៣

ត្រីកោណសមបាត \(DEF\) មួយមានមុំបាត \(\angle E = 55^\circ\) ៖

  1. រករង្វាស់មុំបាត \(\angle F\)

  2. គណនារង្វាស់មុំកំពូល \(\angle D\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំបាត ៖ \(\angle F = \angle E = 55^\circ\)

  • មុំកំពូល ៖ \(\angle D = 180^\circ - 2(55^\circ) = 70^\circ\)

១៤លំហាត់ទី ១៤

ត្រីកោណកែង \(ABC\) មួយកែងត្រង់ \(A\) ដោយ \(\angle B = 28^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំស្រួច \(\angle C\)

  2. គណនារង្វាស់មុំក្រៅត្រង់កំពូល \(C\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\angle C = 90^\circ - 28^\circ = 62^\circ\)

  • មុំក្រៅត្រង់ \(C\) ៖ \(180^\circ - 62^\circ = 118^\circ\)

១៥លំហាត់ទី ១៥

ត្រីកោណមួយមានមុំទាំងបីសមាមាត្រនឹងចំនួន \(2, 3, 4\) ៖

  1. គណនាតម្លៃផលធៀបរួម \(k\)

  2. គណនារង្វាស់មុំនីមួយៗនៃត្រីកោណនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(k = \frac{180^\circ}{2+3+4} = \frac{180^\circ}{9} = 20^\circ\)

  • មុំទាំងបី ៖ \(2 \times 20^\circ = 40^\circ\), \(3 \times 20^\circ = 60^\circ\), \(4 \times 20^\circ = 80^\circ\)

១៦លំហាត់ទី ១៦

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) ហើយបន្លាយជ្រុង \([BC]\) ទៅ \(D\) ៖

  1. បើ \(\angle A = 50^\circ, \angle B = 60^\circ\) គណនា \(\angle ACD\)

  2. បើ \(\angle ACD = 115^\circ, \angle A = 45^\circ\) គណនា \(\angle B\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំក្រៅ ៖ \(\angle ACD = \angle A + \angle B = 50^\circ + 60^\circ = 110^\circ\)

  • \(\angle B = \angle ACD - \angle A = 115^\circ - 45^\circ = 70^\circ\)

១៧លំហាត់ទី ១៧

ត្រីកោណសម័ង្ស \(KLM\) មួយ ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំក្នុងនីមួយៗនៃត្រីកោណ

  2. គណនារង្វាស់មុំក្រៅត្រង់កំពូលនីមួយៗ

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំក្នុងនីមួយៗ ៖ \(\frac{180^\circ}{3} = 60^\circ\)

  • មុំក្រៅត្រង់កំពូលនីមួយៗ ៖ \(180^\circ - 60^\circ = 120^\circ\)

១៨លំហាត់ទី ១៨

ត្រីកោណកែងសមបាត \(XYZ\) មួយកែងត្រង់ \(X\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle Y\) និង \(\angle Z\)

  2. គណនារង្វាស់មុំក្រៅត្រង់កំពូល \(Y\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំបាត ៖ \(\angle Y = \angle Z = \frac{90^\circ}{2} = 45^\circ\)

  • មុំក្រៅត្រង់ \(Y\) ៖ \(180^\circ - 45^\circ = 135^\circ\)

១៩លំហាត់ទី ១៩

ក្នុងត្រីកោណមួយ ផលបូកមុំពីរស្មើ \(110^\circ\) និងផលដកស្មើ \(30^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំទាំងពីរនោះ

  2. គណនារង្វាស់មុំទីបីនៃត្រីកោណ

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\begin{cases} A + B = 110^\circ \\ A - B = 30^\circ \end{cases} \Rightarrow 2A = 140^\circ \Rightarrow A = 70^\circ\), \(B = 40^\circ\)

  • មុំទីបី ៖ \(C = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ\)

២០លំហាត់ទី ២០

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) មានមុំក្រៅត្រង់ \(A\) ស្មើ \(130^\circ\) និង \(\angle B = 65^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំក្នុង \(\angle A\) និង \(\angle C\)

  2. បញ្ជាក់ប្រភេទនៃត្រីកោណ \(ABC\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\angle A = 180^\circ - 130^\circ = 50^\circ\)។
    \(\angle C = 130^\circ - \angle B = 130^\circ - 65^\circ = 65^\circ\)

  • ដោយ \(\angle B = \angle C = 65^\circ\) នាំឱ្យ \(\triangle ABC\) ជា ត្រីកោណសមបាតកំពូល \(A\)។

២១លំហាត់ទី ២១

គេឱ្យត្រីកោណសមបាត \(ABC\) កំពូល \(A\) មាន \(AB = AC = 7\text{ cm}, BC = 6\text{ cm}\) ៖

  1. គូសមេដ្យាន \(AM\) រួចគណនាប្រវែង \(BM\) និង \(MC\)

  2. បញ្ជាក់ពីទំនាក់ទំនងរវាង \(AM\) និងជ្រុង \(BC\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(M\) ជាចំណុចកណ្ដាលនៃ \(BC \Rightarrow BM = MC = \frac{6}{2} = 3\text{ cm}\)

  • ក្នុងត្រីកោណសមបាត មេដ្យានចេញពីកំពូលជាកម្ពស់ នាំឱ្យ \(AM \perp BC\)។

២២លំហាត់ទី ២២

ត្រីកោណសម័ង្ស \(ABC\) មួយមានជ្រុងប្រវែង \(8\text{ cm}\) ៖

  1. គូសកម្ពស់ \(AH\) រួចគណនាប្រវែង \(BH\)

  2. ប្រាប់ឈ្មោះបន្ទាត់ពិសេស ៣ ទៀតដែលត្រួតលើ \(AH\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ក្នុងត្រីកោណសម័ង្ស កម្ពស់ជាមេដ្យាន នាំឱ្យ \(BH = \frac{8}{2} = 4\text{ cm}\)

  • បន្ទាត់ ៣ ទៀតដែលត្រួតលើ \(AH\) គឺ ៖ មេដ្យាន, ពុះមុំ, និងមេដ្យាទ័រនៃ \([BC]\)។

២៣លំហាត់ទី ២៣

ក្នុងត្រីកោណកែង \(ABC\) កែងត្រង់ \(A\) មាន \(AB = 3\text{ cm}, AC = 4\text{ cm}\) ៖

  1. រាប់ឈ្មោះកម្ពស់ពីរដែលជាជ្រុងនៃត្រីកោណ

  2. រកចំណុចប្រសព្វនៃកម្ពស់ទាំងបីនៃត្រីកោណនេះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • កម្ពស់ពីរដែលជាជ្រុងនៃត្រីកោណ គឺ \(AB\) និង \(AC\)។

  • ចំណុចប្រសព្វនៃកម្ពស់ទាំងបី (អរតូសង់) គឺត្រង់ កំពូលមុំកែង \(A\)។

២៤លំហាត់ទី ២៤

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) និងបន្ទាត់ \((\Delta)\) ជាមេដ្យាទ័រនៃជ្រុង \([BC]\) ៖

  1. បញ្ជាក់លក្ខណៈធរណីមាត្រនៃបន្ទាត់ \((\Delta)\)

  2. បើ \(A \in (\Delta)\) តើ \(\triangle ABC\) ជាត្រីកោណអ្វី?

មើលដំណោះស្រាយ
  • \((\Delta)\) កាត់តាមចំណុចកណ្ដាលនៃ \([BC]\) និងកែងនឹង \([BC]\)។

  • បើ \(A \in (\Delta)\) នាំឱ្យ \(AB = AC\) ដូចនេះ \(\triangle ABC\) ជា ត្រីកោណសមបាតកំពូល \(A\)។

២៥លំហាត់ទី ២៥

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) មាន \(AD\) ជាកន្លះបន្ទាត់ពុះមុំ \(\angle A\) ៖

  1. បើ \(\angle A = 70^\circ\) គណនារង្វាស់មុំ \(\angle BAD\)

  2. បើ \(\angle BAD = 32^\circ\) គណនារង្វាស់មុំ \(\angle BAC\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(AD\) ជាពុះមុំ \(\Rightarrow \angle BAD = \frac{70^\circ}{2} = 35^\circ\)

  • \(\angle BAC = 2 \angle BAD = 2 \times 32^\circ = 64^\circ\)

២៦លំហាត់ទី ២៦

ពណ៌នាពីរបៀបសង់ត្រីកោណដោយប្រើបន្ទាត់ និងដែកឈាន ៖

  1. សង់ \(\triangle ABC\) មាន \(AB=5\text{ cm}, BC=6\text{ cm}, AC=4\text{ cm}\)

  2. សង់ \(\triangle ABC\) សមបាតកំពូល \(A\) មានបាត \(BC=5\text{ cm}, AB=4\text{ cm}\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(BC = 6\text{ cm}\)។ គូសធ្នូរង្វង់ផ្ចិត \(B\) កាំ \(5\text{ cm}\) និងធ្នូផ្ចិត \(C\) កាំ \(4\text{ cm}\) កាត់គ្នាត្រង់ \(A\)។ ភ្ជាប់ \(AB, AC\)។

  • សង់ \(BC = 5\text{ cm}\)។ គូសធ្នូផ្ចិត \(B\) និង \(C\) កាំ \(4\text{ cm}\) កាត់គ្នាត្រង់ \(A\)។ ភ្ជាប់ \(AB, AC\)។

២៧លំហាត់ទី ២៧

ពណ៌នាពីរបៀបសង់ត្រីកោណដោយប្រើរ៉ាប់ពទ័រ ៖

  1. សង់ \(\triangle ABC\) មាន \(AB=5\text{ cm}, \angle A=60^\circ, AC=4\text{ cm}\)

  2. សង់ \(\triangle ABC\) មាន \(BC=6\text{ cm}, \angle B=50^\circ, \angle C=70^\circ\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • សង់ \(AB = 5\text{ cm}\)។ វាស់ \(\angle A = 60^\circ\) គូសកាំរស្មី \(Ax\)។ លើ \(Ax\) ដៅ \(AC = 4\text{ cm}\) រួចភ្ជាប់ \(BC\)។

  • សង់ \(BC = 6\text{ cm}\)។ វាស់ \(\angle B = 50^\circ\) និង \(\angle C = 70^\circ\) កាំរស្មីប្រសព្វគ្នាត្រង់ \(A\)។

២៨លំហាត់ទី ២៨

ត្រីកោណមួយមានមេដ្យានទាំងបីប្រសព្វគ្នាត្រង់ចំណុច \(G\) (ទីប្រជុំទម្ងន់) ៖

  1. បើ \(AM = 9\text{ cm}\) ជាមេដ្យាន គណនាប្រវែង \(AG\)

  2. គណនាប្រវែង \(GM\) និងប្រាប់ផលធៀប \(\frac{AG}{AM}\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(AG = \frac{2}{3} AM = \frac{2}{3} \times 9 = 6\text{ cm}\)

  • \(GM = AM - AG = 9 - 6 = 3\text{ cm}\)។ ផលធៀប \(\frac{AG}{AM} = \frac{2}{3}\)។

២៩លំហាត់ទី ២៩

ក្នុងត្រីកោណសមបាត \(PQR\) កំពូល \(P\) មាន \(\angle P = 100^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំបាត \(\angle Q\) និង \(\angle R\)

  2. គូសកន្លះបន្ទាត់ពុះមុំ \(PS\) រួចគណនា \(\angle QPS\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំបាត ៖ \(\angle Q = \angle R = \frac{180^\circ - 100^\circ}{2} = 40^\circ\)

  • \(\angle QPS = \frac{\angle P}{2} = \frac{100^\circ}{2} = 50^\circ\)

៣០លំហាត់ទី ៣០

គេឱ្យត្រីកោណ \(ABC\) មានមុំក្រៅត្រង់ \(C\) ស្មើ \(110^\circ\) និង \(\angle A = 2\angle B\) ៖

  1. សរសេរសមីការទំនាក់ទំនងរវាង \(\angle A, \angle B\) និងមុំក្រៅ

  2. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle A, \angle B\) និង \(\angle C\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ទំនាក់ទំនងមុំក្រៅ ៖ \(\angle A + \angle B = 110^\circ\)

  • ដោយ \(\angle A = 2\angle B \Rightarrow 3\angle B = 110^\circ \Rightarrow \angle B = 36^\circ 40'\)។
    \(\angle A = 73^\circ 20'\) និង \(\angle C = 180^\circ - 110^\circ = 70^\circ\)។

៣១លំហាត់ទី ៣១

ចតុកោណ \(ABCD\) មួយមាន \(\angle A = 85^\circ, \angle B = 95^\circ, \angle C = 100^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle D\) នៃចតុកោណ

  2. ប្រាប់ប្រភេទនៃមុំ \(\angle D\) (ស្រួច កែង ឬទាល)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\angle D = 360^\circ - (85^\circ + 95^\circ + 100^\circ) = 80^\circ\)

  • ដោយ \(80^\circ < 90^\circ\) នាំឱ្យ \(\angle D\) ជា មុំស្រួច។

៣២លំហាត់ទី ៣២

ចតុកោណមួយមានមុំទាំងបួនមានរង្វាស់ \(x, 2x, 3x, 4x\) ៖

  1. សរសេរសមីការរកតម្លៃនៃអថេរ \(x\)

  2. គណនារង្វាស់មុំនីមួយៗនៃចតុកោណនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • សមីការ ៖ \(x + 2x + 3x + 4x = 360^\circ \Rightarrow 10x = 360^\circ\)

  • \(x = 36^\circ\)។ មុំទាំងបួន ៖ \(36^\circ, 72^\circ, 108^\circ, 144^\circ\)។

៣៣លំហាត់ទី ៣៣

ចតុកោណ \(MNPQ\) មួយមាន \(\angle M = 120^\circ, \angle N = 80^\circ\) និង \(\angle P = \angle Q\) ៖

  1. គណនាផលបូកមុំ \(\angle P + \angle Q\)

  2. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle P\) និងមុំ \(\angle Q\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\angle P + \angle Q = 360^\circ - (120^\circ + 80^\circ) = 160^\circ\)

  • ដោយ \(\angle P = \angle Q \Rightarrow \angle P = \angle Q = \frac{160^\circ}{2} = 80^\circ\)។

៣៤លំហាត់ទី ៣៤

ចតុកោណ \(ABCD\) មួយមាន \(\angle A = \angle C = 90^\circ\) និង \(\angle B = 60^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle D\) នៃចតុកោណ

  2. បញ្ជាក់ទំនាក់ទំនងរវាងជ្រុង \(AB\) និង \(AD\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\angle D = 360^\circ - (90^\circ + 90^\circ + 60^\circ) = 120^\circ\)

  • \(\angle A = 90^\circ \Rightarrow AB \perp AD\) (កែងគ្នា)។

៣៥លំហាត់ទី ៣៥

ចតុកោណប៉ោងមួយមានមុំក្នុងបីមានរង្វាស់ស្មើគ្នាគឺ \(75^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំទីបួននៃចតុកោណនេះ

  2. តើចតុកោណនេះអាចជាចតុកោណកែងបានទេ? ព្រោះអ្វី?

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំទីបួន ៖ \(360^\circ - 3(75^\circ) = 135^\circ\)

  • មិនអាចជាចតុកោណកែងទេ ព្រោះចតុកោណកែងត្រូវមានមុំទាំងបួនជាមុំកែង \(90^\circ\)។

៣៦លំហាត់ទី ៣៦

គេឱ្យចតុកោណ \(ABCD\) មានអង្កត់ទ្រូង \(AC\) ចែកចតុកោណជាពីរត្រីកោណ ៖

  1. បង្ហាញថាផលបូកមុំក្នុងចតុកោណស្មើ \(360^\circ\) តាមត្រីកោណទាំងពីរ

  2. បើ \(\triangle ABC\) និង \(\triangle ADC\) ជាត្រីកោណសម័ង្ស រកមុំទាំងអស់

មើលដំណោះស្រាយ
  • ផលបូកមុំក្នុង = ផលបូកមុំក្នុង \(\triangle ABC\) និង \(\triangle ADC = 180^\circ + 180^\circ = 360^\circ\)។

  • មុំទាំងអស់ ៖ \(\angle B = 60^\circ, \angle D = 60^\circ\), \(\angle A = 120^\circ, \angle C = 120^\circ\)។

៣៧លំហាត់ទី ៣៧

ចតុកោណមួយមានមុំក្នុងសមាមាត្រនឹងលេខ \(3, 4, 5, 6\) ៖

  1. រកតម្លៃមេគុណសមាមាត្រ \(k\)

  2. គណនារង្វាស់មុំតូចបំផុត និងមុំធំបំផុត

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(18k = 360^\circ \Rightarrow k = 20^\circ\)

  • មុំតូចបំផុត ៖ \(3 \times 20^\circ = 60^\circ\); មុំធំបំផុត ៖ \(6 \times 20^\circ = 120^\circ\)។

៣៨លំហាត់ទី ៣៨

ក្នុងចតុកោណ \(ABCD\) មុំក្រៅត្រង់កំពូល \(A\) ស្មើ \(70^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំក្នុង \(\angle A\)

  2. បើ \(\angle B = 100^\circ, \angle C = 80^\circ\) គណនាមុំ \(\angle D\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំក្នុង \(\angle A = 180^\circ - 70^\circ = 110^\circ\)

  • \(\angle D = 360^\circ - (110^\circ + 100^\circ + 80^\circ) = 70^\circ\)

៣៩លំហាត់ទី ៣៩

ចតុកោណ \(ABCD\) មានអង្កត់ទ្រូង \(AC \perp BD\) ត្រង់ចំណុច \(O\) ៖

  1. រាប់ឈ្មោះត្រីកោណកែងទាំងបួនដែលបង្កើតឡើង

  2. ប្រាប់ប្រភេទចតុកោណបើ \(OA=OC\) និង \(OB=OD\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • ត្រីកោណកែងទាំងបួន ៖ \(\triangle OAB, \triangle OBC, \triangle OCD, \triangle ODA\)។

  • បើ \(OA=OC, OB=OD\) និង \(AC \perp BD\) នោះ \(ABCD\) ជា ចតុកោណស្មើ (Rhombus)។

៤០លំហាត់ទី ៤០

ចតុកោណប៉ោងមួយមានមុំក្នុងពីរជាមុំកែង និងមុំទីបីស្មើ \(115^\circ\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំក្នុងទីបួន

  2. គណនារង្វាស់មុំក្រៅត្រង់មុំទីបួននោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • មុំក្នុងទីបួន ៖ \(360^\circ - (90^\circ + 90^\circ + 115^\circ) = 65^\circ\)

  • មុំក្រៅ ៖ \(180^\circ - 65^\circ = 115^\circ\)។

៤១លំហាត់ទី ៤១

ចតុកោណកែង \(ABCD\) មួយមានបណ្ដោយ \(AB = 8\text{ cm}\) និងទទឹង \(BC = 6\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃចតុកោណកែង \(ABCD\)

  2. ប្រាប់ប្រវែងជ្រុង \(CD\) និង \(DA\) រួចបញ្ជាក់មូលហេតុ

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(8 + 6) = 28\text{ cm}\)

  • \(CD = AB = 8\text{ cm}\) និង \(DA = BC = 6\text{ cm}\) (ជ្រុងឈមចតុកោណកែងស្មើគ្នា)។

៤២លំហាត់ទី ៤២

ចតុកោណកែង \(ABCD\) មានអង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ \(O\) ដោយ \(AC = 10\text{ cm}\) ៖

  1. រកប្រវែងអង្កត់ទ្រូង \(BD\)

  2. គណនាប្រវែងអង្កត់ \(OA, OB, OC, OD\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • អង្កត់ទ្រូងស្មើគ្នា ៖ \(BD = AC = 10\text{ cm}\)

  • \(OA = OB = OC = OD = \frac{10}{2} = 5\text{ cm}\)

៤៣លំហាត់ទី ៤៣

ការ៉េ \(ABCD\) មួយមានប្រវែងជ្រុង \(AB = 5\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្រនៃការ៉េ \(ABCD\)

  2. ប្រាប់រង្វាស់មុំ \(\angle ABC, \angle BCD\) និង \(\angle BAC\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រការ៉េ ៖ \(P = 4 \times 5 = 20\text{ cm}\)

  • \(\angle ABC = 90^\circ, \angle BCD = 90^\circ\)។ អង្កត់ទ្រូងជាពុះមុំកែង ៖ \(\angle BAC = 45^\circ\)។

៤៤លំហាត់ទី ៤៤

ការ៉េ \(ABCD\) មួយមានអង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ \(O\) ដោយ \(OA = 3\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាប្រវែងអង្កត់ទ្រូង \(AC\) និង \(BD\)

  2. ប្រាប់រង្វាស់មុំ \(\angle AOB\) រួចបញ្ជាក់មូលហេតុ

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(AC = BD = 2 \times OA = 2 \times 3 = 6\text{ cm}\)

  • \(\angle AOB = 90^\circ\) ព្រោះអង្កត់ទ្រូងទាំងពីរនៃការ៉េកែងគ្នា។

៤៥លំហាត់ទី ៤៥

ក្នុងចតុកោណកែង \(ABCD\) អង្កត់ទ្រូងកាត់គ្នាត្រង់ \(O\) ដោយ \(\angle AOB = 60^\circ\) ៖

  1. បង្ហាញថា \(\triangle OAB\) ជាត្រីកោណសម័ង្ស

  2. បើ \(AB = 5\text{ cm}\) គណនាប្រវែងអង្កត់ទ្រូង \(AC\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(OA = OB = \frac{AC}{2} \Rightarrow \triangle OAB\) សមបាត។ ដោយ \(\angle AOB = 60^\circ\) នោះ \(\triangle OAB\) ជាត្រីកោណសម័ង្ស។

  • \(OA = AB = 5\text{ cm} \Rightarrow AC = 2 \times 5 = 10\text{ cm}\)។

៤៦លំហាត់ទី ៤៦

ចតុកោណកែងមួយមានបរិមាត្រ \(36\text{ cm}\) និងបណ្ដោយស្មើពីរដងនៃទទឹង ៖

  1. គណនាប្រវែងទទឹង និងបណ្ដោយនៃចតុកោណកែង

  2. គណនាក្រឡាផ្ទៃនៃចតុកោណកែងនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • ទទឹង \(x\) បណ្ដោយ \(2x\) ៖ \(2(x + 2x) = 36 \Rightarrow 6x = 36 \Rightarrow x = 6\text{ cm}\)។ ទទឹង \(6\text{ cm}\), បណ្ដោយ \(12\text{ cm}\)។

  • ក្រឡាផ្ទៃ ៖ \(S = 12 \times 6 = 72\text{ cm}^2\)។

៤៧លំហាត់ទី ៤៧

ការ៉េមួយមានបរិមាត្រស្មើនឹងបរិមាត្រចតុកោណកែងទំហំ \(9\text{ cm} \times 5\text{ cm}\) ៖

  1. គណនាបរិមាត្ររួមនៃរូបទាំងពីរ

  2. គណនាប្រវែងជ្រុងនៃការ៉េនោះ

មើលដំណោះស្រាយ
  • បរិមាត្រ ៖ \(P = 2(9 + 5) = 28\text{ cm}\)

  • ជ្រុងការ៉េ ៖ \(a = \frac{28}{4} = 7\text{ cm}\)។

៤៨លំហាត់ទី ៤៨

គេឱ្យចតុកោណកែង \(ABCD\)។ កន្លះបន្ទាត់ពុះមុំ \(\angle A\) និង \(\angle B\) កាត់គ្នាត្រង់ \(M\) ៖

  1. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle MAB\) និង \(\angle MBA\)

  2. គណនារង្វាស់មុំ \(\angle AMB\) និងបញ្ជាក់ប្រភេទ \(\triangle MAB\)

មើលដំណោះស្រាយ
  • \(\angle MAB = \frac{90^\circ}{2} = 45^\circ\) និង \(\angle MBA = \frac{90^\circ}{2} = 45^\circ\)

  • \(\angle AMB = 180^\circ - (45^\circ + 45^\circ) = 90^\circ\)។ \(\triangle MAB\) ជាត្រីកោណកែងសមបាត។

៤៩លំហាត់ទី ៤៩

បង្ហាញលក្ខណៈធរណីមាត្រ ៖

  1. បង្ហាញថាប្រសព្វអង្កត់ទ្រូងចតុកោណកែងចែករូបជា ៤ ត្រីកោណសមបាត

  2. បង្ហាញថាប្រសព្វអង្កត់ទ្រូងការ៉េចែករូបជា ៤ ត្រីកោណកែងសមបាតប៉ុនគ្នា

មើលដំណោះស្រាយ
  • ចតុកោណកែងមាន \(OA = OB = OC = OD\) នាំឱ្យត្រីកោណទាំងបួនជាត្រីកោណសមបាត។

  • ការ៉េមាន \(OA=OB=OC=OD\) និង \(AC \perp BD\) នាំឱ្យជា \(4\) ត្រីកោណកែងសមបាតប៉ុនគ្នា។

៥០លំហាត់ទី ៥០

ចតុកោណ \(ABCD\) មួយមាន \(AB \parallel CD\) និង \(AD \parallel BC\) ព្រមទាំង \(\angle A = 90^\circ\) ៖

  1. បង្ហាញថាមុំ \(\angle B, \angle C, \angle D\) សុទ្ធតែជាមុំកែង

  2. សន្និដ្ឋានថា \(ABCD\) ជាចតុកោណកែង

មើលដំណោះស្រាយ
  • ដោយ \(AB \parallel CD\) និង \(AD \parallel BC\) មុំក្នុងរួមខាងបន្ថែមគ្នា ៖ \(\angle B = 90^\circ, \angle D = 90^\circ, \angle C = 90^\circ\)។

  • ចតុកោណដែលមានមុំកែងបួន ជាចតុកោណកែង។

សំណួរពហុជ្រើសរើស

ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវតែមួយ រួចចុច «ពិនិត្យ»។ ចម្លើយរបស់អ្នកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងកុំព្យូទ័រនេះ។

✎ សំណួរទី ១–១០

✎ សំណួរទី ១១–២០

✎ សំណួរទី ២១–៣០

✎ សំណួរទី ៣១–៤០

✎ សំណួរទី ៤១–៥០

តេស្តសមត្ថភាព ៖ មេរៀនទី ១៥ រូបធរណីមាត្រដែលមានវិមាត្រពីរ — ៥០ សំណួរ · ៩០ នាទី

ចាប់ផ្ដើមតេស្ត