មាឌសូលីតបរិវត្ត
សញ្ញាណគ្រឹះ និងការបែងចែកជាស៊ីឡាំងស្តើង
សញ្ញាណនៃសូលីតបរិវត្ត៖ (សៀវភៅពុម្ពទំព័រ ៥០-៥១)
គេឱ្យអនុគមន៍ \(y = f(x)\) ជាប់លើចន្លោះ \([a, b]\) ។ រង្វិលនៃផ្ទៃ \(\Gamma\) ខណ្ឌដោយក្រាប \(f\) និងអ័ក្សអាប់ស៊ីសចន្លោះ \(x = a\) និង \(x = b\) ជុំវិញអ័ក្ស \(x'Ox\) បង្កើតបានជាសូលីតបរិវត្តមួយ។
ការបែងចែករកមាឌ៖
ចែក \([a, b]\) ជា \(n\) ចំណែកទទឹង \(\Delta x\) ស្មើៗគ្នា។
ផ្ទៃថាសមុខកាត់៖ \(\mathcal{A}(x_k) = \pi [f(x_k)]^2\)
មាឌស៊ីឡាំងស្ដើង៖ \(\Delta V_k = \pi [f(x_k)]^2 \Delta x\)
មាឌសរុប៖ \(V \approx \displaystyle\sum_{k=1}^n \pi [f(x_k)]^2 \Delta x\)
កាលណា \(n \to +\infty \implies \Delta x \to 0\) គេបានមាឌសូលីតបរិវត្ត៖
ចំណាំ៖ រូបមន្តខាងលើបង្ហាញថាមាឌសូលីតបរិវត្ត គឺស្មើនឹងផលបូកអាំងតេក្រាលនៃផ្ទៃក្រឡាថាសមុខកាត់ \(\mathcal{A}(x) = \pi [f(x)]^2\) ពី \(x = a\) ដល់ \(x = b\) ៖
វិធីសាស្ត្របន្ទះមូល (The Disk Method)
រង្វិលជុំវិញអ័ក្សអាប់ស៊ីស \(Ox\)៖ បើ \(f\) ជាអនុគមន៍ជាប់ និងមិនអវិជ្ជមានលើ \([a, b]\) នោះមាឌសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាប \((C): y = f(x)\) អ័ក្ស \(Ox\) និងបន្ទាត់ឈរ \(x = a\) , \(x = b\) គឺ៖
\[V_{Ox} = \pi \int_a^b \big[ f(x) \big]^2 \, dx \quad{} (\text{ឯកតាមាឌ})\]រង្វិលជុំវិញអ័ក្សអ័រដោណេ \(Oy\)៖ បើ \(g\) ជាអនុគមន៍ជាប់ និងមិនអវិជ្ជមានលើ \([c, d]\) នោះមាឌសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Oy\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាប \(x = g(y)\) អ័ក្ស \(Oy\) និងបន្ទាត់ដេក \(y = c\) , \(y = d\) គឺ៖
\[V_{Oy} = \pi \int_c^d \big[ g(y) \big]^2 \, dy \quad{} (\text{ឯកតាមាឌ})\]
a. រង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\)
\(\mathcal{A}(x) = \pi [f(x)]^2 \implies V_{Ox} = \pi \int_a^b [f(x)]^2 \, dx\)
b. រង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Oy\)
\(\mathcal{A}(y) = \pi [g(y)]^2 \implies V_{Oy} = \pi \int_c^d [g(y)]^2 \, dy\)
គណនាមាឌសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាប \(y = \sqrt{x}\) អ័ក្ស \(Ox\) និងបន្ទាត់ឈរ \(x = 4\) ។
កម្រិតព្រំដែនគឺពី \(x = 0\) ដល់ \(x = 4\) ។
តាមរូបមន្តវិធីសាស្ត្របន្ទះមូល៖
ស្រាយបញ្ជាក់ថាមាឌនៃស្វ៊ែរកាំ \(R\) គឺ \(V = \dfrac{4}{3}\pi R^3\) ។
ស្វ៊ែរកាំ \(R\) កើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃកន្លះរង្វង់ខាងលើ \(y = \sqrt{R^2 - x^2}\) លើចន្លោះ \([-R, R]\) ។
គេបាន៖
វិធីសាស្ត្រក្រវិល (The Washer Method)
បើ \(f(x) \ge g(x) \ge 0\) លើចន្លោះ \([a, b]\) នោះមាឌ \(V\) នៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយខ្សែកោងពីរ \((C_1): y = f(x)\) និង \((C_2): y = g(x)\) ចន្លោះ \(x = a\) និង \(x = b\) ត្រូវបានកំណត់ដោយ៖
ផ្ទៃក្រឡាក្រវិល \(A(x) = \pi \big[ R^2(x) - r^2(x) \big] \implies V = \pi \int_a^b \Big( [f(x)]^2 - [g(x)]^2 \Big) \, dx\)
បើ \(f(y) \ge g(y) \ge 0\) លើចន្លោះ \([c, d]\) នោះមាឌ \(V\) នៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Oy\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ \(x = f(y)\) និង \(x = g(y)\) ចន្លោះ \(y = c\) និង \(y = d\) ត្រូវបានកំណត់ដោយ៖
ផ្ទៃក្រឡាក្រវិល \(A(y) = \pi \big[ R^2(y) - r^2(y) \big] \implies V = \pi \int_c^d \Big( [f(y)]^2 - [g(y)]^2 \Big) \, dy\)
គណនាមាឌសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយប៉ារ៉ាបូល \(y = x^2\) និងបន្ទាត់ \(y = 2x\) ។
រកអាប់ស៊ីសចំណុចប្រសព្វ៖ \(x^2 = 2x \iff x(x - 2) = 0 \iff x = 0 \quad{} \) ឬ \( \quad{} x = 2\) ។
លើចន្លោះ \([0, 2]\) គេបាន \(2x \ge x^2 \ge 0\) ។
តាមរូបមន្តវិធីសាស្ត្រក្រវិល៖
ការគណនាប្រវែងធ្នូនៃខ្សែកោង (Arc Length)
ការទាញយករូបមន្តតាមត្រីកោណឌីផេរ៉ង់ស្យែល
សញ្ញាណនៃប្រវែងធ្នូ៖ (សៀវភៅពុម្ពទំព័រ ៥៧)
គេមានអនុគមន៍ \(y = f(x)\) ជាប់ និងមានដេរីវេលើ \([a, b]\) ហើយមានក្រាប \(C\) ។
គេចែកចន្លោះ \([a, b]\) ជា \(n\) ចំណែក រួចយកចំណុច \(P_0(x, f(x))\) និង \(P_1(x+\Delta x, f(x+\Delta x))\) ៖
កំណើនលើអ័ក្សឈរ៖ \(\Delta y = f(x + \Delta x) - f(x)\)
ប្រវែងអង្កត់ធ្នូ \(P_0 P_1\) គឺ៖ \(\Delta L = P_0 P_1 = \sqrt{(\Delta x)^2 + (\Delta y)^2} = \sqrt{1 + \left(\frac{\Delta y}{\Delta x}\right)^2} \cdot \Delta x\)
កាលណា \(\Delta x \to 0\) នោះ \(\dfrac{\Delta y}{\Delta x} \to \dfrac{dy}{dx} = f'(x)\) ហើយឌីផេរ៉ង់ស្យែលប្រវែងធ្នូគឺ៖
\[dL = \sqrt{1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2} \, dx = \sqrt{1 + [f'(x)]^2} \, dx\]
ផលបូកនៃប្រវែងធ្នូទាំងអស់ខិតទៅរកប្រវែងធ្នូពិតប្រាកដ \(L\) នៃក្រាប \(C\) ចន្លោះ \(x = a\) និង \(x = b\) ៖
រូបមន្តទូទៅ
បើខ្សែកោងមានសមីការ \(y = f(x)\) ដែល \(f'\) ជាប់លើចន្លោះ \([a, b]\) នោះប្រវែងធ្នូ \(L\) ពី \(x = a\) ដល់ \(x = b\) ត្រូវបានកំណត់ដោយ៖
\[L = \int_a^b \sqrt{1 + \big[ f'(x) \big]^2} \, dx = \int_a^b \sqrt{1 + \left(\frac{dy}{dx}\right)^2} \, dx \quad{} (\text{ឯកតាប្រវែង})\]បើខ្សែកោងមានសមីការ \(x = g(y)\) ដែល \(g'\) ជាប់លើចន្លោះ \([c, d]\) នោះប្រវែងធ្នូ \(L\) ពី \(y = c\) ដល់ \(y = d\) ត្រូវបានកំណត់ដោយ៖
\[L = \int_c^d \sqrt{1 + \big[ g'(y) \big]^2} \, dy = \int_c^d \sqrt{1 + \left(\frac{dx}{dy}\right)^2} \, dy \quad{} (\text{ឯកតាប្រវែង})\]
គណនាប្រវែងធ្នូនៃក្រាបតាងអនុគមន៍ \(y = f(x) = \dfrac{4\sqrt{2}}{3}x^{\frac{3}{2}} - 1\) នៅចន្លោះបន្ទាត់ឈរ \(x = 0\) និង \(x = 1\) ។
ដេរីវេនៃអនុគមន៍៖
លំហាត់អនុវត្តន៍
គណនាមាឌនៃសូលីតបរិវត្តដែលកំណត់បានពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(x'Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាបតាងអនុគមន៍៖
\(y = 2x + 1\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 1\) និង \(x = 3\)
\(y = x^2 + 1\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 0\) និង \(x = 3\)
\(y = \sqrt{x - 3}\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 4\) ទៅ \(x = 9\)
\(y = e^x\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 0\) និង \(x = 1\)
\(y = \sin x\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 0\) ទៅ \(x = \pi\)
\(y = \dfrac{2}{x}\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 1\) ទៅ \(x = 4\)
គណនាមាឌនៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(x'Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាបតាងអនុគមន៍៖
\(f(x) = x^2\) និង \(g(x) = 4x - x^2\)
\(f(x) = x^2 - 2x + 3\) និង \(g(x) = 9 - x\)
\(f(x) = \sqrt{x}\) និង \(g(x) = x^2\)
\(f(x) = 4 - x^2\) និង \(g(x) = x + 2\)
គណនាមាឌនៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្សអ័រដោណេ \(y'Oy\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ៖
\(x = y^2\) និងបន្ទាត់ឈរ \(x = 4\)
\(y = \ln x\), អ័ក្ស \(Oy\) និង \(y = 0, y = 2\)
ចំពោះអនុគមន៍ \(F(x) = \displaystyle\int_1^x \sin(\pi t) \, dt\) ។ គណនា៖
\(F(-1)\)
\(F'(0)\)
\(F''\left(\dfrac{1}{2}\right)\)
\(F''(x)\)
គណនាប្រវែងធ្នូនៃក្រាបតាងអនុគមន៍ខាងក្រោម៖
\(y = \dfrac{x^3}{3} + \dfrac{1}{4x}\) ពី \(x = 1\) ទៅ \(x = 3\)
\(y = \ln(\cos x)\) ពី \(x = 0\) ទៅ \(x = \dfrac{\pi}{3}\)
ឧបមាថា \(f(x) = \dfrac{1}{2}(e^x + e^{-x})\) ។ បន្ទាត់ជួបអ័ក្សអ័រដោណេត្រង់ \(B\) ហើយប៉ះក្រាប \(f\) ត្រង់ \(A(a, f(a))\) (\(a > 0\))។ ប្រៀបធៀបប្រវែងនៃអង្កត់ \(AB\) និងប្រវែងធ្នូនៃក្រាបតាង \(f\) នៅចន្លោះបន្ទាត់ឈរ \(x = 0\) និង \(x = a\) ។
រកផ្ទៃក្រឡាខាង និងមាឌនៃស្វ៊ែរដែលមានកាំ \(R\) ដោយប្រើវិធីសាស្ត្រអាំងតេក្រាល។
លំហាត់ត្រៀមប្រឡងបាក់ឌុប (BacII Practice) ៖
គេមានអនុគមន៍ \(y = 4x - x^2\) មានក្រាបតាង \((P)\) ៖រកកូអរដោនេកំពូល និងចំណុចប្រសព្វរវាង \((P)\) ជាមួយអ័ក្សអាប់ស៊ីស \(Ox\)។
គណនាផ្ទៃក្រឡា \(\mathcal{A}\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ \((P)\) និងអ័ក្ស \(Ox\)។
គណនាមាឌ \(V\) នៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ \((P)\) និងអ័ក្ស \(Ox\)។
លំហាត់ជំពូក
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int (2x^3 - 3x^2 + 1) \, dx\)
\(\displaystyle\int \frac{x^2}{\sqrt{x^3 + 1}} \, dx\)
\(\displaystyle\int x e^{x^2} \, dx\)
\(\displaystyle\int \sin(3x - 1) \, dx\)
\(\displaystyle\int \frac{\ln x}{x} \, dx\)
\(\displaystyle\int \frac{dx}{x^2 - 9}\)
គណនាអាំងតេក្រាលដោយប្រើវិធីសាស្ត្រអាំងតេក្រាលដោយផ្នែក៖
\(\displaystyle\int x \cos x \, dx\)
\(\displaystyle\int x^2 e^x \, dx\)
\(\displaystyle\int \ln x \, dx\)
\(\displaystyle\int x \sqrt{x + 1} \, dx\)
\(\displaystyle\int e^x \sin x \, dx\)
\(\displaystyle\int \arctan x \, dx\)
គណនាអាំងតេក្រាលកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int_0^1 \frac{x^3}{x^2 + 1} \, dx\)
\(\displaystyle\int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sin x}{\sin x + \cos x} \, dx\)
\(\displaystyle\int_0^{\frac{\pi}{4}} \ln(1 + \tan x) \, dx\)
គណនាផ្ទៃក្រឡាដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាបតាងអនុគមន៍ខាងក្រោម៖
\(y = x^2 - 4x\) និងអ័ក្ស \(Ox\)
\(y = x^3 - 3x\) និងអ័ក្ស \(Ox\) លើចន្លោះ \([-1, 2]\)
\(y = -x^2 + 4x\) និងបន្ទាត់ \(y = x\)
\(y = \sqrt{x}\) និង \(y = x^2\)
គណនាមាឌសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ៖
\(y = x^2\) និង \(y = 4\)
\(y = \sqrt{x}\) និង \(y = x\)
\(y = \sin x\) លើចន្លោះ \([0, \pi]\)
គណនាប្រវែងធ្នូននៃខ្សែកោងខាងក្រោម៖
\(y = \dfrac{1}{3}(x^2 + 2)^{\frac{3}{2}}\) ពី \(x = 0\) ដល់ \(x = 3\)
\(y = \ln(\cos x)\) ពី \(x = 0\) ដល់ \(x = \dfrac{\pi}{4}\)
\(y = \dfrac{x^4}{16} + \dfrac{1}{2x^2}\) ពី \(x = 1\) ដល់ \(x = 2\)
លំហាត់ស្វ៊ីតអាំងតេក្រាលប្រឡងបាក់ឌុប៖
គេឱ្យស្វ៊ីត \((I_n)\) កំណត់ចំពោះគ្រប់ \(n \in \mathbb{N}\) ដោយ \(I_n = \displaystyle\int_0^1 (1 - x^2)^n \, dx\) ។គណនា \(I_0\) និង \(I_1\) ។
ដោយប្រើអាំងតេក្រាលដោយផ្នែក ចូរបង្ហាញថា \((2n + 1)I_n = 2n I_{n-1}\) ចំពោះគ្រប់ \(n \ge 1\) ។
ទាញរកតម្លៃនៃ \(I_2\) និង \(I_3\) ។
ចម្លើយ និងដំណោះស្រាយ
បើកមើលចម្លើយ និងដំណោះស្រាយលម្អិត
មេរៀនទី ៤ ៖ មាឌសូលីត និងប្រវែងធ្នូ
| ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ១ | ក | ២១ | ក | ៤១ | ក | ៦១ | ក | ៨១ | ក |
| ២ | ខ | ២២ | ខ | ៤២ | ខ | ៦២ | ខ | ៨២ | ខ |
| ៣ | គ | ២៣ | គ | ៤៣ | គ | ៦៣ | គ | ៨៣ | គ |
| ៤ | ឃ | ២៤ | ឃ | ៤៤ | ឃ | ៦៤ | ឃ | ៨៤ | ឃ |
| ៥ | ក | ២៥ | ក | ៤៥ | ក | ៦៥ | ក | ៨៥ | ក |
| ៦ | ខ | ២៦ | ខ | ៤៦ | ខ | ៦៦ | ខ | ៨៦ | ខ |
| ៧ | គ | ២៧ | គ | ៤៧ | គ | ៦៧ | គ | ៨៧ | គ |
| ៨ | ឃ | ២៨ | ឃ | ៤៨ | ឃ | ៦៨ | ឃ | ៨៨ | ឃ |
| ៩ | ក | ២៩ | ក | ៤៩ | ក | ៦៩ | ក | ៨៩ | ក |
| ១០ | ខ | ៣០ | ខ | ៥០ | ខ | ៧០ | ខ | ៩០ | ខ |
| ១១ | គ | ៣១ | គ | ៥១ | គ | ៧១ | គ | ៩១ | គ |
| ១២ | ឃ | ៣២ | ឃ | ៥២ | ឃ | ៧២ | ឃ | ៩២ | ឃ |
| ១៣ | ក | ៣៣ | ក | ៥៣ | ក | ៧៣ | ក | ៩៣ | ក |
| ១៤ | ខ | ៣៤ | ខ | ៥៤ | ខ | ៧៤ | ខ | ៩៤ | ខ |
| ១៥ | គ | ៣៥ | គ | ៥៥ | គ | ៧៥ | គ | ៩៥ | គ |
| ១៦ | ឃ | ៣៦ | ឃ | ៥៦ | ឃ | ៧៦ | ឃ | ៩៦ | ឃ |
| ១៧ | ក | ៣៧ | ក | ៥៧ | ក | ៧៧ | ក | ៩៧ | ក |
| ១៨ | ខ | ៣៨ | ខ | ៥៨ | ខ | ៧៨ | ខ | ៩៨ | ខ |
| ១៩ | គ | ៣៩ | គ | ៥៩ | គ | ៧៩ | គ | ៩៩ | គ |
| ២០ | ឃ | ៤០ | ឃ | ៦០ | ឃ | ៨០ | ឃ | ១០០ | ឃ |
ខ. ដំណោះស្រាយលម្អិតនៃលំហាត់អនុវត្តន៍
គណនាមាឌនៃសូលីតបរិវត្តដែលកំណត់បានពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(x'Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាបតាងអនុគមន៍៖
\(y = 2x + 1\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 1\) និង \(x = 3\)
\(y = x^2 + 1\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 0\) និង \(x = 3\)
\(y = \sqrt{x - 3}\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 4\) ទៅ \(x = 9\)
\(y = e^x\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 0\) និង \(x = 1\)
\(y = \sin x\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 0\) ទៅ \(x = \pi\)
\(y = \dfrac{2}{x}\), អ័ក្ស \(x'Ox\), \(x = 1\) ទៅ \(x = 4\)
ដំណោះស្រាយ
\(y = 2x + 1\) លើ \([1, 3]\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_1^3 (2x + 1)^2 \, dx\)
\(= \pi \left[ \frac{4x^3}{3} + 2x^2 + x \right]_1^3 = \frac{158\pi}{3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{158\pi}{3}}\)
\(y = x^2 + 1\) លើ \([0, 3]\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_0^3 (x^2 + 1)^2 \, dx\)
\(= \pi \left[ \frac{x^5}{5} + \frac{2x^3}{3} + x \right]_0^3 = \frac{348\pi}{5}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{348\pi}{5}}\)
\(y = \sqrt{x - 3}\) លើ \([4, 9]\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_4^9 (x - 3) \, dx\)
\(= \pi \left[ \frac{x^2}{2} - 3x \right]_4^9 = \frac{35\pi}{2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{35\pi}{2}}\)
\(y = e^x\) លើ \([0, 1]\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_0^1 e^{2x} \, dx = \pi \left[ \frac{e^{2x}}{2} \right]_0^1\)
\(= \frac{\pi(e^2 - 1)}{2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{\pi(e^2 - 1)}{2}}\)
\(y = \sin x\) លើ \([0, \pi]\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_0^\pi \sin^2 x \, dx = \frac{\pi}{2} \left[ x - \frac{\sin 2x}{2} \right]_0^\pi\)
\(= \frac{\pi^2}{2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{\pi^2}{2}}\)
\(y = \dfrac{2}{x}\) លើ \([1, 4]\) ៖
\(V = 4\pi \displaystyle\int_1^4 \frac{1}{x^2} \, dx = 4\pi \left[ -\frac{1}{x} \right]_1^4\)
\(= 3\pi\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = 3\pi}\)
គណនាមាឌនៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(x'Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាបតាងអនុគមន៍៖
\(f(x) = x^2\) និង \(g(x) = 4x - x^2\)
\(f(x) = x^2 - 2x + 3\) និង \(g(x) = 9 - x\)
\(f(x) = \sqrt{x}\) និង \(g(x) = x^2\)
\(f(x) = 4 - x^2\) និង \(g(x) = x + 2\)
ដំណោះស្រាយ
\(f(x) = x^2\) និង \(g(x) = 4x - x^2\) ៖
អាប់ស៊ីសប្រសព្វ ៖ \(4x - x^2 = x^2 \iff x = 0, 2\)
លើ \([0, 2]\) ៖ \(g(x) \ge f(x) \ge 0\)
\(V = \pi \displaystyle\int_0^2 ((4x - x^2)^2 - x^4) dx\)
\(= \pi \left[ \frac{16x^3}{3} - 2x^4 \right]_0^2 = \frac{32\pi}{3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{32\pi}{3}}\)
\(f(x) = x^2 - 2x + 3\) និង \(g(x) = 9 - x\) ៖
អាប់ស៊ីសប្រសព្វ ៖ \(x = -2, 3\)
លើ \([-2, 3]\) ៖ \(g(x) \ge f(x) \ge 0\)
\(V = \pi \displaystyle\int_{-2}^3 (-x^4 + 4x^3 - 9x^2 - 6x + 72) dx\)
\(= \pi \left[ -\frac{x^5}{5} + x^4 - 3x^3 - 3x^2 + 72x \right]_{-2}^3\)
\(= 250\pi\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = 250\pi}\)
\(f(x) = \sqrt{x}\) និង \(g(x) = x^2\) ៖
អាប់ស៊ីសប្រសព្វ ៖ \(x = 0, 1\)
លើ \([0, 1]\) ៖ \(\sqrt{x} \ge x^2 \ge 0\)
\(V = \pi \displaystyle\int_0^1 (x - x^4) dx = \pi \left[ \frac{x^2}{2} - \frac{x^5}{5} \right]_0^1\)
\(= \frac{3\pi}{10}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{3\pi}{10}}\)
\(f(x) = 4 - x^2\) និង \(g(x) = x + 2\) ៖
អាប់ស៊ីសប្រសព្វ ៖ \(x = -2, 1\)
លើ \([-2, 1]\) ៖ \(4 - x^2 \ge x + 2 \ge 0\)
\(V = \pi \displaystyle\int_{-2}^1 (x^4 - 9x^2 - 4x + 12) dx\)
\(= \pi \left[ \frac{x^5}{5} - 3x^3 - 2x^2 + 12x \right]_{-2}^1\)
\(= \frac{108\pi}{5}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{108\pi}{5}}\)
គណនាមាឌនៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្សអ័រដោណេ \(y'Oy\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ៖
\(x = y^2\) និងបន្ទាត់ឈរ \(x = 4\)
\(y = \ln x\), អ័ក្ស \(Oy\) និង \(y = 0, y = 2\)
ដំណោះស្រាយ
\(x = y^2\) និង \(x = 4\) ជុំវិញ \(Oy\) ៖
អ័រដោណេប្រសព្វ ៖ \(y = \pm 2\)
លើ \([-2, 2]\) ៖ \(R = 4, r = y^2\)
\(V = \pi \displaystyle\int_{-2}^2 (16 - y^4) dy\)
\(= 2\pi \left[ 16y - \frac{y^5}{5} \right]_0^2 = \frac{256\pi}{5}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{256\pi}{5}}\)
\(y = \ln x \iff x = e^y\) លើ \([0, 2]\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_0^2 (e^y)^2 dy = \pi \displaystyle\int_0^2 e^{2y} dy\)
\(= \pi \left[ \frac{e^{2y}}{2} \right]_0^2 = \frac{\pi(e^4 - 1)}{2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{\pi(e^4 - 1)}{2}}\)
ចំពោះអនុគមន៍ \(F(x) = \displaystyle\int_1^x \sin(\pi t) \, dt\) ។ គណនា៖
\(F(-1)\)
\(F'(0)\)
\(F''\left(\dfrac{1}{2}\right)\)
\(F''(x)\)
ដំណោះស្រាយ
គណនា \(F(-1)\) ៖
\(F(-1) = \displaystyle\int_1^{-1} \sin(\pi t) dt\)
\(= \left[ -\frac{\cos(\pi t)}{\pi} \right]_1^{-1} = 0\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{F(-1) = 0}\)
គណនា \(F'(0)\) ៖
តាម FTC ៖ \(F'(x) = \sin(\pi x)\)
\(\implies F'(0) = \sin(0) = 0\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{F'(0) = 0}\)
គណនា \(F''(x)\) ៖
\(F''(x) = (F'(x))' = (\sin(\pi x))'\)
\(= \pi \cos(\pi x)\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{F''(x) = \pi \cos(\pi x)}\)
គណនា \(F''\left(\frac{1}{2}\right)\) ៖
\(F''\left(\frac{1}{2}\right) = \pi \cos\left( \frac{\pi}{2} \right) = 0\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{F''\left(\frac{1}{2}\right) = 0}\)
គណនាប្រវែងធ្នូនៃក្រាបតាងអនុគមន៍ខាងក្រោម៖
\(y = \dfrac{x^3}{3} + \dfrac{1}{4x}\) ពី \(x = 1\) ទៅ \(x = 3\)
\(y = \ln(\cos x)\) ពី \(x = 0\) ទៅ \(x = \dfrac{\pi}{3}\)
ឧបមាថា \(f(x) = \dfrac{1}{2}(e^x + e^{-x})\) ។ បន្ទាត់ជួបអ័ក្សអ័រដោណេត្រង់ \(B\) ។ ប្រៀបធៀបប្រវែង \(AB\) និងប្រវែងធ្នូ \(L\) ។
ដំណោះស្រាយ
\(y = \frac{x^3}{3} + \frac{1}{4x}\) លើ \([1, 3]\) ៖
\(y' = x^2 - \frac{1}{4x^2}\)
\(1 + (y')^2 = \left( x^2 + \frac{1}{4x^2} \right)^2\)
\(L = \displaystyle\int_1^3 \left( x^2 + \frac{1}{4x^2} \right) dx\)
\(= \left[ \frac{x^3}{3} - \frac{1}{4x} \right]_1^3 = \frac{53}{6}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{L = \frac{53}{6}}\)
\(y = \ln(\cos x)\) លើ \([0, \frac{\pi}{3}]\) ៖
\(y' = -\tan x \implies 1 + (y')^2 = \frac{1}{\cos^2 x}\)
\(L = \displaystyle\int_0^{\pi/3} \frac{dx}{\cos x} = \Big[ \ln|\tan x + \frac{1}{\cos x}| \Big]_0^{\pi/3}\)
\(= \ln(2 + \sqrt{3})\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{L = \ln(2 + \sqrt{3})}\)
ប្រៀបធៀប \(AB\) និងធ្នូ \(L\) ចំពោះ \(f(x) = \frac{e^x+e^{-x}}{2}\) ៖
\((T): y - f(a) = f'(a)(x - a)\)
\(B(0, f(a) - a f'(a))\)
\(AB = a\sqrt{1 + [f'(a)]^2} = a f(a)\)
\(L = \displaystyle\int_0^a \sqrt{1 + [f'(x)]^2} dx\)
\(= \frac{e^a - e^{-a}}{2} = f'(a)\)
ចំពោះគ្រប់ \(a > 0\) ៖
\(a\cosh a > \sinh a \implies AB > L\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{AB > L}\)
រកផ្ទៃក្រឡាខាង និងមាឌនៃស្វ៊ែរដែលមានកាំ \(R\) ដោយប្រើវិធីសាស្ត្រអាំងតេក្រាល។
ដំណោះស្រាយ
គណនាមាឌស្វ៊ែរ ៖
ស្វ៊ែរកាំ \(R\) កើតពីរង្វិលនៃកន្លះរង្វង់ \(y = \sqrt{R^2 - x^2}\) ជុំវិញ \(Ox\) លើ \([-R, R]\)
តាមវិធីសាស្ត្របន្ទះមូល ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_{-R}^R (R^2 - x^2) dx\)
\(= 2\pi \left[ R^2 x - \frac{x^3}{3} \right]_0^R = \frac{4}{3}\pi R^3\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{4}{3}\pi R^3}\)
គណនាផ្ទៃក្រឡាខាង ៖
ដេរីវេ ៖ \(y' = \frac{-x}{\sqrt{R^2 - x^2}}\)
\(\sqrt{1 + (y')^2} = \frac{R}{\sqrt{R^2 - x^2}}\)
\(y\sqrt{1 + (y')^2} = R\)
\(S = 2\pi \displaystyle\int_{-R}^R R \, dx = 4\pi R^2\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{S = 4\pi R^2}\)
រូប (ក) ៖ រង្វិលកន្លះរង្វង់ \(y = \sqrt{R^2 - x^2}\) ជុំវិញ \(Ox\)
រូប (ខ) ៖ ស្វ៊ែរ 3D ដែលមានកាំ \(R\) បង្កើតបានពីអាំងតេក្រាល
គេមានអនុគមន៍ \(y = 4x - x^2\) មានក្រាបតាង \((P)\) ៖
រកកូអរដោនេកំពូល និងចំណុចប្រសព្វរវាង \((P)\) ជាមួយអ័ក្សអាប់ស៊ីស \(Ox\)។
គណនាផ្ទៃក្រឡា \(\mathcal{A}\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ \((P)\) និងអ័ក្ស \(Ox\)។
គណនាមាឌ \(V\) នៃសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ \((P)\) និងអ័ក្ស \(Ox\)។
ដំណោះស្រាយ
កំពូល និងប្រសព្វ \(Ox\) ៖
\(y = -(x - 2)^2 + 4 \implies\) \(\boxed{S(2, 4)}\)
\(4x - x^2 = 0 \iff x = 0, 4\)
នាំឱ្យ \(\boxed{O(0, 0) \text{ និង } A(4, 0)}\)
ផ្ទៃក្រឡា \(\mathcal{A}\) ៖
លើ \([0, 4]\) ៖ \(4x - x^2 \ge 0\)
\(\mathcal{A} = \displaystyle\int_0^4 (4x - x^2) dx = \left[ 2x^2 - \frac{x^3}{3} \right]_0^4\)
\(= 32 - \frac{64}{3} = \frac{32}{3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{\mathcal{A} = \frac{32}{3}}\)
មាឌសូលីតបរិវត្ត \(V\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_0^4 (4x - x^2)^2 dx\)
\(= \pi \displaystyle\int_0^4 (16x^2 - 8x^3 + x^4) dx\)
\(= \pi \left[ \frac{16x^3}{3} - 2x^4 + \frac{x^5}{5} \right]_0^4 = \frac{512\pi}{15}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{512\pi}{15}}\)
រូប (ក) ៖ ផ្ទៃខណ្ឌដោយ \((P): y = 4x - x^2\) និងអ័ក្ស \(Ox\)
រូប (ខ) ៖ សូលីតបរិវត្តដែលកើតពីរង្វិល \((P)\) ជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\)
គ. ដំណោះស្រាយលម្អិតនៃលំហាត់ជំពូក
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int (2x^3 - 3x^2 + 1) \, dx\)
\(\displaystyle\int \frac{x^2}{\sqrt{x^3 + 1}} \, dx\)
\(\displaystyle\int x e^{x^2} \, dx\)
\(\displaystyle\int \sin(3x) \cos(3x) \, dx\)
\(\displaystyle\int \frac{\ln x}{x} \, dx\)
\(\displaystyle\int \frac{1}{x^2 - 4} \, dx\)
ដំណោះស្រាយ
\(\displaystyle I = \int (2x^3 - 3x^2 + 1) dx\)
\(I = \frac{x^4}{2} - x^3 + x + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{x^4}{2} - x^3 + x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2}{\sqrt{x^3 + 1}} dx\)
តាង \(u = x^3 + 1 \implies du = 3x^2 dx\)
\(I = \frac{1}{3}\displaystyle\int u^{-1/2} du = \frac{2}{3}\sqrt{x^3 + 1} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{3}\sqrt{x^3 + 1} + C}\)
\(\displaystyle I = \int x e^{x^2} dx\)
តាង \(u = x^2 \implies du = 2x dx\)
\(I = \frac{1}{2}\displaystyle\int e^u du = \frac{1}{2}e^{x^2} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{2}e^{x^2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin(3x) \cos(3x) dx\)
\(I = \frac{1}{2}\displaystyle\int \sin(6x) dx = -\frac{1}{12}\cos(6x) + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{12}\cos(6x) + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{\ln x}{x} dx\)
តាង \(u = \ln x \implies du = \frac{1}{x}dx\)
\(I = \displaystyle\int u du = \frac{1}{2}\ln^2 x + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{2}\ln^2 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{1}{x^2 - 4} dx\)
\(\frac{1}{x^2 - 4} = \frac{1}{4}\left(\frac{1}{x-2} - \frac{1}{x+2}\right)\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{4}\ln\left|\frac{x-2}{x+2}\right| + C}\)
គណនាអាំងតេក្រាលដោយប្រើវិធីសាស្ត្រអាំងតេក្រាលដោយផ្នែក៖
\(\displaystyle\int x \cos x \, dx\)
\(\displaystyle\int x^2 e^x \, dx\)
\(\displaystyle\int \ln x \, dx\)
\(\displaystyle\int x \sqrt{x + 1} \, dx\)
\(\displaystyle\int e^x \sin x \, dx\)
\(\displaystyle\int \arctan x \, dx\)
ដំណោះស្រាយ
\(\displaystyle I = \int x \cos x \, dx\) ៖
តាង \(u = x, dv = \cos x dx\)
\(I = x \sin x - \displaystyle\int \sin x dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x \sin x + \cos x + C}\)
\(\displaystyle I = \int x^2 e^x \, dx\) ៖
តាង \(u = x^2, dv = e^x dx\)
\(I = x^2 e^x - 2\displaystyle\int x e^x dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = (x^2 - 2x + 2)e^x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \ln x \, dx\) ៖
តាង \(u = \ln x, dv = dx\)
\(I = x \ln x - \displaystyle\int dx = x \ln x - x + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x \ln x - x + C}\)
\(\displaystyle I = \int x \sqrt{x + 1} \, dx\) ៖
តាង \(t = \sqrt{x+1} \implies x = t^2-1, dx = 2t dt\)
\(I = \displaystyle\int (t^2-1) \cdot t \cdot 2t dt = 2\left(\frac{t^5}{5} - \frac{t^3}{3}\right) + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{15}(3x - 2)(x + 1)^{3/2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int e^x \sin x \, dx\) ៖
អាំងតេក្រាលវិលជុំ ៖
\(I = e^x \sin x - e^x \cos x - I\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{e^x(\sin x - \cos x)}{2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \arctan x \, dx\) ៖
តាង \(u = \arctan x, dv = dx\)
\(I = x \arctan x - \displaystyle\int \frac{x}{1 + x^2} dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x \arctan x - \frac{1}{2}\ln(1 + x^2) + C}\)
គណនាអាំងតេក្រាលកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int_0^1 \frac{x^3}{x^2 + 1} \, dx\)
\(\displaystyle\int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sin x}{\sin x + \cos x} \, dx\)
\(\displaystyle\int_0^{\frac{\pi}{4}} \ln(1 + \tan x) \, dx\)
ដំណោះស្រាយ
\(\displaystyle I = \int_0^1 \frac{x^3}{x^2 + 1} \, dx\) ៖
\(\frac{x^3}{x^2 + 1} = x - \frac{x}{x^2 + 1}\)
\(I = \left[ \frac{x^2}{2} - \frac{1}{2}\ln(x^2 + 1) \right]_0^1 = \frac{1 - \ln 2}{2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1 - \ln 2}{2}}\)
\(\displaystyle I = \int_0^{\frac{\pi}{2}} \frac{\sin x}{\sin x + \cos x} \, dx\) ៖
តាមលក្ខណៈ King’s Property ៖
\(2I = \displaystyle\int_0^{\frac{\pi}{2}} 1 \, dx = \frac{\pi}{2} \implies I = \frac{\pi}{4}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{\pi}{4}}\)
\(\displaystyle I = \int_0^{\frac{\pi}{4}} \ln(1 + \tan x) \, dx\) ៖
ជំនួស \(x \to \frac{\pi}{4} - x\) ៖
\(1 + \tan(\frac{\pi}{4} - x) = \frac{2}{1 + \tan x}\)
\(2I = \displaystyle\int_0^{\frac{\pi}{4}} \ln 2 \, dx = \frac{\pi}{4}\ln 2\)
\(\implies I = \frac{\pi}{8}\ln 2\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{\pi}{8}\ln 2}\)
គណនាផ្ទៃក្រឡាដែនប្លង់ខណ្ឌដោយក្រាបតាងអនុគមន៍ខាងក្រោម៖
\(y = x^2 - 4x\) និងអ័ក្ស \(Ox\)
\(y = x^3 - 3x\) និងអ័ក្ស \(Ox\) លើចន្លោះ \([-1, 2]\)
\(y = -x^2 + 4x\) និងបន្ទាត់ \(y = x\)
\(y = \sqrt{x}\) និង \(y = x^2\)
ដំណោះស្រាយ
\(y = x^2 - 4x\) និង \(Ox\) ៖
\(x^2 - 4x = 0 \iff x = 0, 4\)
លើ \([0, 4]\) ៖ \(x^2 - 4x \le 0\)
\(\mathcal{A} = \displaystyle\int_0^4 (4x - x^2) dx = \frac{32}{3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{\mathcal{A} = \frac{32}{3}}\)
\(y = x^3 - 3x\) លើ \([-1, 2]\) ៖
\(x^3 - 3x = 0 \iff x \in \{-\sqrt{3}, 0, \sqrt{3}\}\)
លើ \([-1, 0]\) ៖ \(y \ge 0\), លើ \([0, \sqrt{3}]\) ៖ \(y \le 0\), លើ \([\sqrt{3}, 2]\) ៖ \(y \ge 0\)
\(\mathcal{A} = \frac{5}{4} + \frac{9}{4} + \frac{1}{4} = \frac{15}{4}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{\mathcal{A} = \frac{15}{4}}\)
\(y = -x^2 + 4x\) និង \(y = x\) ៖
\(-x^2 + 4x = x \iff x = 0, 3\)
លើ \([0, 3]\) ៖ \(-x^2 + 4x \ge x\)
\(\mathcal{A} = \displaystyle\int_0^3 (3x - x^2) dx = \frac{9}{2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{\mathcal{A} = \frac{9}{2}}\)
\(y = \sqrt{x}\) និង \(y = x^2\) ៖
\(\sqrt{x} = x^2 \iff x = 0, 1\)
លើ \([0, 1]\) ៖ \(\sqrt{x} \ge x^2\)
\(\mathcal{A} = \displaystyle\int_0^1 (\sqrt{x} - x^2) dx = \frac{1}{3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{\mathcal{A} = \frac{1}{3}}\)
គណនាមាឌសូលីតបរិវត្តដែលកើតពីការរង្វិលជុំវិញអ័ក្ស \(Ox\) នៃដែនប្លង់ខណ្ឌដោយ៖
\(y = x^2\) និង \(y = 4\)
\(y = \sqrt{x}\) និង \(y = x\)
\(y = \sin x\) លើចន្លោះ \([0, \pi]\)
ដំណោះស្រាយ
\(y = x^2\) និង \(y = 4\) ជុំវិញ \(Ox\) ៖
អាប់ស៊ីសប្រសព្វ ៖ \(x = \pm 2\)
\(V = \pi \displaystyle\int_{-2}^2 (16 - x^4) dx\)
\(= 2\pi \left[ 16x - \frac{x^5}{5} \right]_0^2 = \frac{256\pi}{5}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{256\pi}{5}}\)
\(y = \sqrt{x}\) និង \(y = x\) ជុំវិញ \(Ox\) ៖
អាប់ស៊ីសប្រសព្វ ៖ \(x = 0, 1\)
\(V = \pi \displaystyle\int_0^1 (x - x^2) dx = \frac{\pi}{6}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{\pi}{6}}\)
\(y = \sin x\) លើ \([0, \pi]\) ជុំវិញ \(Ox\) ៖
\(V = \pi \displaystyle\int_0^\pi \sin^2 x \, dx\)
\(= \frac{\pi}{2}\left[ x - \frac{\sin 2x}{2} \right]_0^\pi = \frac{\pi^2}{2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{V = \frac{\pi^2}{2}}\)
គណនាប្រវែងធ្នូននៃខ្សែកោងខាងក្រោម៖
\(y = \dfrac{1}{3}(x^2 + 2)^{\frac{3}{2}}\) ពី \(x = 0\) ដល់ \(x = 3\)
\(y = \ln(\cos x)\) ពី \(x = 0\) ដល់ \(x = \dfrac{\pi}{4}\)
\(y = \dfrac{x^4}{16} + \dfrac{1}{2x^2}\) ពី \(x = 1\) ដល់ \(x = 2\)
ដំណោះស្រាយ
\(y = \frac{1}{3}(x^2 + 2)^{3/2}\) ពី \(x = 0\) ដល់ \(3\) ៖
\(y' = x\sqrt{x^2 + 2} \implies 1 + (y')^2 = (x^2 + 1)^2\)
\(L = \displaystyle\int_0^3 (x^2 + 1) dx = \left[ \frac{x^3}{3} + x \right]_0^3 = 12\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{L = 12}\)
\(y = \ln(\cos x)\) ពី \(x = 0\) ដល់ \(\frac{\pi}{4}\) ៖
\(y' = -\tan x \implies 1 + (y')^2 = \frac{1}{\cos^2 x}\)
\(L = \displaystyle\int_0^{\pi/4} \frac{dx}{\cos x} = \ln(1 + \sqrt{2})\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{L = \ln(1 + \sqrt{2})}\)
\(y = \frac{x^4}{16} + \frac{1}{2x^2}\) ពី \(x = 1\) ដល់ \(2\) ៖
\(y' = \frac{x^3}{4} - \frac{1}{x^3}\)
\(1 + (y')^2 = \left( \frac{x^3}{4} + \frac{1}{x^3} \right)^2\)
\(L = \displaystyle\int_1^2 \left( \frac{x^3}{4} + \frac{1}{x^3} \right) dx = \frac{21}{16}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{L = \frac{21}{16}}\)
គេឱ្យស្វ៊ីត \((I_n)\) កំណត់ចំពោះគ្រប់ \(n \in \mathbb{N}\) ដោយ \(I_n = \displaystyle\int_0^1 (1 - x^2)^n \, dx\) ។
គណនា \(I_0\) និង \(I_1\) ។
ដោយប្រើអាំងតេក្រាលដោយផ្នែក ចូរបង្ហាញថា \((2n + 1)I_n = 2n I_{n-1}\) ចំពោះគ្រប់ \(n \ge 1\) ។
ទាញរកតម្លៃនៃ \(I_2\) និង \(I_3\) ។
ដំណោះស្រាយ
គណនា \(I_0\) និង \(I_1\) ៖
\(I_0 = \displaystyle\int_0^1 1 \, dx = 1 \implies\) \(\boxed{I_0 = 1}\)
\(I_1 = \displaystyle\int_0^1 (1 - x^2) dx = \left[ x - \frac{x^3}{3} \right]_0^1 = \frac{2}{3}\)
នាំឱ្យ \(\boxed{I_1 = \frac{2}{3}}\)
បង្ហាញថា \((2n + 1)I_n = 2n I_{n-1}\) ៖
តាង \(\begin{cases} u = (1 - x^2)^n \\ dv = dx \end{cases}\)
\(\implies \begin{cases} du = -2nx(1 - x^2)^{n-1}dx \\ v = x \end{cases}\)
\(I_n = \Big[ x(1 - x^2)^n \Big]_0^1 + 2n \displaystyle\int_0^1 x^2(1 - x^2)^{n-1}dx\)
\(= 2n(I_{n-1} - I_n)\)
\(\implies (2n + 1)I_n = 2n I_{n-1}\) (ពិត)
ទាញរកតម្លៃ \(I_2\) និង \(I_3\) ៖
\(I_2 = \frac{4}{5}I_1 = \frac{4}{5} \cdot \frac{2}{3} = \frac{8}{15} \implies\) \(\boxed{I_2 = \frac{8}{15}}\)
\(I_3 = \frac{6}{7}I_2 = \frac{6}{7} \cdot \frac{8}{15} = \frac{16}{35} \implies\) \(\boxed{I_3 = \frac{16}{35}}\)
សំណួរពហុជ្រើសរើស
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវតែមួយ រួចចុច «ពិនិត្យ»។ ចម្លើយរបស់អ្នកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងកុំព្យូទ័រនេះ។
✎ សំណួរទី ១–១០
✎ សំណួរទី ១១–២០
✎ សំណួរទី ២១–៣០
✎ សំណួរទី ៣១–៤០
✎ សំណួរទី ៤១–៥០
✎ សំណួរទី ៥១–៦០
✎ សំណួរទី ៦១–៧០
✎ សំណួរទី ៧១–៨០
✎ សំណួរទី ៨១–៩០
✎ សំណួរទី ៩១–១០០
តេស្តសមត្ថភាព ៖ មេរៀនទី ១៨ មាឌសូលីត និងប្រវែងធ្នូ — ៥០ សំណួរ · ៩០ នាទី