ព្រីមីទីវ
សញ្ញាណ និងនិយមន័យ
ឧទាហរណ៍ជាក់ស្តែងក្នុងរូបវិទ្យា៖
គេទម្លាក់វត្ថុមួយពីទីខ្ពស់មកដី។ នៅខណៈពេល \(t_0 = 0\) វត្ថុមានល្បឿន \(v(0) = 0\) ។ ក្រោមចលនាធ្លាក់សេរីនៅខណៈពេល \(t\) ល្បឿននៃអង្គធាតុគឺ \(v(t) = gt\) ដែល \(g\) ជាសំទុះទំនាញដី (\(g \approx 9.8\,\text{m/s}^2\)) ។
ដើម្បីរកចម្ងាយចរ \(s(t)\) នៅខណៈពេល \(t\) គេដឹងថា \(v(t) = s'(t) = gt\) ។
គេឃើញថា \(s(t) = \frac{1}{2}gt^2\) ព្រោះ \(s'(t) = \left(\frac{1}{2}gt^2\right)' = gt = v(t)\) ។
អនុគមន៍ \(s(t) = \frac{1}{2}gt^2\) នេះហៅថា ព្រីមីទីវ (Primitive) ឬ អនុគមន៍ដើម (Antiderivative) នៃអនុគមន៍ល្បឿន \(v(t) = gt\) ។
អនុគមន៍ \(F(x)\) ហៅថាជាព្រីមីទីវនៃអនុគមន៍ \(f(x)\) លើដែនកំណត់ \(D\) លុះត្រាតែចំពោះគ្រប់ \(x \in D\) គេបាន៖
គេមានអនុគមន៍ \(F(x) = x^3 - x^2 + x\) និង \(f(x) = 3x^2 - 2x + 1\) កំណត់លើ \(\mathbb{R}\) ។ បង្ហាញថា \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)\) លើ \(\mathbb{R}\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x) = \cos x\) ចំពោះគ្រប់ \(x \in \mathbb{R}\) ។
គណនាដេរីវេនៃ \(F(x)\) លើ \(\mathbb{R}\)៖
\[F'(x) = (x^3 - x^2 + x)' = 3x^2 - 2x + 1 = f(x)\]ដោយ \(F'(x) = f(x)\) ចំពោះគ្រប់ \(x \in \mathbb{R}\) ដូចនេះ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវមួយនៃ \(f(x)\) លើ \(\mathbb{R}\) ។ដោយ \((\sin x)' = \cos x\) ចំពោះគ្រប់ \(x \in \mathbb{R}\) នាំឱ្យព្រីមីទីវនៃអនុគមន៍ \(f(x) = \cos x\) គឺ៖
\[F(x) = \sin x + c \quad{} (c \in \mathbb{R})\]ជាពិសេស បើជ្រើសរើស \(c = 0\) នោះ \(F(x) = \sin x\) ជាព្រីមីទីវមួយនៃ \(f(x) = \cos x\) ។
បង្ហាញថាអនុគមន៍ \(F(x)=\sin^{2}x-2\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)=\sin2x\) ចំពោះគ្រប់ \(x\in \mathbb{R}\) ។
អនុគមន៍ \(F(x) = \sin^2 x - 2\) មានដេរីវេលើ \(\mathbb{R}\)៖
អនុគមន៍ \(F\) កំណត់លើ \((0,+\infty)\) ដោយ \(F(x)=(x+1)e^{-\frac{1}{x}}\) ។ បង្ហាញថាអនុគមន៍ \(F\) ជាព្រីមីទីវនៃអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{x^{2}+x+1}{x^{2}} e^{-\frac{1}{x}}\) ។
អនុវត្តរូបមន្តដេរីវេនៃផលគុណ \((uv)' = u'v + uv'\) លើចន្លោះ \((0, +\infty)\)៖
បង្ហាញថាអនុគមន៍ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)\) ចំពោះគ្រប់ \(x\in \mathbb{R}\) ក្នុងករណីខាងក្រោម៖
\(F(x)=e^{x+1}-1-2x+\dfrac{1}{2}x^{2}\quad{},\quad{} f(x)=e^{x+1}-2+x\)
\(F(x)=(x^{4}+4)^{3}+3\quad{} ,\quad{} f(x)=12x^{3}(x^{4}+4)^{2}\)
\(F(x)=\dfrac{3}{5}(e^{x}-3)^{5}+3 \quad{} ,\quad{} f(x)=3e^{x}(e^{x}-3)^{4}\)
\(F(x)=\ln (e^{2x}-2x)+\sqrt{2}\quad{} ,\quad{} f(x)=\dfrac{2(e^{2x}-1)}{e^{2x}-2x}\)
\(F(x)=\sin x \cos x \quad{} ,\quad{} f(x)=\cos 2x\) ។
\(F'(x) = \left(e^{x+1} - 1 - 2x + \dfrac{1}{2}x^2\right)' = e^{x+1} - 0 - 2 + x = e^{x+1} - 2 + x = f(x)\) ។
ដូចនេះ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)\) លើ \(\mathbb{R}\) ។អនុវត្តរូបមន្ត \((u^n)' = n u' u^{n-1}\)៖
\(F'(x) = \left[(x^4+4)^3 + 3\right]' = 3(x^4+4)'(x^4+4)^2 + 0 = 3(4x^3)(x^4+4)^2 = 12x^3(x^4+4)^2 = f(x)\) ។
ដូចនេះ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)\) លើ \(\mathbb{R}\) ។\(F'(x) = \left[\dfrac{3}{5}(e^x-3)^5 + 3\right]' = \dfrac{3}{5} \cdot 5(e^x-3)'(e^x-3)^4 + 0 = 3e^x(e^x-3)^4 = f(x)\) ។
ដូចនេះ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)\) លើ \(\mathbb{R}\) ។អនុវត្តរូបមន្ត \((\ln u)' = \dfrac{u'}{u}\) (ដោយ \(e^{2x} - 2x > 0\) ចំពោះគ្រប់ \(x \in \mathbb{R}\))៖
\(F'(x) = \left[\ln(e^{2x}-2x) + \sqrt{2}\right]' = \dfrac{(e^{2x}-2x)'}{e^{2x}-2x} + 0 = \dfrac{2e^{2x}-2}{e^{2x}-2x} = \dfrac{2(e^{2x}-1)}{e^{2x}-2x} = f(x)\) ។
ដូចនេះ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)\) លើ \(\mathbb{R}\) ។ដោយ \(F(x) = \sin x \cos x = \dfrac{1}{2}\sin 2x\) គេបាន៖
\(F'(x) = \left(\dfrac{1}{2}\sin 2x\right)' = \dfrac{1}{2} \cdot (2\cos 2x) = \cos 2x = f(x)\) ។
ដូចនេះ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវនៃ \(f(x)\) លើ \(\mathbb{R}\) ។
បើ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវមួយនៃ \(f(x)\) និង \(G(x)\) ជាព្រីមីទីវដ៏ទៃទៀតនៃ \(f(x)\) នោះ \(G(x)=F(x)+c\) ដែល \(c\) ជាចំនួនថេរ ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=x^{2}\) បើគេដឹងថា \(F(3)=2\) ។
ព្រីមីទីវទូទៅនៃអនុគមន៍ \(f(x) = x^2\) គឺ៖
ប្រើដេរីវេបង្ហាញថាអនុគមន៍ \(G(x)=\dfrac{3}{2}x^{2}+4x\) ជាព្រីមីទីវមួយនៃ \(f(x)\) ដែលត្រូវកំណត់ ។
ចូរបង្ហាញថាអនុគមន៍ \(F(x)=\dfrac{1}{6}(3x+4)^{2}\) គឺជាព្រីមីទីវនៃអនុគមន៍ \(f(x)\) ដែរ។
គណនាដេរីវេនៃ \(G(x)\)៖
\[G'(x) = \left(\frac{3}{2}x^2 + 4x\right)' = 3x + 4\]ដូចនេះ \(G(x)\) ជាព្រីមីទីវមួយនៃអនុគមន៍ \(f(x) = 3x + 4\) ។គណនាដេរីវេនៃ \(F(x)\)៖
\[F'(x) = \left[\frac{1}{6}(3x+4)^2\right]' = \frac{1}{6} \cdot 2(3x+4) \cdot (3x+4)' = \frac{1}{3}(3x+4) \cdot 3 = 3x + 4 = f(x)\]ដោយ \(F'(x) = f(x)\) ដូចនេះ \(F(x)\) ក៏ជាព្រីមីទីវនៃអនុគមន៍ \(f(x) = 3x + 4\) ដែរ។
(វិធីម្យ៉ាងទៀត៖ ពន្លាត \(F(x) = \frac{1}{6}(9x^2 + 24x + 16) = \frac{3}{2}x^2 + 4x + \frac{8}{3} = G(x) + \frac{8}{3}\) ដែលខុសគ្នាត្រឹមចំនួនថេរ \(c = \frac{8}{3}\))។
បង្ហាញថា អនុគមន៍ \(F(x)=\dfrac{x^{2}}{x^{2}+5x}\) និង \(G(x)=-\dfrac{5}{x+5}\) ជាព្រីមីទីវនៃអនុគមន៍ \(f(x)\) តែមួយ ។
ដែនកំណត់នៃអនុគមន៍ទាំងពីរគឺ \(D = \mathbb{R} \setminus \{-5, 0\}\) ។
វិធីទី១ ៖ គណនាដេរីវេនៃអនុគមន៍នីមួយៗ
វិធីទី២ ៖ គណនាផលដក \(F(x) - G(x)\)
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=2x+1\) បើគេដឹងថា \(F(2)=6\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=-\dfrac{1}{(x+1)^{2}}\) បើគេដឹងថា \(F(1)=-\dfrac{1}{2}\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=1+\sin x\) បើគេដឹងថា \(F(0)=3\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{1}{\sin^{2}x}\) បើគេដឹងថា \(F\left(\dfrac{\pi}{4}\right)=1\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{1}{\sqrt{x}}\) បើគេដឹងថា \(F(4)=-2\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=x^{2}+1\) បើគេដឹងថាក្រាបនៃ \(F\) កាត់តាមចំណុច \(A\left(1,\dfrac{\pi}{3}\right)\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{1}{\cos^{2}x}\) បើគេដឹងថាក្រាបនៃ \(F\) កាត់តាមចំណុច \(A\left(\dfrac{\pi}{4},0\right)\) ។
រកព្រីមីទីវ \(F(x)\) នៃអនុគមន៍ \(f(x)=x^{2}-e^{x}\) បើគេដឹងថាក្រាបនៃ \(F\) កាត់តាមចំណុច \(A(0,1)\) ។
\(F(x) = \displaystyle\int (2x+1) \, dx = x^2 + x + c\)
ដោយ \(F(2) = 6 \implies 2^2 + 2 + c = 6 \iff 6 + c = 6 \implies c = 0\)
ដូចនេះ \(F(x) = x^2 + x\) ។\(F(x) = \displaystyle\int -\frac{1}{(x+1)^2} \, dx = \frac{1}{x+1} + c\)
ដោយ \(F(1) = -\frac{1}{2} \implies \frac{1}{1+1} + c = -\frac{1}{2} \iff \frac{1}{2} + c = -\frac{1}{2} \implies c = -1\)
ដូចនេះ \(F(x) = \dfrac{1}{x+1} - 1 = -\dfrac{x}{x+1}\) ។\(F(x) = \displaystyle\int (1 + \sin x) \, dx = x - \cos x + c\)
ដោយ \(F(0) = 3 \implies 0 - \cos 0 + c = 3 \iff -1 + c = 3 \implies c = 4\)
ដូចនេះ \(F(x) = x - \cos x + 4\) ។\(F(x) = \displaystyle\int \frac{1}{\sin^2 x} \, dx = -\cot x + c\)
ដោយ \(F\left(\frac{\pi}{4}\right) = 1 \implies -\cot\left(\frac{\pi}{4}\right) + c = 1 \iff -1 + c = 1 \implies c = 2\)
ដូចនេះ \(F(x) = -\cot x + 2\) ។\(F(x) = \displaystyle\int \frac{1}{\sqrt{x}} \, dx = 2\sqrt{x} + c\)
ដោយ \(F(4) = -2 \implies 2\sqrt{4} + c = -2 \iff 4 + c = -2 \implies c = -6\)
ដូចនេះ \(F(x) = 2\sqrt{x} - 6\) ។ក្រាបនៃ \(F\) កាត់តាម \(A\left(1, \frac{\pi}{3}\right) \iff F(1) = \frac{\pi}{3}\)
\(F(x) = \displaystyle\int (x^2+1) \, dx = \frac{x^3}{3} + x + c\)
\(F(1) = \frac{\pi}{3} \implies \frac{1}{3} + 1 + c = \frac{\pi}{3} \iff \frac{4}{3} + c = \frac{\pi}{3} \implies c = \frac{\pi-4}{3}\)
ដូចនេះ \(F(x) = \dfrac{x^3}{3} + x + \dfrac{\pi-4}{3}\) ។ក្រាបនៃ \(F\) កាត់តាម \(A\left(\frac{\pi}{4}, 0\right) \iff F\left(\frac{\pi}{4}\right) = 0\)
\(F(x) = \displaystyle\int \frac{1}{\cos^2 x} \, dx = \tan x + c\)
\(F\left(\frac{\pi}{4}\right) = 0 \implies \tan\left(\frac{\pi}{4}\right) + c = 0 \iff 1 + c = 0 \implies c = -1\)
ដូចនេះ \(F(x) = \tan x - 1\) ។ក្រាបនៃ \(F\) កាត់តាម \(A(0, 1) \iff F(0) = 1\)
\(F(x) = \displaystyle\int (x^2 - e^x) \, dx = \frac{x^3}{3} - e^x + c\)
\(F(0) = 1 \implies 0 - e^0 + c = 1 \iff -1 + c = 1 \implies c = 2\)
ដូចនេះ \(F(x) = \dfrac{x^3}{3} - e^x + 2\) ។
អាំងតេក្រាលមិនកំណត់
បើ \(F(x)\) ជាព្រីមីទីវមួយនៃ \(f(x)\) នោះអាំតេក្រាលមិនកំណត់នៃ \(f(x)\) កំណត់ដោយ \(\displaystyle\int f(x)dx=F(x)+c\) ដែល \(c\) ជាចំនួនថេរ ។
\(\displaystyle\int f(x)dx\) អានថាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់នៃ \(f(x)dx\) ដែល
\(\displaystyle\int\) ជានិមិត្តសញ្ញាអាំតេក្រាល
\(f(x)\) ជាអនុគមន៍
\(dx\) ជាឌីផេរ៉ង់ស្យែលនៃអថេរ \(x\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle I = \int (4x^{3}+3x^{2}) \, dx\) ។
អនុវត្តលក្ខណៈលីនេអ៊ែរនៃអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ គេបាន៖
រូបមន្តគ្រឹះនៃអាំងតេក្រាលមិនកំណត់
ចំពោះគ្រប់ \(k\in \mathbb{R}\) ដែល \(k\neq 0\) និង \(c\in \mathbb{R}\) គេបាន
\(\displaystyle \int [f(x)\pm g(x)]dx=\displaystyle \int f(x)dx\pm \displaystyle \int g(x)dx\)
\(\displaystyle \int kdx=kx+c\)
\(\displaystyle \int x^{n}dx=\dfrac{x^{n+1}}{n+1}+c\) ដែល \(n \neq -1\)
\(\displaystyle \int \dfrac{1}{\sqrt{x}}dx=2\sqrt{x}+c\)
\(\displaystyle \int kf(x)dx=k\displaystyle\int f(x)dx\)
\(\displaystyle \int \dfrac{1}{x^{2}}dx=-\dfrac{1}{x}+c\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\displaystyle \int (7x^{6}-5x^{3}+2x^{2}+3)dx\)
\(\displaystyle \int (7x^{6}+5x^{4}-4x^{3}+8)dx\)
\(\displaystyle \int \left(2x^{2}-\dfrac{1}{x^{2}}+\dfrac{2}{\sqrt{x}}+2\right)dx\)
\(\displaystyle \int (x^{2}-2\sqrt{x})dx\)
\(\displaystyle \int (4x^{3}-5x^{2}+3x+2)dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{1}{2x^{3}}-\dfrac{2}{x^{2}}+3\sqrt{x}\right)dx\)
\(\displaystyle \int \left(2\sqrt{x^{3}}-\dfrac{1}{\sqrt{x}}+\sqrt{2}\right)dx\)
\(\displaystyle \int (x^{2}-1)\sqrt{x}dx\)
\(\displaystyle \int x^{3}(3x-1)dx\)
\(\displaystyle \int \dfrac{4x^{4}-3x^{5}+1}{x^{4}}dx\)
\(\displaystyle \int (2x-1)\sqrt{x}dx\)
\(x^7 - \dfrac{5}{4}x^4 + \dfrac{2}{3}x^3 + 3x + c\)
\(x^7 + x^5 - x^4 + 8x + c\)
\(\dfrac{2}{3}x^3 + \dfrac{1}{x} + 4\sqrt{x} + 2x + c\)
\(\dfrac{x^3}{3} - \dfrac{4}{3}x\sqrt{x} + c\)
\(x^4 - \dfrac{5}{3}x^3 + \dfrac{3}{2}x^2 + 2x + c\)
\(-\dfrac{1}{4x^2} + \dfrac{2}{x} + 2x\sqrt{x} + c\)
\(\dfrac{4}{5}x^2\sqrt{x} - 2\sqrt{x} + \sqrt{2}x + c\)
\(\dfrac{2}{7}x^3\sqrt{x} - \dfrac{2}{3}x\sqrt{x} + c\)
\(\dfrac{3}{5}x^5 - \dfrac{1}{4}x^4 + c\)
\(4x - \dfrac{3}{2}x^2 - \dfrac{1}{3x^3} + c\)
\(\dfrac{4}{5}x^2\sqrt{x} - \dfrac{2}{3}x\sqrt{x} + c\)
អាំតេក្រាលមិនកំណត់នៃអនុគមន៍អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល
\(\displaystyle\int e^{x}dx=e^{x}+c\;,\; c\in \mathbb{R}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{1}{x}dx=\ln|x|+c \;,\;c\in\mathbb{R}\) ដែល \(x\neq 0\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int \left(2e^{x}-\dfrac{3}{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(2e^{x}+\dfrac{6}{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(\dfrac{e^{x}}{2}+\dfrac{1}{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(e^{x}+\dfrac{2}{x^{2}}-\dfrac{1}{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(\dfrac{3}{2x}-\dfrac{2}{x^{2}}+9\sqrt{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(e^{x+1}+x\sqrt{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(\dfrac{e^{x}}{4}+\dfrac{2}{\sqrt[3]{x}}+\dfrac{3}{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(\dfrac{6-3x-2xe^{x}}{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(\dfrac{3x^{2}-2x-1+xe^{x}}{x}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(\dfrac{3x+x^{2}(e^{x}-1)}{x^{2}}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(\dfrac{\sqrt{x}(1-xe^{x}+1)}{x^{\frac{3}{2}}}\right)dx\)
\(\displaystyle\int \left(e^{x-2}+\dfrac{1}{3x}+\ln 2017\right)dx\)
\(2e^x - 3\ln|x| + c\)
\(2e^x + 6\ln|x| + c\)
\(\dfrac{1}{2}e^x + \ln|x| + c\)
\(e^x - \dfrac{2}{x} - \ln|x| + c\)
\(\dfrac{3}{2}\ln|x| + \dfrac{2}{x} + 6x\sqrt{x} + c\)
\(e^{x+1} + \dfrac{2}{5}x^2\sqrt{x} + c\)
\(\dfrac{1}{4}e^x + 3\sqrt[3]{x^2} + 3\ln|x| + c\)
\(6\ln|x| - 3x - 2e^x + c\)
\(\dfrac{3}{2}x^2 - 2x - \ln|x| + e^x + c\)
\(3\ln|x| + e^x - x + c\)
\(2\ln|x| - e^x + c\)
\(e^{x-2} + \dfrac{1}{3}\ln|x| + x\ln 2017 + c\)
អាំតេក្រាលមិនកំណត់នៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ
\(\displaystyle\int \sin x dx=-\cos x+c\;,\; c\in \mathbb{R}\)
\(\displaystyle\int \cos x dx=\sin x+c\;,\; c\in \mathbb{R}\)
\(\displaystyle\int (1+\tan^{2} x) dx=\displaystyle\int \dfrac{1}{\cos^{2} x}dx =\tan x+c\)
\(\displaystyle\int (1+cot^{2} x) dx=\displaystyle\int \dfrac{1}{\sin x^{2} x}dx =-\cot x+c\)
គណនាអាំតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\displaystyle \int (2\cos x +x) dx\)
\(\displaystyle \int (\sin x +2) dx\)
\(\displaystyle \int (3\sin x -5\cos x) dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{5}{2\sin^{2} x}+x-2\right) dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{3}{\cos^{2} x}-\dfrac{x}{2}-1\right) dx\)
\(\displaystyle \int (7\sin x- 3\cos x) dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{2}{3}\cos x+\sqrt{2}\sin x\right) dx\)
\(\displaystyle \int (1-\cos x) dx\)
\(\displaystyle \int (2\cos x-3\sin x) dx\)
\(\displaystyle \int (\cos x +\sin x +x) dx\)
\(\displaystyle \int \tan^{2} x dx\)
\(\displaystyle \int \cot^{2} x dx\)
\(\displaystyle \int (\tan x+\cot x)^{2} dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{3}{\sin^{2} x}+\dfrac{2}{\cos^{2} x}\right) dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{1+\sin^{2} x }{\sin^{2} x}\right) dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{1+\cos^{2} x }{\cos^{2} x}\right) dx\)
\(\displaystyle \int \left(\dfrac{1}{\cos^{2} x}+\dfrac{4}{\sin^{2} x}-5\right) dx\)
\(2\sin x + \dfrac{x^2}{2} + c\)
\(-\cos x + 2x + c\)
\(-3\cos x - 5\sin x + c\)
\(-\dfrac{5}{2}\cot x + \dfrac{x^2}{2} - 2x + c\)
\(3\tan x - \dfrac{x^2}{4} - x + c\)
\(-7\cos x - 3\sin x + c\)
\(\dfrac{2}{3}\sin x - \sqrt{2}\cos x + c\)
\(x - \sin x + c\)
\(2\sin x + 3\cos x + c\)
\(\sin x - \cos x + \dfrac{x^2}{2} + c\)
\(\tan x - x + c\)
\(-\cot x - x + c\)
\(\tan x - \cot x + c\)
\(-3\cot x + 2\tan x + c\)
\(-\cot x + x + c\)
\(\tan x + x + c\)
\(\tan x - 4\cot x - 5x + c\)
អាំងតេក្រាលមិនកំណត់នាំឱ្យកើតអនុគមន៍ច្រាសត្រីកោណមាត្រ
ចំពោះ \(a > 0\) និងចំនួនថេរ \(c \in \mathbb{R}\) គេបានរូបមន្តគ្រឹះ៖
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{\sqrt{1-x^2}} = \arcsin x + c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{1+x^2} = \arctan x + c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{\sqrt{a^2-x^2}} = \arcsin\left(\dfrac{x}{a}\right) + c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{a^2+x^2} = \dfrac{1}{a}\arctan\left(\dfrac{x}{a}\right) + c\)
ជាទូទៅ បើ \(u = u(x)\) ជាអនុគមន៍មានដេរីវេ គេបាន៖
\(\displaystyle\int \dfrac{u'(x)}{\sqrt{a^2-u^2(x)}}dx = \arcsin\left(\dfrac{u(x)}{a}\right) + c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{u'(x)}{a^2+u^2(x)}dx = \dfrac{1}{a}\arctan\left(\dfrac{u(x)}{a}\right) + c\)
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម៖
\(\displaystyle I = \int \dfrac{dx}{\sqrt{9-x^2}}\)
\(\displaystyle J = \int \dfrac{dx}{x^2+4}\)
\(\displaystyle K = \int \dfrac{e^x}{1+e^{2x}} \, dx\)
\(\displaystyle L = \int \dfrac{x}{\sqrt{1-x^4}} \, dx\)
អនុវត្តរូបមន្ត \(\displaystyle\int \frac{dx}{\sqrt{a^2-x^2}} = \arcsin\left(\frac{x}{a}\right) + c\) ជាមួយ \(a = 3\)៖
\[I = \int \dfrac{dx}{\sqrt{3^2-x^2}} = \arcsin\left(\dfrac{x}{3}\right) + c\]អនុវត្តរូបមន្ត \(\displaystyle\int \frac{dx}{x^2+a^2} = \frac{1}{a}\arctan\left(\frac{x}{a}\right) + c\) ជាមួយ \(a = 2\)៖
\[J = \int \dfrac{dx}{x^2+2^2} = \dfrac{1}{2}\arctan\left(\dfrac{x}{2}\right) + c\]ដោយ \((e^x)' = e^x\) និង \(e^{2x} = (e^x)^2\) គេបាន៖
\[K = \int \dfrac{(e^x)'}{1+(e^x)^2} \, dx = \arctan(e^x) + c\]ដោយ \((x^2)' = 2x \implies x \, dx = \dfrac{1}{2} (x^2)' \, dx\) និង \(x^4 = (x^2)^2\) គេបាន៖
\[L = \dfrac{1}{2}\int \dfrac{(x^2)'}{\sqrt{1-(x^2)^2}} \, dx = \dfrac{1}{2}\arcsin(x^2) + c\]
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{\sqrt{4-x^2}}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{x^2+9}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{\sqrt{16-25x^2}}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{dx}{4x^2+9}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x}{x^4+1}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\cos x}{\sqrt{4-\sin^2 x}}dx\)
\(\arcsin\left(\dfrac{x}{2}\right) + c\)
\(\dfrac{1}{3}\arctan\left(\dfrac{x}{3}\right) + c\)
\(\dfrac{1}{5}\arcsin\left(\dfrac{5x}{4}\right) + c\)
\(\dfrac{1}{6}\arctan\left(\dfrac{2x}{3}\right) + c\)
\(\arctan(x^2) + c\)
\(\arcsin\left(\dfrac{\sin x}{2}\right) + c\)
អាំងតេក្រាលមិនកំណត់ដោយប្រើអថេរជំនួស
ដើម្បីគណនាអាំងតេក្រាលដោយប្រើអថេរជំនួសគេត្រូវ៖
តាង \(t=f(x)\Longrightarrow dt=f'(x)dx\)
ជំនួស \(f(x)\) ដោយ \(t\) និង \(f'(x)dx\) ដោយ \(dt\)
រកចម្លើយអាំងតេក្រាល
ជំនួស \(t\) ដោយ \(f(x)\)
ដូចនេះ គេបានចម្លើយអាំងតេក្រាលចុងក្រោយជាអនុគមន៍នៃ \(x\) ។
ចំពោះគ្រប់ចំនួនពិត \(c\) គេបាន
\(\displaystyle\int kf'(x)dx=kf(x)+c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{f'(x)}{\sqrt{f(x)}}dx=2\sqrt{f(x)}+c\)
\(\displaystyle\int f'(x)[f(x)]^{n}dx=\dfrac{[f(x)]^{n+1}}{n+1}+c\;,\;(n\neq -1)\)
\(\displaystyle\int f'(x)e^{f(x)}dx=e^{f(x)}+c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{f'(x)}{f(x)}dx=\ln|f(x)|+c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{f'(x)}{[f(x)]^{2}}dx=-\dfrac{1}{f(x)}+c\)
\(\displaystyle\int \dfrac{f'(x)}{[f(x)]^{n}}dx=-\dfrac{1}{(n-1)[f(x)]^{n-1}}+c\;,\; (n\neq 1)\)
\(\displaystyle\int f'(x)\sin f(x)dx=-\cos f(x)+c\)
\(\displaystyle\int f'(x)\cos f(x)dx=\sin f(x)+c\)
\(\displaystyle\int \left(1+\tan^{2} f(x)\right)f'(x)dx=\displaystyle\int \dfrac{f'(x)}{\cos^{2} f(x)}dx=\tan f(x)+c\)
\(\displaystyle\int \left(1+\cot^{2} f(x)\right)f'(x)dx=\displaystyle\int \dfrac{f'(x)}{\sin^{2} f(x)}dx=-\cot f(x)+c\)
គណនាអាំតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int \sin (3x+8)dx\)
\(\displaystyle\int x\left(x^{2}+1\right)^{5}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x}{x^{2}+1}dx\)
\(\displaystyle\int (5x+6)^{2017}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x}{x^{2}+1}dx\)
\(\displaystyle\int e^{x}(e^{x}-1)^{5}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\ln x}{x}dx\)
\(\displaystyle\int x\cos x^{2}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x}{(x^{2}-\ln 3)^{9}}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\sin \sqrt{x}}{\sqrt{x}}dx\)
\(\displaystyle\int x^{2}\sin x^{3}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\cos x}{\sqrt{1+\sin x}}dx\)
\(\displaystyle\int (\cos x)(1+\sin x)^{9}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{1+\cos x}{(x+\sin x)^{4}}dx\)
\(\displaystyle\int 2(x-2)\cos (x^{2}-4x)dx\)
\(-\dfrac{1}{3}\cos(3x+8) + c\)
\(\dfrac{1}{12}(x^2+1)^6 + c\)
\(\ln(x^2+1) + c\)
\(\dfrac{(5x+6)^{2018}}{10090} + c\)
\(\ln(x^2+1) + c\)
\(\dfrac{1}{6}(e^x-1)^6 + c\)
\(\dfrac{1}{2}\ln^2 x + c\)
\(\dfrac{1}{2}\sin x^2 + c\)
\(-\dfrac{1}{8(x^2-\ln 3)^8} + c\)
\(-2\cos\sqrt{x} + c\)
\(-\dfrac{1}{3}\cos x^3 + c\)
\(2\sqrt{1+\sin x} + c\)
\(\dfrac{1}{10}(1+\sin x)^{10} + c\)
\(-\dfrac{1}{3(x+\sin x)^3} + c\)
\(\sin(x^2-4x) + c\)
អាំងតេក្រាលដោយផ្នែក
គេឲ្យអនុគមន៍ពីរ \(u\) និង \(v\) ដែលមានដេរីវេ \(u^{'}\) និង \(v^{'}\) គេបាន
ចំពោះរូបមន្ត \(\displaystyle \int udv=uv-\displaystyle\int vdu\)
\(P(x). \begin{cases} \cos (ax+b)\\ \sin (ax+b)\\ e^{ax+b} \end{cases}\) ដែល \(P(x)\) ជាពហុធា
នោះគេតាង \(u=P(x)\) និង \(dv= \begin{cases} \cos (ax+b)\\ \sin (ax+b)\\ e^{ax+b} \end{cases}.dx\) ។បើ \(P(x).[\ln (ax+b)]\) ដែល \(P(x)\) ជាពហុធា
នោះគេតាង \(u=\ln (ax+b)\) និង \(dv=P(x)dx\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int \ln x dx\)
\(\displaystyle\int xe^{x}dx\)
\(\displaystyle\int x^{2}e^{x}dx\)
\(\displaystyle\int (3x+2)e^{x} dx\)
\(\displaystyle\int (1-2x)\cos 2xdx\)
\(\displaystyle\int (x-1)\sin x dx\)
\(\displaystyle\int (2x-3)\ln x dx\)
\(\displaystyle\int x\sqrt{x+1} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x}{\sqrt{x-2}} dx\)
\(\displaystyle\int x^{2}\sin x dx\)
\(\displaystyle\int x^{2}\cos x dx\)
\(\displaystyle\int x\sin^{2} x dx\)
\(\displaystyle\int e^{x}\sin x dx\)
\(\displaystyle\int e^{x}\cos x dx\)
\(\displaystyle\int x\cos^{2} x dx\)
\(x\ln x - x + c\)
\((x-1)e^{x} + c\)
\((x^{2}-2x+2)e^{x} + c\)
\((3x-1)e^{x} + c\)
\(\dfrac{1-2x}{2}\sin 2x - \dfrac{1}{2}\cos 2x + c\)
\((1-x)\cos x + \sin x + c\)
\((x^{2}-3x)\ln x - \dfrac{x^{2}}{2} + 3x + c\)
\(\dfrac{2}{15}(3x-2)(x+1)\sqrt{x+1} + c\)
\(\dfrac{4}{3}(x+4)\sqrt{x-2} + c\)
\((2-x^{2})\cos x + 2x\sin x + c\)
\((x^{2}-2)\sin x + 2x\cos x + c\)
\(\dfrac{x^{2}}{4} - \dfrac{x}{4}\sin 2x - \dfrac{1}{8}\cos 2x + c\)
\(\dfrac{e^{x}}{2}(\sin x - \cos x) + c\)
\(\dfrac{e^{x}}{2}(\cos x + \sin x) + c\)
\(\dfrac{x^{2}}{4} + \dfrac{x}{4}\sin 2x + \dfrac{1}{8}\cos 2x + c\)
អាំងតេក្រាលនៃអនុគមន៍សនិទាន
គេអាចបំបែកប្រភាគ \(\dfrac{P(x)}{Q(x)}\) ជាប្រភាគងាយតាមករណី \(Q(x)\) ដូចខាងក្រោម៖
ករណី \(Q(x)=(ax+b)(cx+d)(ex+f)......\)
\(\dfrac{P(x)}{Q(x)}=A(x)+\dfrac{A_{1}}{ax+b}+\dfrac{A_{2}}{cx+d}+\dfrac{A_{3}}{ex+f}+.....\) ដែល \(A_{1},A_{2},A_{3},.....\) ជាចំនួនពិតថេរត្រូវកំណត់ ។ករណី \(Q(x)=(ax+b)^{n}\)
\(\dfrac{P(x)}{Q(x)}=A(x)+\dfrac{A_{1}}{ax+b}+\dfrac{A_{2}}{(ax+b)^{2}}+\dfrac{A_{3}}{(ax+b)^{3}}+.....+\dfrac{A_{n}}{(ax+b)^{n}}\) ដែល \(A_{1},A_{2},A_{3},.....\) ជាចំនួនពិតថេរត្រូវកំណត់ ។ករណី \(Q(x)\) មានកត្តាដឺក្រេទី២ មិនអាចបំបែកបាន \((ax^2+bx+c)\) ដែល \(\Delta = b^2-4ac < 0\)
\(\dfrac{P(x)}{(dx+e)(ax^2+bx+c)} = A(x) + \dfrac{A_1}{dx+e} + \dfrac{Bx+C}{ax^2+bx+c}\) ដែល \(A_1, B, C\) ជាចំនួនពិតថេរត្រូវកំណត់ ។
បើដឺក្រេនៃ \(P(x)\) ស្មើរដឺក្រេនៃ \(Q(x)\) នោះ \(A(x)\) ជាចំនួនពិតថេរ
បើដឺក្រេនៃ \(P(x)\) តូចជាងដឺក្រេនៃ \(Q(x)\) នោះ \(A(x)=0\)
បើដឺក្រេនៃ \(P(x)\) ធំជាងដឺក្រេនៃ \(Q(x)\) នោះ \(A(x)\) ជាពហុធា ។
គណនាអាំងតេក្រាល \(\displaystyle I = \int \dfrac{x+1}{(x-1)(x^2+1)} \, dx\) ។
បំបែកជាប្រភាគងាយ៖ \(\dfrac{x+1}{(x-1)(x^2+1)} = \dfrac{A}{x-1} + \dfrac{Bx+C}{x^2+1}\)
តម្រូវភាគបែងរួម៖ \(x+1 = A(x^2+1) + (Bx+C)(x-1) = (A+B)x^2 + (-B+C)x + (A-C)\)
ផ្ទឹមមេគុណ៖ \(\begin{cases} A+B = 0 \\ -B+C = 1 \\ A-C = 1 \end{cases} \implies A = 1, B = -1, C = 0\)
គេបាន៖
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int \dfrac{1}{x^{2}+x-2}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{6x+7}{(x+2)^{2}}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x+2}{x^{2}-2x}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x-1}{2x-3}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x-3}{(x-1)(x-2)}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{1}{x^{2}+3x-4}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{3}{x^{2}-4}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x+2}{x^{3}-2x^{2}}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+2}{x^{2}+2x+1}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{3}+x+1}{x^{2}+2x-3}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{4}}{x^{2}-1}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{3}}{x^{2}-2x+1}dx\)
\(\dfrac{1}{3}\ln\left|\dfrac{x-1}{x+2}\right| + c\)
\(6\ln|x+2| + \dfrac{5}{x+2} + c\)
\(\ln\dfrac{(x-2)^2}{|x|} + c\)
\(\dfrac{x}{2} + \dfrac{1}{4}\ln|2x-3| + c\)
\(\ln|(x-1)(x-2)| + c\)
\(\dfrac{1}{5}\ln\left|\dfrac{x-1}{x+4}\right| + c\)
\(\dfrac{3}{4}\ln\left|\dfrac{x-2}{x+2}\right| + c\)
\(\ln\left|\dfrac{x-2}{x}\right| + \dfrac{1}{x} + c\)
\(x - 2\ln|x+1| - \dfrac{3}{x+1} + c\)
\(\dfrac{x^2}{2} - 2x + \dfrac{3}{4}\ln|x-1| + \dfrac{29}{4}\ln|x+3| + c\)
\(\dfrac{x^3}{3} + x + \dfrac{1}{2}\ln\left|\dfrac{x-1}{x+1}\right| + c\)
\(\dfrac{x^2}{2} + 2x + 3\ln|x-1| - \dfrac{1}{x-1} + c\)
វិធីសាស្ត្រគណនាអាំងតេក្រាលនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ
វិធីសាស្ត្រគណនាអាំងតេក្រាលផលគុណនៃអនុគមន៍ត្រីកោណមាត្រ
រាង \(\int \sin ax.\cos bx dx\) គេត្រូវប្រើរូបមន្ត \(\sin a.\cos b=\dfrac{1}{2}[\sin (a+b)+\sin (a-b)]\)
រាង \(\int \cos ax.\cos bx dx\) គេត្រូវប្រើរូបមន្ត \(\cos a.\cos b=\dfrac{1}{2}[\cos (a+b)+\cos (a-b)]\)
រាង \(\int \sin ax.\sin bx dx\) គេត្រូវប្រើរូបមន្ត \(\sin a.\sin b=\dfrac{1}{2}[\cos (a-b)-\cos (a+b)]\)
\(\int \sin ax dx=-\dfrac{1}{a}\cos ax+c\)
\(\int \cos ax dx=\dfrac{1}{a}\sin ax+c\)
វិធីសាស្ត្រគណនាអាំងតេក្រាលមានរាង \(\displaystyle\int \sin^{m} x.\cos^{n} x dx\)
ករណីនិទស្សន្តគូមួយ និងមួយសេសៈ គេត្រូវតាង \(U\) ស្មើគោលមួយណាដែលមាន និទស្សន្តគូ ហើយប្រើរូបមន្តគ្រឹះ \(\sin^{2} x=1-\cos^{2} x\) និង \(\cos^{2} x=1-\sin^{2} x\)
ករណីនិទស្សន្តសេសទាំងពីរៈ គេត្រូវតាង \(U\) ស្មើគោលមួយណាដែលមាន និទស្សន្តធំជាងគេ ហើយប្រើរូបមន្តគ្រឹះ \(\sin^{2} x=1-\cos^{2} x\) និង \(\cos^{2} x=1-\sin^{2} x\)
ករណីនិទស្សន្តគូទាំងពីរៈ គេត្រូវប្រើរូបមន្តមុំឌុបៈ \(\sin^{2} x=\dfrac{1-\cos 2x}{2}\;,\; \cos^{2} x=\dfrac{1+\cos 2x}{2}\) និង \(\sin x. \cos x=\dfrac{\sin 2x}{2}\) ។
វិធីសាស្ត្រគណនាអាំងតេក្រាលមានរាង \(\displaystyle\int \sin^{n} xdx\) និង \(\displaystyle\int \cos^{n} xdx\)
ករណីនិទស្សន្ត \(n\) សេស គេត្រូវប្រើរូបមន្តគ្រឹះ \(\sin^{2} x=1-\cos^{2} x\) និង \(\cos^{2} x=1-\sin^{2} x\)
ករណីនិទស្សន្ត \(n\) គូ គេត្រូវប្រើរូបមន្តមុំឌុប \(\sin^{2} x=\dfrac{1-\cos 2x}{2}\;,\; \cos^{2} x=\dfrac{1+\cos 2x}{2}\)
និង \(\sin x.\cos x=\dfrac{\sin 2x}{2}\) ។
វិធីសាស្ត្រគណនាអាំងតេក្រាលមានរាង \(I_{n}=\displaystyle\int \tan^{n} xdx\) និង \(I_{n}=\displaystyle\int \cot^{n} xdx\)
គេត្រូវសរសេរ \(\tan^{n} x=\tan^{n-2} x(1+\tan^{2} x-1)=\tan^{n-2} x(1+\tan^{2} x)-\tan^{n-2} x\)
គេបាន \(I_{n}=\displaystyle\int \tan^{n} xdx=\displaystyle\int [\tan^{n-2} x(1+\tan^{2} x)-\tan^{n-2} x]dx=\dfrac{\tan^{n-1} x}{n-1}-I_{n-2}\) រួចអនុវត្តន៍ដដែលចំពោះ \(I_{n-2} ,....\) ។ យើងត្រូវប្រើវិធីសាស្ត្រដដែលចំពោះ \(I_{n}=\displaystyle\int \cot^{n} x dx\) ។
\(\displaystyle\int \tan^{n} x(\tan x)^{'} dx=\dfrac{\tan^{n+1} x}{n+1}+c\)
\(\displaystyle\int \cot^{n} x(\cot x)^{'} dx=\dfrac{\cot^{n+1} x}{n+1}+c\)
វិធីសាស្ត្រគណនាអាំងតេក្រាលនៃអនុគមន៍ប្រភាគសនិទាន
\(\displaystyle\int \dfrac{\alpha x+\lambda}{ax+b}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង \(\dfrac{\alpha x+\lambda}{ax+b}=A+\dfrac{B}{ax+b}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\alpha x+\lambda}{(ax+b)^{2}}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង \(\dfrac{\alpha x+\lambda}{(ax+b)^{2}}=\dfrac{A}{ax+b}+\dfrac{B}{(ax+b)^{2}}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\alpha x^{2}+\beta x+\lambda}{ax+b}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង \(\dfrac{\alpha x^{2}+\beta x+\lambda}{ax+b}=Ax+B+\dfrac{C}{ax+b}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\alpha x^{2}+\beta x+\lambda}{(ax+b)^{2}}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង \(\dfrac{\alpha x^{2}+\beta x+\lambda}{(ax+b)^{2}}=A+\dfrac{B}{ax+b}+\dfrac{C}{(ax+b)^{2}}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\alpha x^{2}+\beta x+\lambda}{(ax+b)(cx+d)}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង \(\dfrac{\alpha x^{2}+\beta x+\lambda}{(ax+b)(cx+d)}=A+\dfrac{B}{ax+b}+\dfrac{C}{cx+d}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\alpha x+\lambda}{(ax+b)(cx+d)}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង \(\dfrac{\alpha x+\lambda}{(ax+b)(cx+d)}=\dfrac{A}{ax+b}+\dfrac{B}{cx+d}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{k}{(ax+b)(cx+d)}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង \(\dfrac{k}{(ax+b)(cx+d)}=\dfrac{A}{ax+b}+\dfrac{B}{cx+d}\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\alpha x^{3}+\beta x^{2}+\gamma x+\lambda}{(ax+b)(cx+d)}dx\) សរសេរប្រភាគជារាង
\(\dfrac{\alpha x^{3}+\beta x^{2}+\gamma x+\lambda}{ax+b}=Ax+B+\dfrac{C}{ax+b}+\dfrac{D}{cx+d}\) ។
លំហាត់អនុវត្តន៍
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\int 10x \sqrt{5x^2+2}dx\)
\(\int \dfrac{x^2}{(x^3+4)^2}dx\)
\(\int -6x(1-2x^2)^3 dx\)
\(\int 3\sqrt{x}(9+2\sqrt{x^3})^4 dx\)
\(\int \dfrac{2x+3}{(x^2+3x+1)^3}dx\)
\(\int \dfrac{4x}{\sqrt{x^2+2}}dx\)
\(\int \dfrac{x^2+1}{\sqrt{x^3+3x+1}}dx\)
\(\int x\sqrt{3+4x^2}dx\)
\(\int \dfrac{x+1}{(x^2+2x-1)^2}dx\)
\(\int \dfrac{x^3}{(1-x^4)^4}dx\)
\(\int 3e^{3x}\sqrt{1+e^{3x}}dx\)
\(\int \dfrac{e^x}{\sqrt{e^x+2}}dx\)
\(\int \dfrac{e^{-2x}}{(1-e^{-2x})^3}dx\)
\(\int 10x^2(x^3+1)^4dx\)
\(\int (x^3+2)(x^4+8x-3)^5dx\)
\(\int 2x^3\sqrt{(x^4+5)^3}dx\)
\(\int \dfrac{\cos 2x}{\sqrt{1-\sin 2x}}dx\)
\(\int \cos x \sqrt{4+3\sin x} dx\)
\(\int \dfrac{1-\sin x}{\sqrt[3]{x+\cos x}}dx\)
\(\int \sin \dfrac{1}{2}x.\cos^3 \dfrac{1}{2}xdx\)
\(\int \dfrac{x\cos x+\sin x}{\sqrt{1+x\sin x}}dx\)
\(\int \dfrac{(\sqrt{\sqrt{x}+1})}{\sqrt{x}}dx\)
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int \sin 2x.\cos 3x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 4x.\cos 6x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 7x.\cos 5x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 9x.\cos 4x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 2x . \cos x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 3x .\cos 5x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 7x.\cos 3x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 5x.\sin 8x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 8x.\cos 10x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{2} x.\cos^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 6x.\sin 2x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{4} x.\cos^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{6} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{4} x.\cos^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{4} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{8} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{6} x.\sin^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{5} x. \cos^{4} xdx\)
\(\displaystyle\int \cos^{2} x.\sin^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{8} x.\sin^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{6} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{3}x.\sin^{6} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{5} x.\cos^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{2} x.\cos^{2} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{2} x.\sin^{4} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{3} x. \sin^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \tan^{2} x dx\)
\(\displaystyle\int \tan^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \cot^{2} x dx\)
\(\displaystyle\int \tan^{4} x dx\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\displaystyle\int \dfrac{4x-3}{x+2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{3x+2}{x-4} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x+1}{3x-2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{5x-3}{2x+1} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x+3}{(x-3)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x-3}{(3x-2)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x-5}{(3x-2)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x}{(2x-1)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+x+1}{x+2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+2}{3x+2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}-3x+5}{2x+1} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x^{2}-x+3}{x-3} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x^{2}+x+1}{(x+2)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}-3x+4}{(2x+3)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+1}{(x-1)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}}{x^{2}-5x+6} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+4}{x^{2}-4} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+x+1}{(x+1)(x+2)} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x+1}{(x+2)(x+3)} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x+3}{(x-1)(x-2)} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{3}{(2x+3)(3x+4)} dx\)
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{x^{2}+2x+6}{(x-1)(x-2)(x-4)}\) កំណត់ចំពោះ \(\forall x\in \mathbb{R}\smallsetminus \lbrace1,2,4\rbrace\) ។
សរសេរ \(f(x)\) ជារាង \(f(x)=\dfrac{A}{x-1}+\dfrac{B}{x-2}+\dfrac{C}{x-4}\) ដែល \(A,B\) និង \(C\) ជាចំនួនដែលត្រូវកំណត់ ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{x^{2}+1}{(x-1)^{3}(x+3)}\) កំណត់ចំពោះ \(\forall x\in \mathbb{R}\smallsetminus \lbrace1,-3\rbrace\) ។
កំណត់តម្លៃ \(A,B,C\) និង \(D\) ដើម្បីឲ្យ \(f(x)=\dfrac{A}{(x-1)^{3}}+\dfrac{B}{(x-1)^{2}}+\dfrac{C}{x-1}+\dfrac{D}{x+3}\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f\) កំណត់ដោយ \(f(x)=\dfrac{5x^{2}+20x+6}{x^{3}+2x^{2}+x}\) ។
សរសេរ \(f(x)\) ជារាង \(f(x)=\dfrac{A}{x}+\dfrac{B}{x+1}+\dfrac{C}{(x+1)^{2}}\) ដែល \(A,B\) និង \(C\) ជាចំនួនដែលត្រូវកំណត់ ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{3x^{2}-10x-5}{(x-1)^{2}(x+2)}\) ។
កំណត់តម្លៃ \(A,B\) ដើម្បីឲ្យបាន \(f(x)=\dfrac{A}{x+2}+\dfrac{B}{(x-1)^{2}}\) ចំពោះ \(\forall x\neq \lbrace -2 , 1\rbrace\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(I(x)=\displaystyle\int f(x) dx\) ដោយដឹងថា \(I(0)=-4\) ។
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{5x^{2}-14x+13}{(x+1)(x-3)^{2}}\) កំណត់ចំពោះ \(\forall x\neq \lbrace -1,3\rbrace\) ។
កំណត់តម្លៃ \(A,B\) និង \(C\) ដើម្បីឲ្យបាន \(f(x)=\dfrac{A}{x+1}+\dfrac{B}{x-3}+\dfrac{C}{(x-3)^{2}}\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{4x^{2}-7x+5}{x-2x^{2}+x^{3}}\) ។
រកតម្លៃ \(A,B\) និង \(C\) ដើម្បីឲ្យបាន \(f(x)=\dfrac{A}{x}+\dfrac{B}{1-x}+\dfrac{C}{(1-x)^{2}}\) ចំពោះគ្រប់ \(x\neq 0,x\neq 1\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(k(x)=\displaystyle\int f(x) dx\) បើដឹងថាក្រាបតាង \(y=k(x)\) កាត់តាមចំណុច \(M(2,2)\) ។
គណនាអាំងតេក្រាល \(I(x)=\displaystyle\int \left(\dfrac{e^{x}}{1-e^{x}}\right)dx\) ។
រកចំនួនពិត \(A\) និង \(B\) ដើម្បីឲ្យ \(\dfrac{e^{x}}{1-e^{x}}=A+\dfrac{B}{1-e^{x}}\) ចំពោះគ្រប់ \(x\neq 0\) ។
ទាញរកអាំងតេក្រាល \(J(x)=\displaystyle\int \left(\dfrac{1}{1-e^{x}}\right) dx\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម៖
\(\int \dfrac{x^{3}-2x}{(x^{2}+1)^{2}} dx\)
\(\int \dfrac{x^{7}}{(1+x^{4})^{2}} dx\)
\(\int \dfrac{x^{2}}{x^{2}-4x+3} dx\)
ចម្លើយ និងដំណោះស្រាយ
បើកមើលចម្លើយ និងដំណោះស្រាយលម្អិត
មេរៀនទី ១ ៖ ព្រីមីទីវ និងអាំងតេក្រាលមិនកំណត់
| ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ១ | ក | ២១ | ខ | ៤១ | ខ | ៦១ | គ | ៨១ | គ |
| ២ | ខ | ២២ | គ | ៤២ | គ | ៦២ | ឃ | ៨២ | ឃ |
| ៣ | គ | ២៣ | ឃ | ៤៣ | ឃ | ៦៣ | ក | ៨៣ | ក |
| ៤ | ក | ២៤ | ក | ៤៤ | ក | ៦៤ | ខ | ៨៤ | ខ |
| ៥ | ខ | ២៥ | ខ | ៤៥ | ខ | ៦៥ | គ | ៨៥ | គ |
| ៦ | គ | ២៦ | គ | ៤៦ | គ | ៦៦ | ឃ | ៨៦ | ឃ |
| ៧ | ក | ២៧ | ឃ | ៤៧ | ឃ | ៦៧ | ក | ៨៧ | ក |
| ៨ | គ | ២៨ | ក | ៤៨ | ក | ៦៨ | ខ | ៨៨ | ខ |
| ៩ | ខ | ២៩ | ខ | ៤៩ | ខ | ៦៩ | គ | ៨៩ | គ |
| ១០ | គ | ៣០ | គ | ៥០ | គ | ៧០ | ឃ | ៩០ | ឃ |
| ១១ | ឃ | ៣១ | ឃ | ៥១ | ខ | ៧១ | ក | ៩១ | ក |
| ១២ | ខ | ៣២ | ក | ៥២ | ក | ៧២ | ខ | ៩២ | ខ |
| ១៣ | ក | ៣៣ | ខ | ៥៣ | គ | ៧៣ | គ | ៩៣ | គ |
| ១៤ | ខ | ៣៤ | គ | ៥៤ | ឃ | ៧៤ | ឃ | ៩៤ | ឃ |
| ១៥ | គ | ៣៥ | ឃ | ៥៥ | ក | ៧៥ | ក | ៩៥ | ក |
| ១៦ | ក | ៣៦ | ក | ៥៦ | ខ | ៧៦ | ខ | ៩៦ | ខ |
| ១៧ | ខ | ៣៧ | ខ | ៥៧ | គ | ៧៧ | គ | ៩៧ | គ |
| ១៨ | គ | ៣៨ | គ | ៥៨ | ឃ | ៧៨ | ឃ | ៩៨ | ឃ |
| ១៩ | ឃ | ៣៩ | ឃ | ៥៩ | ក | ៧៩ | ក | ៩៩ | ក |
| ២០ | ក | ៤០ | ក | ៦០ | ខ | ៨០ | ខ | ១០០ | ខ |
ខ. ដំណោះស្រាយលម្អិតនៃលំហាត់អនុវត្តន៍
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម ៖
\(\displaystyle\int 10x \sqrt{5x^2+2}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^2}{(x^3+4)^2}dx\)
\(\displaystyle\int -6x(1-2x^2)^3 dx\)
\(\displaystyle\int 3\sqrt{x}(9+2\sqrt{x^3})^4 dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x+3}{(x^2+3x+1)^3}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{4x}{\sqrt{x^2+2}}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^2+1}{\sqrt{x^3+3x+1}}dx\)
\(\displaystyle\int x\sqrt{3+4x^2}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x+1}{(x^2+2x-1)^2}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^3}{(1-x^4)^4}dx\)
\(\displaystyle\int 3e^{3x}\sqrt{1+e^{3x}}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{e^x}{\sqrt{e^x+2}}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{e^{-2x}}{(1-e^{-2x})^3}dx\)
\(\displaystyle\int 10x^2(x^3+1)^4dx\)
\(\displaystyle\int (x^3+2)(x^4+8x-3)^5dx\)
\(\displaystyle\int 2x^3\sqrt{(x^4+5)^3}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\cos 2x}{\sqrt{1-\sin 2x}}dx\)
\(\displaystyle\int \cos x \sqrt{4+3\sin x} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{1-\sin x}{\sqrt[3]{x+\cos x}}dx\)
\(\displaystyle\int \sin \dfrac{1}{2}x.\cos^3 \dfrac{1}{2}xdx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x\cos x+\sin x}{\sqrt{1+x\sin x}}dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{\sqrt{\sqrt{x}+1}}{\sqrt{x}}dx\)
ដំណោះស្រាយ
\(\displaystyle I = \int 10x \sqrt{5x^2+2}\,dx\)
តាង \(u = 5x^2+2 \implies du = 10x\,dx\)
គេបាន \(I = \displaystyle\int \sqrt{u}\,du = \int u^{1/2}du = \frac{2}{3}u^{3/2} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{3}(5x^2+2)\sqrt{5x^2+2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2}{(x^3+4)^2}\,dx\)
តាង \(u = x^3+4 \implies du = 3x^2\,dx \implies x^2\,dx = \frac{1}{3}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{3}\int \frac{du}{u^2} = -\frac{1}{3u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{3(x^3+4)} + C}\)
\(\displaystyle I = \int -6x(1-2x^2)^3\,dx\)
តាង \(u = 1-2x^2 \implies du = -4x\,dx \implies -6x\,dx = \frac{3}{2}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{3}{2}\int u^3\,du = \frac{3}{8}u^4 + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{3}{8}(1-2x^2)^4 + C}\)
\(\displaystyle I = \int 3\sqrt{x}(9+2\sqrt{x^3})^4\,dx\)
សម្គាល់ \(2\sqrt{x^3} = 2x^{3/2}\) នាំឱ្យ \((9+2x^{3/2})' = 3x^{1/2} = 3\sqrt{x}\)
តាង \(u = 9+2x^{3/2} \implies du = 3\sqrt{x}\,dx\)
គេបាន \(I = \displaystyle\int u^4\,du = \frac{1}{5}u^5 + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{5}(9+2x\sqrt{x})^5 + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{2x+3}{(x^2+3x+1)^3}\,dx\)
តាង \(u = x^2+3x+1 \implies du = (2x+3)\,dx\)
គេបាន \(I = \displaystyle\int \frac{du}{u^3} = \int u^{-3}du = -\frac{1}{2u^2} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{2(x^2+3x+1)^2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{4x}{\sqrt{x^2+2}}\,dx\)
តាង \(u = x^2+2 \implies du = 2x\,dx \implies 4x\,dx = 2du\)
គេបាន \(I = \displaystyle 2\int \frac{du}{\sqrt{u}} = 4\sqrt{u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 4\sqrt{x^2+2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2+1}{\sqrt{x^3+3x+1}}\,dx\)
តាង \(u = x^3+3x+1 \implies du = 3(x^2+1)\,dx \implies (x^2+1)\,dx = \frac{1}{3}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{3}\int \frac{du}{\sqrt{u}} = \frac{2}{3}\sqrt{u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{3}\sqrt{x^3+3x+1} + C}\)
\(\displaystyle I = \int x\sqrt{3+4x^2}\,dx\)
តាង \(u = 3+4x^2 \implies du = 8x\,dx \implies x\,dx = \frac{1}{8}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{8}\int u^{1/2}du = \frac{1}{8}\cdot\frac{2}{3}u^{3/2} + C = \frac{1}{12}u\sqrt{u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{12}(3+4x^2)\sqrt{3+4x^2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x+1}{(x^2+2x-1)^2}\,dx\)
តាង \(u = x^2+2x-1 \implies du = 2(x+1)\,dx \implies (x+1)\,dx = \frac{1}{2}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int \frac{du}{u^2} = -\frac{1}{2u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{2(x^2+2x-1)} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^3}{(1-x^4)^4}\,dx\)
តាង \(u = 1-x^4 \implies du = -4x^3\,dx \implies x^3\,dx = -\frac{1}{4}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle -\frac{1}{4}\int u^{-4}du = \frac{1}{12u^3} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{12(1-x^4)^3} + C}\)
\(\displaystyle I = \int 3e^{3x}\sqrt{1+e^{3x}}\,dx\)
តាង \(u = 1+e^{3x} \implies du = 3e^{3x}\,dx\)
គេបាន \(I = \displaystyle\int \sqrt{u}\,du = \frac{2}{3}u^{3/2} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{3}(1+e^{3x})\sqrt{1+e^{3x}} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{e^x}{\sqrt{e^x+2}}\,dx\)
តាង \(u = e^x+2 \implies du = e^x\,dx\)
គេបាន \(I = \displaystyle\int \frac{du}{\sqrt{u}} = 2\sqrt{u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 2\sqrt{e^x+2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{e^{-2x}}{(1-e^{-2x})^3}\,dx\)
តាង \(u = 1-e^{-2x} \implies du = 2e^{-2x}\,dx \implies e^{-2x}\,dx = \frac{1}{2}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int u^{-3}du = -\frac{1}{4u^2} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{4(1-e^{-2x})^2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int 10x^2(x^3+1)^4\,dx\)
តាង \(u = x^3+1 \implies du = 3x^2\,dx \implies 10x^2\,dx = \frac{10}{3}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{10}{3}\int u^4\,du = \frac{2}{3}u^5 + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{3}(x^3+1)^5 + C}\)
\(\displaystyle I = \int (x^3+2)(x^4+8x-3)^5\,dx\)
តាង \(u = x^4+8x-3 \implies du = 4(x^3+2)\,dx \implies (x^3+2)\,dx = \frac{1}{4}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{4}\int u^5\,du = \frac{1}{24}u^6 + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{24}(x^4+8x-3)^6 + C}\)
\(\displaystyle I = \int 2x^3\sqrt{(x^4+5)^3}\,dx\)
តាង \(u = x^4+5 \implies du = 4x^3\,dx \implies 2x^3\,dx = \frac{1}{2}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int u^{3/2}du = \frac{1}{5}(x^4+5)^2\sqrt{x^4+5} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{5}(x^4+5)^2\sqrt{x^4+5} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{\cos 2x}{\sqrt{1-\sin 2x}}\,dx\)
តាង \(u = 1-\sin 2x \implies du = -2\cos 2x\,dx \implies \cos 2x\,dx = -\frac{1}{2}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle -\frac{1}{2}\int \frac{du}{\sqrt{u}} = -\sqrt{u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\sqrt{1-\sin 2x} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos x \sqrt{4+3\sin x}\,dx\)
តាង \(u = 4+3\sin x \implies du = 3\cos x\,dx \implies \cos x\,dx = \frac{1}{3}du\)
គេបាន \(I = \displaystyle\frac{1}{3}\int u^{1/2}du = \frac{2}{9}u^{3/2} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{9}(4+3\sin x)\sqrt{4+3\sin x} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{1-\sin x}{\sqrt[3]{x+\cos x}}\,dx\)
តាង \(u = x+\cos x \implies du = (1-\sin x)\,dx\)
គេបាន \(I = \displaystyle\int u^{-1/3}du = \frac{3}{2}u^{2/3} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{3}{2}\sqrt[3]{(x+\cos x)^2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin\frac{1}{2}x \cos^3\frac{1}{2}x\,dx\)
តាង \(u = \cos\frac{1}{2}x \implies du = -\frac{1}{2}\sin\frac{1}{2}x\,dx \implies \sin\frac{1}{2}x\,dx = -2du\)
គេបាន \(I = -2\displaystyle\int u^3\,du = -\frac{1}{2}u^4 + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{2}\cos^4\left(\frac{1}{2}x\right) + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x\cos x+\sin x}{\sqrt{1+x\sin x}}\,dx\)
ដោយ \((1+x\sin x)' = \sin x + x\cos x\) នាំឱ្យតាង \(u = 1+x\sin x \implies du = (x\cos x+\sin x)\,dx\)
គេបាន \(I = \displaystyle\int \frac{du}{\sqrt{u}} = 2\sqrt{u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 2\sqrt{1+x\sin x} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{\sqrt{\sqrt{x}+1}}{\sqrt{x}}\,dx\)
តាង \(u = \sqrt{x}+1 \implies du = \frac{1}{2\sqrt{x}}\,dx \implies \frac{dx}{\sqrt{x}} = 2du\)
គេបាន \(I = 2\displaystyle\int \sqrt{u}\,du = \frac{4}{3}(\sqrt{x}+1)\sqrt{\sqrt{x}+1} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{4}{3}(\sqrt{x}+1)\sqrt{\sqrt{x}+1} + C}\)
គណនាអាំងតេក្រាលខាងក្រោម ៖
\(\displaystyle\int \sin 2x.\cos 3x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 4x.\cos 6x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 7x.\cos 5x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 9x.\cos 4x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 2x . \cos x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 3x .\cos 5x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 7x.\cos 3x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 5x.\sin 8x dx\)
\(\displaystyle\int \cos 8x.\cos 10x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{2} x.\cos^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin 6x.\sin 2x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{4} x.\cos^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{6} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{4} x.\cos^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{4} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{8} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{6} x.\sin^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{5} x. \cos^{4} xdx\)
\(\displaystyle\int \cos^{2} x.\sin^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{8} x.\sin^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{6} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{3}x.\sin^{6} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{5} x.\cos^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{2} x.\cos^{2} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{5} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{2} x.\sin^{4} x dx\)
\(\displaystyle\int \sin^{3} x.\cos^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \cos^{3} x. \sin^{7} x dx\)
\(\displaystyle\int \tan^{2} x dx\)
\(\displaystyle\int \tan^{3} x dx\)
\(\displaystyle\int \cot^{2} x dx\)
\(\displaystyle\int \tan^{4} x dx\)
ដំណោះស្រាយ
\(\displaystyle I = \int \sin 2x\cos 3x\,dx\)
ប្រើរូបមន្ត \(\sin a\cos b = \frac{1}{2}[\sin(a+b)+\sin(a-b)]\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\sin 5x - \sin x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{10}\cos 5x + \frac{1}{2}\cos x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin 4x\cos 6x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\sin 10x - \sin 2x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{20}\cos 10x + \frac{1}{4}\cos 2x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin 7x\cos 5x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\sin 12x + \sin 2x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{24}\cos 12x - \frac{1}{4}\cos 2x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin 9x\cos 4x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\sin 13x + \sin 5x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{26}\cos 13x - \frac{1}{10}\cos 5x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos 2x\cos x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\cos 3x + \cos x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{6}\sin 3x + \frac{1}{2}\sin x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos 3x\cos 5x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\cos 8x + \cos 2x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{16}\sin 8x + \frac{1}{4}\sin 2x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos 7x\cos 3x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\cos 10x + \cos 4x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{20}\sin 10x + \frac{1}{8}\sin 4x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin 5x\sin 8x\,dx\)
ប្រើរូបមន្ត \(\sin a\sin b = \frac{1}{2}[\cos(a-b)-\cos(a+b)]\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\cos 3x - \cos 13x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{6}\sin 3x - \frac{1}{26}\sin 13x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos 8x\cos 10x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\cos 18x + \cos 2x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{36}\sin 18x + \frac{1}{4}\sin 2x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^2 x\cos^3 x\,dx\)
សរសេរ \(\cos^3 x = (1-\sin^2 x)\cos x\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^2(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{3}\sin^3 x - \frac{1}{5}\sin^5 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin 6x\sin 2x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{2}\int [\cos 4x - \cos 8x]dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{8}\sin 4x - \frac{1}{16}\sin 8x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^4 x\cos^3 x\,dx\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^4(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{5}\sin^5 x - \frac{1}{7}\sin^7 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^6 x\cos^5 x\,dx\)
សរសេរ \(\cos^5 x = (1-\sin^2 x)^2\cos x\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^6(1-2u^2+u^4)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{7}\sin^7 x - \frac{2}{9}\sin^9 x + \frac{1}{11}\sin^{11} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos^4 x\cos^3 x\,dx = \int \cos^7 x\,dx\)
សរសេរ \(\cos^7 x = (1-\sin^2 x)^3\cos x\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int (1-3u^2+3u^4-u^6)du\)
ដូចនេះ៖
\(\boxed{I = \sin x - \sin^3 x + \frac{3}{5}\sin^5 x - \frac{1}{7}\sin^7 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^4 x\cos^5 x\,dx\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^4(1-2u^2+u^4)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{5}\sin^5 x - \frac{2}{7}\sin^7 x + \frac{1}{9}\sin^9 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^8 x\cos^5 x\,dx\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^8(1-2u^2+u^4)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{9}\sin^9 x - \frac{2}{11}\sin^{11} x + \frac{1}{13}\sin^{13} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos^6 x\sin^5 x\,dx\)
សរសេរ \(\sin^5 x = (1-\cos^2 x)^2\sin x\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int u^6(1-2u^2+u^4)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{7}\cos^7 x + \frac{2}{9}\cos^9 x - \frac{1}{11}\cos^{11} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^5 x\cos^4 x\,dx\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int u^4(1-2u^2+u^4)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{5}\cos^5 x + \frac{2}{7}\cos^7 x - \frac{1}{9}\cos^9 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos^2 x\sin^3 x\,dx\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int u^2(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{3}\cos^3 x + \frac{1}{5}\cos^5 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos^8 x\sin^5 x\,dx\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int u^8(1-2u^2+u^4)du\)
ដូចនេះ៖
\(\boxed{I = -\frac{1}{9}\cos^9 x + \frac{2}{11}\cos^{11} x - \frac{1}{13}\cos^{13} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^3 x\cos^6 x\,dx\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int u^6(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{7}\cos^7 x + \frac{1}{9}\cos^9 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos^3 x\sin^6 x\,dx\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^6(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{7}\sin^7 x - \frac{1}{9}\sin^9 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^5 x\cos^7 x\,dx\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^5(1-u^2)^3du\)
ដូចនេះ៖
\(\boxed{I = \frac{1}{6}\sin^6 x - \frac{3}{8}\sin^8 x + \frac{3}{10}\sin^{10} x - \frac{1}{12}\sin^{12} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^2 x\cos^2 x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{4}\int \sin^2 2x\,dx = \frac{1}{8}\int (1-\cos 4x)dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{8}x - \frac{1}{32}\sin 4x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^3 x\cos^5 x\,dx\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int u^5(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{6}\cos^6 x + \frac{1}{8}\cos^8 x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^3 x\cos^7 x\,dx\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int u^7(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{8}\cos^8 x + \frac{1}{10}\cos^{10} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos^2 x\sin^4 x\,dx\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{8}\int (1-\cos 2x)\sin^2 2x\,dx\)
\(= \displaystyle\frac{1}{8}\int \left(\frac{1-\cos 4x}{2} - \sin^2 2x\cos 2x\right)dx\)
ដូចនេះ៖
\(\boxed{I = \frac{1}{16}x - \frac{1}{64}\sin 4x - \frac{1}{48}\sin^3 2x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \sin^3 x\cos^7 x\,dx\)
តាង \(u = \cos x \implies I = -\displaystyle\int (u^7-u^9)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\frac{1}{8}\cos^8 x + \frac{1}{10}\cos^{10} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cos^3 x\sin^7 x\,dx\)
តាង \(u = \sin x \implies I = \displaystyle\int u^7(1-u^2)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{8}\sin^8 x - \frac{1}{10}\sin^{10} x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \tan^2 x\,dx\)
សរសេរ \(\tan^2 x = (\tan^2 x+1) - 1\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \tan x - x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \tan^3 x\,dx\)
\(I = \displaystyle\int \tan x(\tan^2 x+1)dx - \int \tan x\,dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{2}\tan^2 x + \ln|\cos x| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \cot^2 x\,dx\)
សរសេរ \(\cot^2 x = (\cot^2 x+1) - 1\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\cot x - x + C}\)
\(\displaystyle I = \int \tan^4 x\,dx\)
\(I = \displaystyle\int \tan^2 x(\tan^2 x+1)dx - \int (\tan^2 x+1-1)dx\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{3}\tan^3 x - \tan x + x + C}\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម ៖
\(\displaystyle\int \dfrac{4x-3}{x+2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{3x+2}{x-4} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x+1}{3x-2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{5x-3}{2x+1} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x+3}{(x-3)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x-3}{(3x-2)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x-5}{(3x-2)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x}{(2x-1)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+x+1}{x+2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+2}{3x+2} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}-3x+5}{2x+1} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x^{2}-x+3}{x-3} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x^{2}+x+1}{(x+2)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}-3x+4}{(2x+3)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+1}{(x-1)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}}{x^{2}-5x+6} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+4}{x^{2}-4} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}+x+1}{(x+1)(x+2)} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x+1}{(x+2)(x+3)} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{2x+3}{(x-1)(x-2)} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{3}{(2x+3)(3x+4)} dx\)
ដំណោះស្រាយ
\(\displaystyle I = \int \frac{4x-3}{x+2}\,dx\)
ចែកភាគយកនឹងភាគបែង៖ \(\displaystyle\frac{4x-3}{x+2} = 4 - \frac{11}{x+2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 4x - 11\ln|x+2| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{3x+2}{x-4}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{3x+2}{x-4} = 3 + \frac{14}{x-4}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 3x + 14\ln|x-4| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x+1}{3x-2}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{x+1}{3x-2} = \frac{1}{3} + \frac{5/3}{3x-2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{3}x + \frac{5}{9}\ln|3x-2| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{5x-3}{2x+1}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{5x-3}{2x+1} = \frac{5}{2} - \frac{11/2}{2x+1}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{5}{2}x - \frac{11}{4}\ln|2x+1| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{2x+3}{(x-3)^2}\,dx\)
តាង \(u = x-3 \implies x = u+3 \implies 2x+3 = 2u+9\)
\(I = \displaystyle\int \left(\frac{2}{u} + \frac{9}{u^2}\right)du = 2\ln|u| - \frac{9}{u} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 2\ln|x-3| - \frac{9}{x-3} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x-3}{(3x-2)^2}\,dx\)
តាង \(u = 3x-2 \implies x = \frac{u+2}{3}, dx = \frac{du}{3} \implies x-3 = \frac{u-7}{3}\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{9}\int \left(\frac{1}{u} - \frac{7}{u^2}\right)du = \frac{1}{9}\ln|3x-2| + \frac{7}{9(3x-2)} + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{9}\ln|3x-2| + \frac{7}{9(3x-2)} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{2x-5}{(3x-2)^2}\,dx\)
តាង \(u = 3x-2 \implies 2x-5 = \frac{2u-11}{3}\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{9}\int \left(\frac{2}{u} - \frac{11}{u^2}\right)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{2}{9}\ln|3x-2| + \frac{11}{9(3x-2)} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x}{(2x-1)^2}\,dx\)
តាង \(u = 2x-1 \implies x = \frac{u+1}{2}, dx = \frac{du}{2}\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{4}\int \left(\frac{1}{u} + \frac{1}{u^2}\right)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{4}\ln|2x-1| - \frac{1}{4(2x-1)} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2+x+1}{x+2}\,dx\)
ចែកពហុធា៖ \(\displaystyle\frac{x^2+x+1}{x+2} = x - 1 + \frac{3}{x+2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{2}x^2 - x + 3\ln|x+2| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2+2}{3x+2}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{x^2+2}{3x+2} = \frac{1}{3}x - \frac{2}{9} + \frac{22/9}{3x+2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{6}x^2 - \frac{2}{9}x + \frac{22}{27}\ln|3x+2| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2-3x+5}{2x+1}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{x^2-3x+5}{2x+1} = \frac{1}{2}x - \frac{7}{4} + \frac{27/4}{2x+1}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{4}x^2 - \frac{7}{4}x + \frac{27}{8}\ln|2x+1| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{2x^2-x+3}{x-3}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{2x^2-x+3}{x-3} = 2x + 5 + \frac{18}{x-3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x^2 + 5x + 18\ln|x-3| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{2x^2+x+1}{(x+2)^2}\,dx\)
តាង \(u = x+2 \implies 2(u-2)^2+(u-2)+1 = 2u^2-7u+7\)
\(I = \displaystyle\int \left(2 - \frac{7}{u} + \frac{7}{u^2}\right)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 2x - 7\ln|x+2| - \frac{7}{x+2} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2-3x+4}{(2x+3)^2}\,dx\)
តាង \(u = 2x+3 \implies x^2-3x+4 = \frac{u^2-12u+31}{4}\)
\(I = \displaystyle\frac{1}{8}\int \left(1 - \frac{12}{u} + \frac{31}{u^2}\right)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{4}x - \frac{3}{2}\ln|2x+3| - \frac{31}{8(2x+3)} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2+1}{(x-1)^2}\,dx\)
តាង \(u = x-1 \implies (u+1)^2+1 = u^2+2u+2\)
\(I = \displaystyle\int \left(1 + \frac{2}{u} + \frac{2}{u^2}\right)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x + 2\ln|x-1| - \frac{2}{x-1} + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2}{x^2-5x+6}\,dx\)
បំបែកជាប្រភាគងាយ៖ \(\displaystyle\frac{x^2}{x^2-5x+6} = 1 - \frac{4}{x-2} + \frac{9}{x-3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x - 4\ln|x-2| + 9\ln|x-3| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2+4}{x^2-4}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{x^2+4}{x^2-4} = 1 + \frac{2}{x-2} - \frac{2}{x+2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x + 2\ln\left|\frac{x-2}{x+2}\right| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x^2+x+1}{(x+1)(x+2)}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{x^2+x+1}{(x+1)(x+2)} = 1 + \frac{1}{x+1} - \frac{3}{x+2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = x + \ln|x+1| - 3\ln|x+2| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{x+1}{(x+2)(x+3)}\,dx\)
បំបែកជាប្រភាគងាយ៖ \(\displaystyle\frac{x+1}{(x+2)(x+3)} = -\frac{1}{x+2} + \frac{2}{x+3}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -\ln|x+2| + 2\ln|x+3| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{2x+3}{(x-1)(x-2)}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{2x+3}{(x-1)(x-2)} = -\frac{5}{x-1} + \frac{7}{x-2}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = -5\ln|x-1| + 7\ln|x-2| + C}\)
\(\displaystyle I = \int \frac{3}{(2x+3)(3x+4)}\,dx\)
\(\displaystyle\frac{3}{(2x+3)(3x+4)} = -\frac{6}{2x+3} + \frac{9}{3x+4}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 3\ln\left|\frac{3x+4}{2x+3}\right| + C}\)
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{x^{2}+2x+6}{(x-1)(x-2)(x-4)}\) កំណត់ចំពោះ \(\forall x\in \mathbb{R}\smallsetminus \lbrace1,2,4\rbrace\) ។
សរសេរ \(f(x)\) ជារាង \(f(x)=\dfrac{A}{x-1}+\dfrac{B}{x-2}+\dfrac{C}{x-4}\) ដែល \(A,B\) និង \(C\) ជាចំនួនដែលត្រូវកំណត់ ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
ដំណោះស្រាយ
សរសេរ \(f(x)\) ជារាង \(f(x)=\dfrac{A}{x-1}+\dfrac{B}{x-2}+\dfrac{C}{x-4}\)
គុណអង្គទាំងពីរនឹង \((x-1)(x-2)(x-4)\) គេបាន៖
\[\begin{aligned} x^2+2x+6 &= A(x-2)(x-4) \\ &\quad{} + B(x-1)(x-4) \\ &\quad{} + C(x-1)(x-2) \end{aligned}\]ជំនួស \(x = 1\)៖ \(1^2+2(1)+6 = A(1-2)(1-4) \implies 9 = 3A \implies A = 3\)
ជំនួស \(x = 2\)៖ \(2^2+2(2)+6 = B(2-1)(2-4) \implies 14 = -2B \implies B = -7\)
ជំនួស \(x = 4\)៖ \(4^2+2(4)+6 = C(4-1)(4-2) \implies 30 = 6C \implies C = 5\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{A = 3,\; B = -7,\; C = 5}\) ហើយគេសរសេរបាន៖
\[\boxed{f(x) = \frac{3}{x-1} - \frac{7}{x-2} + \frac{5}{x-4}}\]គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\)
ធ្វើអាំងតេក្រាលលើកន្សោមប្រភាគងាយ៖
\[\begin{aligned} I &= \int \left(\frac{3}{x-1} - \frac{7}{x-2} + \frac{5}{x-4}\right)dx \\ &= 3\ln|x-1| - 7\ln|x-2| \\ &\quad{} + 5\ln|x-4| + C \end{aligned}\]ដូចនេះ៖
\(\boxed{I = 3\ln|x-1| - 7\ln|x-2| + 5\ln|x-4| + C}\)
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{x^{2}+1}{(x-1)^{3}(x+3)}\) កំណត់ចំពោះ \(\forall x\in \mathbb{R}\smallsetminus \lbrace1,-3\rbrace\) ។
កំណត់តម្លៃ \(A,B,C\) និង \(D\) ដើម្បីឲ្យ \(f(x)=\dfrac{A}{(x-1)^{3}}+\dfrac{B}{(x-1)^{2}}+\dfrac{C}{x-1}+\dfrac{D}{x+3}\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
ដំណោះស្រាយ
កំណត់តម្លៃ \(A, B, C\) និង \(D\)
តម្រូវភាគបែងរួម គេបាន៖
\[\begin{aligned} x^2+1 &= A(x+3) + B(x-1)(x+3) \\ &\quad{} + C(x-1)^2(x+3) + D(x-1)^3 \end{aligned}\]យក \(x = 1\)៖ \(1^2+1 = A(1+3) \implies 4A = 2 \implies A = \dfrac{1}{2}\)
យក \(x = -3\)៖ \((-3)^2+1 = D(-3-1)^3 \implies -64D = 10 \implies D = -\dfrac{5}{32}\)
ផ្ទឹមមេគុណនៃ \(x^3\)៖ \(C + D = 0 \implies C = -D = \dfrac{5}{32}\)
យក \(x = 0\)៖ \(1 = 3A - 3B + 3C - D \implies 3B = \frac{9}{8} \implies B = \dfrac{3}{8}\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{A = \frac{1}{2},\; B = \frac{3}{8},\; C = \frac{5}{32},\; D = -\frac{5}{32}}\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\)
ធ្វើអាំងតេក្រាលលើកន្សោមប្រភាគនីមួយៗ៖
\[\begin{aligned} I &= \int \left[\frac{1/2}{(x-1)^3} + \frac{3/8}{(x-1)^2}\right]dx \\ &\quad{} + \frac{5}{32}\int \left(\frac{1}{x-1} - \frac{1}{x+3}\right)dx \\ &= -\frac{1}{4(x-1)^2} - \frac{3}{8(x-1)} \\ &\quad{} + \frac{5}{32}\ln\left|\frac{x-1}{x+3}\right| + C \end{aligned}\]ដូចនេះ៖
\(\boxed{I = -\frac{1}{4(x-1)^2} - \frac{3}{8(x-1)} + \frac{5}{32}\ln\left|\frac{x-1}{x+3}\right| + C}\)
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f\) កំណត់ដោយ \(f(x)=\dfrac{5x^{2}+20x+6}{x^{3}+2x^{2}+x}\) ។
សរសេរ \(f(x)\) ជារាង \(f(x)=\dfrac{A}{x}+\dfrac{B}{x+1}+\dfrac{C}{(x+1)^{2}}\) ដែល \(A,B\) និង \(C\) ជាចំនួនដែលត្រូវកំណត់ ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
ដំណោះស្រាយ
សរសេរ \(f(x)\) ជារាង \(f(x)=\dfrac{A}{x}+\dfrac{B}{x+1}+\dfrac{C}{(x+1)^{2}}\)
ដាក់ភាគបែងជាផលគុណកត្តា៖ \(x^3+2x^2+x = x(x+1)^2\)
តម្រូវភាគបែងរួម៖ \(5x^2+20x+6 = A(x+1)^2 + Bx(x+1) + Cx\)
យក \(x = 0\)៖ \(6 = A(1)^2 \implies A = 6\)
យក \(x = -1\)៖ \(5(-1)^2+20(-1)+6 = C(-1) \implies -9 = -C \implies C = 9\)
ផ្ទឹមមេគុណនៃ \(x^2\)៖ \(5 = A + B \implies 5 = 6 + B \implies B = -1\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{A = 6,\; B = -1,\; C = 9}\) ហើយគេបាន \(\boxed{f(x) = \frac{6}{x} - \frac{1}{x+1} + \frac{9}{(x+1)^2}}\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\)
ធ្វើអាំងតេក្រាល៖
\[\begin{aligned} \int f(x)dx &= \int \left(\frac{6}{x} - \frac{1}{x+1} + \frac{9}{(x+1)^2}\right)dx \\ &= 6\ln|x| - \ln|x+1| - \frac{9}{x+1} + C \end{aligned}\]ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = 6\ln|x| - \ln|x+1| - \frac{9}{x+1} + C}\)
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{3x^{2}-10x-5}{(x-1)^{2}(x+2)}\) ។
កំណត់តម្លៃ \(A,B\) ដើម្បីឲ្យបាន \(f(x)=\dfrac{A}{x+2}+\dfrac{B}{(x-1)^{2}}\) ចំពោះ \(\forall x\neq \lbrace -2 , 1\rbrace\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(I(x)=\displaystyle\int f(x) dx\) ដោយដឹងថា \(I(0)=-4\) ។
ដំណោះស្រាយ
កំណត់តម្លៃ \(A, B\)
តម្រូវភាគបែងរួម គេបាន
\[\begin{aligned} f(x) &= \frac{A(x-1)^2 + B(x+2)}{(x+2)(x-1)^2} \\ &= \frac{Ax^2 + (-2A+B)x + (A+2B)}{(x+2)(x-1)^2} \end{aligned}\]ផ្ទឹមនឹងភាគយក \(3x^2-10x-5\) គេបាន៖
\[\begin{cases} A = 3 \\ -2A + B = -10 \implies B = -4 \\ A + 2B = 3 - 8 = -5 \quad{} (\text{ផ្ទៀងផ្ទាត់}) \end{cases}\]ដូចនេះ៖ \(\boxed{A = 3,\; B = -4}\)
គេបាន៖ \(\boxed{f(x) = \frac{3}{x+2} - \frac{4}{(x-1)^2}}\)
គណនាអាំងតេក្រាល \(I(x)=\displaystyle\int f(x) dx\) ដោយដឹងថា \(I(0)=-4\)
គណនាអាំងតេក្រាលទូទៅ៖
\[\begin{aligned} I(x) &= \int \left(\frac{3}{x+2} - \frac{4}{(x-1)^2}\right)dx \\ &= 3\ln|x+2| + \frac{4}{x-1} + C \end{aligned}\]ដោយ \(I(0) = -4 \implies 3\ln 2 - 4 + C = -4 \implies C = -3\ln 2\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I(x) = 3\ln\left|\frac{x+2}{2}\right| + \frac{4}{x-1}}\)
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{5x^{2}-14x+13}{(x+1)(x-3)^{2}}\) កំណត់ចំពោះ \(\forall x\neq \lbrace -1,3\rbrace\) ។
កំណត់តម្លៃ \(A,B\) និង \(C\) ដើម្បីឲ្យបាន \(f(x)=\dfrac{A}{x+1}+\dfrac{B}{x-3}+\dfrac{C}{(x-3)^{2}}\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\) ។
ដំណោះស្រាយ
កំណត់តម្លៃ \(A, B\) និង \(C\)
តម្រូវភាគបែងរួម គេបាន៖
\[\begin{aligned} 5x^2 - 14x + 13 &= A(x-3)^2 \\ &\quad{} + B(x+1)(x-3) \\ &\quad{} + C(x+1) \end{aligned}\]យក \(x = -1\)៖ \(5(-1)^2 - 14(-1) + 13 = 16A \implies A = 2\)
យក \(x = 3\)៖ \(5(3)^2 - 14(3) + 13 = 4C \implies C = 4\)
យក \(x = 0\)៖ \(13 = 9A - 3B + C \implies 3B = 9 \implies B = 3\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{A = 2,\; B = 3,\; C = 4}\)
គេបាន៖ \(\boxed{f(x) = \frac{2}{x+1} + \frac{3}{x-3} + \frac{4}{(x-3)^2}}\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(\displaystyle\int f(x) dx\)
ធ្វើអាំងតេក្រាល៖
\[\begin{aligned} I &= \int \left(\frac{2}{x+1} + \frac{3}{x-3} + \frac{4}{(x-3)^2}\right)dx \\ &= 2\ln|x+1| + 3\ln|x-3| - \frac{4}{x-3} + C \end{aligned}\]ដូចនេះ៖
\(\boxed{I = 2\ln|x+1| + 3\ln|x-3| - \frac{4}{x-3} + C}\)
គេឲ្យអនុគមន៍ \(f(x)=\dfrac{4x^{2}-7x+5}{x-2x^{2}+x^{3}}\) ។
រកតម្លៃ \(A,B\) និង \(C\) ដើម្បីឲ្យបាន \(f(x)=\dfrac{A}{x}+\dfrac{B}{1-x}+\dfrac{C}{(1-x)^{2}}\) ចំពោះគ្រប់ \(x\neq 0,x\neq 1\) ។
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ \(k(x)=\displaystyle\int f(x) dx\) បើដឹងថាក្រាបតាង \(y=k(x)\) កាត់តាមចំណុច \(M(2,2)\) ។
ដំណោះស្រាយ
រកតម្លៃ \(A, B\) និង \(C\)
ដាក់ភាគបែងជាផលគុណកត្តា៖ \(x - 2x^2 + x^3 = x(1-x)^2\)
តម្រូវភាគបែងរួម៖
\[\begin{aligned} 4x^2 - 7x + 5 &= A(1-x)^2 + Bx(1-x) \\ &\quad{} + Cx \end{aligned}\]ជំនួស \(x = 0\)៖ \(5 = A(1)^2 \implies A = 5\)
ជំនួស \(x = 1\)៖ \(4(1)^2 - 7(1) + 5 = C(1) \implies C = 2\)
ផ្ទឹមមេគុណនៃ \(x^2\)៖ \(4 = A - B \implies B = A - 4 = 1\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{A = 5,\; B = 1,\; C = 2}\)
គេបាន៖ \(\boxed{f(x) = \frac{5}{x} + \frac{1}{1-x} + \frac{2}{(1-x)^2}}\)
គណនា \(k(x)=\displaystyle\int f(x) dx\) បើក្រាបតាង \(y=k(x)\) កាត់តាមចំណុច \(M(2,2)\)
គណនាអាំងតេក្រាលទូទៅ៖
\[\begin{aligned} k(x) &= \int \left(\frac{5}{x} + \frac{1}{1-x} + \frac{2}{(1-x)^2}\right)dx \\ &= 5\ln|x| - \ln|1-x| + \frac{2}{1-x} + C \end{aligned}\]ដោយ \(k(2) = 2 \implies 5\ln 2 - \ln 1 + \frac{2}{1-2} + C = 2 \implies 5\ln 2 - 2 + C = 2 \implies C = 4 - 5\ln 2\)
ជំនួសតម្លៃ \(C\) គេបាន៖
ដូចនេះ៖ \(\boxed{k(x) = 5\ln\left|\frac{x}{2}\right| - \ln|1-x| + \frac{2}{1-x} + 4}\)
គណនាអាំងតេក្រាល \(I(x)=\displaystyle\int \left(\dfrac{e^{x}}{1-e^{x}}\right)dx\) ។
រកចំនួនពិត \(A\) និង \(B\) ដើម្បីឲ្យ \(\dfrac{e^{x}}{1-e^{x}}=A+\dfrac{B}{1-e^{x}}\) ចំពោះគ្រប់ \(x\neq 0\) ។
ទាញរកអាំងតេក្រាល \(J(x)=\displaystyle\int \left(\dfrac{1}{1-e^{x}}\right) dx\) ។
ដំណោះស្រាយ
គណនាអាំងតេក្រាល \(I(x)=\displaystyle\int \left(\dfrac{e^{x}}{1-e^{x}}\right)dx\)
តាង \(u = 1 - e^x \implies du = -e^x dx \implies e^x dx = -du\)
\(I(x) = \displaystyle\int \frac{-du}{u} = -\ln|u| + C = -\ln|1-e^x| + C\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{I(x) = -\ln|1-e^x| + C}\)
រកចំនួនពិត \(A\) និង \(B\)
បំប្លែងភាគយក៖
\[\frac{e^x}{1-e^x} = \frac{-(1-e^x) + 1}{1-e^x} = -1 + \frac{1}{1-e^x}\]ផ្ទឹមនឹងកន្សោម \(A + \dfrac{B}{1-e^x}\) គេទាញបាន៖
ដូចនេះ៖ \(\boxed{A = -1,\quad{} B = 1}\)
ទាញរកអាំងតេក្រាល \(J(x)=\displaystyle\int \left(\dfrac{1}{1-e^{x}}\right) dx\)
តាមលទ្ធផលសំណួរ (b) គេមាន \(\dfrac{1}{1-e^x} = \dfrac{e^x}{1-e^x} + 1\)
\(J(x) = \displaystyle\int \left(\frac{e^x}{1-e^x} + 1\right) dx = I(x) + x + C'\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{J(x) = x - \ln|1-e^x| + C}\)
គណនាអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ខាងក្រោម ៖
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{3}-2x}{(x^{2}+1)^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{7}}{(1+x^{4})^{2}} dx\)
\(\displaystyle\int \dfrac{x^{2}}{x^{2}-4x+3} dx\)
ដំណោះស្រាយ
\(\displaystyle I = \int \frac{x^3-2x}{(x^2+1)^2}\,dx\)
បំបែកភាគយក៖ \(x^3 - 2x = x(x^2+1) - 3x \implies \dfrac{x^3-2x}{(x^2+1)^2} = \dfrac{x}{x^2+1} - \dfrac{3x}{(x^2+1)^2}\)
ដោយ \(d(x^2+1) = 2x\,dx\) គេបាន៖
\[I = \frac{1}{2}\int \frac{d(x^2+1)}{x^2+1} - \frac{3}{2}\int (x^2+1)^{-2} d(x^2+1)\]ដូចនេះ៖ \(\boxed{I = \frac{1}{2}\ln(x^2+1) + \frac{3}{2(x^2+1)} + C}\)
\(\displaystyle J = \int \frac{x^7}{(1+x^4)^2}\,dx\)
តាង \(u = 1+x^4 \implies x^4 = u-1\) និង \(du = 4x^3 dx \implies x^3 dx = \frac{1}{4}du\)
\(J = \displaystyle\frac{1}{4}\int \frac{u-1}{u^2}du = \frac{1}{4}\int \left(\frac{1}{u} - u^{-2}\right)du\)
ដូចនេះ៖ \(\boxed{J = \frac{1}{4}\ln(1+x^4) + \frac{1}{4(1+x^4)} + C}\)
\(\displaystyle K = \int \frac{x^2}{x^2-4x+3}\,dx\)
ចែកពហុធា និងបំបែកជាប្រភាគងាយ៖
\[\begin{aligned} \frac{x^2}{x^2-4x+3} &= 1 + \frac{4x-3}{(x-1)(x-3)} \\ &= 1 - \frac{1/2}{x-1} + \frac{9/2}{x-3} \end{aligned}\]ដូចនេះ៖ \(\boxed{K = x - \frac{1}{2}\ln|x-1| + \frac{9}{2}\ln|x-3| + C}\)
សំណួរពហុជ្រើសរើស
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវតែមួយ រួចចុច «ពិនិត្យ»។ ចម្លើយរបស់អ្នកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងកុំព្យូទ័រនេះ។
✎ សំណួរទី ១–១០
✎ សំណួរទី ១១–២០
✎ សំណួរទី ២១–៣០
✎ សំណួរទី ៣១–៤០
✎ សំណួរទី ៤១–៥០
✎ សំណួរទី ៥១–៦០
✎ សំណួរទី ៦១–៧០
✎ សំណួរទី ៧១–៨០
✎ សំណួរទី ៨១–៩០
✎ សំណួរទី ៩១–១០០
តេស្តសមត្ថភាព ៖ មេរៀនទី ១៥ ព្រីមីទីវ និងអាំងតេក្រាលមិនកំណត់ — ៥០ សំណួរ · ៩០ នាទី