ម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិច
គេឱ្យចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) និង ចំណុច \(M\) ជារូបភាពនៃ \(z\) ក្នុងប្លង់ \((xoy)\)។ \(OM\) ហៅថាម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិច យើងនឹងគណនាម៉ូឌុលនេះ។ រូបភាពខាងក្រោមយើងមានត្រីកោណ \(OMN\) ជាត្រីកោណកែងត្រង់ \(N\)។ តាមទ្រឹស្ដីបទពីតាគ័រយើងបាន \(OM^2=ON^2+NM^2\Rightarrow OM^2=a^2+b^2\Longleftrightarrow OM=\sqrt{a^2+b^2}\)។ ដូចនេះ \(OM=\sqrt{a^2+b^2}\) ជាម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\)។
ម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\ (a,b\in \mathbb{R})\) ជាចំនួនពិតមិនអវិជ្ជមាន កំណត់ដោយ \(r=|z|=\sqrt{a^2+b^2}\)។
គណនាម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(4-3i\)
\(-4-3i\)
\(4+3i\)
\(-4+3i\)
គន្លឹះដោះស្រាយ៖ ម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) តាងដោយ \(|z|\) និងកំណត់ដោយរូបមន្ត \(|z| = \sqrt{a^2+b^2}\)។ ម៉ូឌុលជានិច្ចកាលជាចំនួនពិតវិជ្ជមាន ឬសូន្យ។
ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
តាង \(z = 4-3i\) នោះ \(|z| = \sqrt{4^2 + (-3)^2} = \sqrt{16+9} = \sqrt{25} = 5\)
តាង \(z = -4-3i\) នោះ \(|z| = \sqrt{(-4)^2 + (-3)^2} = \sqrt{16+9} = \sqrt{25} = 5\)
តាង \(z = 4+3i\) នោះ \(|z| = \sqrt{4^2 + 3^2} = \sqrt{16+9} = \sqrt{25} = 5\)
តាង \(z = -4+3i\) នោះ \(|z| = \sqrt{(-4)^2 + 3^2} = \sqrt{16+9} = \sqrt{25} = 5\)
បើគេមាន \(z,z_1,z_2\) ជាបីចំនួនកុំផ្លិចនោះ យើងបានលក្ខណៈមួយចំនួនដូចខាងក្រោមផ្ទៀងផ្ទាត់ ៖
\(|z|=|-z|=|\bar{z}|\)
\(|z|^2=z\cdot \bar{z}\)
\(|z_1\cdot z_2|=|z_1||z_2|\)
\(\left|\dfrac{z_1}{z_2}\right|=\dfrac{|z_1|}{|z_2|};\quad{} z_2\ne 0\)
\(|z_1+z_2|\le |z_1|+|z_2|\)
សម្រាយបញ្ជាក់៖
តាង \(z = a + bi\), \(z_1 = a_1 + b_1i\), និង \(z_2 = a_2 + b_2i\) ដែល \(a, b, a_1, b_1, a_2, b_2 \in \mathbb{R}\) ។
\(|z| = |-z| = |\bar{z}|\)
តាមរូបមន្តម៉ូឌុល \(|z| = \sqrt{a^2 + b^2}\) នោះយើងបាន៖
ម៉ូឌុលនៃ \(z\) គឺ \(|z| = \sqrt{a^2 + b^2}\)
ចំនួនផ្ទុយ \(-z = -a - bi \Rightarrow |-z| = \sqrt{(-a)^2 + (-b)^2} = \sqrt{a^2 + b^2}\)
ចំនួនឆ្លាស់ \(\bar{z} = a - bi \Rightarrow |\bar{z}| = \sqrt{a^2 + (-b)^2} = \sqrt{a^2 + b^2}\)
ដូចនេះ \(|z| = |-z| = |\bar{z}|\) ។\(|z|^2 = z \cdot \bar{z}\)
ផលគុណ \(z \cdot \bar{z} = (a + bi)(a - bi) = a^2 - (bi)^2 = a^2 - b^2i^2 = a^2 + b^2\)
ម្យ៉ាងទៀត \(|z|^2 = (\sqrt{a^2 + b^2})^2 = a^2 + b^2\)
ដូចនេះ \(|z|^2 = z \cdot \bar{z}\) ។\(|z_1 \cdot z_2| = |z_1||z_2|\)
តាមលក្ខណៈ (b) ៖ \(|z_1 \cdot z_2|^2 = (z_1 \cdot z_2)(\overline{z_1 \cdot z_2}) = (z_1 \cdot z_2)(\bar{z}_1 \cdot \bar{z}_2) = (z_1\bar{z}_1)(z_2\bar{z}_2) = |z_1|^2 |z_2|^2 = (|z_1||z_2|)^2\)
ទាញឫសការេ (ដោយសារម៉ូឌុលជាចំនួនមិនអវិជ្ជមាន) នោះ \(|z_1 \cdot z_2| = |z_1||z_2|\) ។\(\left|\dfrac{z_1}{z_2}\right| = \dfrac{|z_1|}{|z_2|}\)
ស្រដៀងនឹងចំណុច (c) ដែរ៖ \(\left| \dfrac{z_1}{z_2} \right|^2 = \left(\dfrac{z_1}{z_2}\right) \overline{\left(\dfrac{z_1}{z_2}\right)} = \dfrac{z_1 \cdot \bar{z}_1}{z_2 \cdot \bar{z}_2} = \dfrac{|z_1|^2}{|z_2|^2} = \left(\dfrac{|z_1|}{|z_2|}\right)^2\)
ទាញឫសការេ នោះ \(\left|\dfrac{z_1}{z_2}\right| = \dfrac{|z_1|}{|z_2|}\) ។\(|z_1 + z_2| \le |z_1| + |z_2|\)
តាមលក្ខណៈ (b) ៖ \(|z_1 + z_2|^2 = (z_1 + z_2)(\overline{z_1 + z_2}) = (z_1 + z_2)(\bar{z}_1 + \bar{z}_2) = z_1\bar{z}_1 + z_1\bar{z}_2 + z_2\bar{z}_1 + z_2\bar{z}_2\)
\(= |z_1|^2 + |z_2|^2 + (z_1\bar{z}_2 + \overline{z_1\bar{z}_2}) = |z_1|^2 + |z_2|^2 + 2\Re(z_1\bar{z}_2)\)
ដោយ \(\Re(w) \le |w|\) នាំឱ្យ \(2\Re(z_1\bar{z}_2) \le 2|z_1\bar{z}_2| = 2|z_1||\bar{z}_2| = 2|z_1||z_2|\)
ដូចនេះ \(|z_1 + z_2|^2 \le |z_1|^2 + |z_2|^2 + 2|z_1||z_2| = (|z_1| + |z_2|)^2\)
ទាញឫសការេ នោះ \(|z_1 + z_2| \le |z_1| + |z_2|\) ។
គេមាន \(z=4-3i,z_1=2-i,z_2=3+2i\) ចូរផ្ទៀងផ្ទាត់ថា៖
\(|z|=|-z|=|\bar{z}|\)
\(|z|^2=z\cdot \bar{z}\)
\(|z_1\cdot z_2|=|z_1||z_2|\)
\(\left|\dfrac{z_1}{z_2}\right|=\dfrac{|z_1|}{|z_2|};\quad{} z_2\ne 0\)
\(|z_1+z_2|\le |z_1|+|z_2|\)
គន្លឹះដោះស្រាយ៖ ប្រើរូបមន្តម៉ូឌុល \(|a+bi| = \sqrt{a^2+b^2}\) ដើម្បីគណនាអង្គនីមួយៗ រួចប្រៀបធៀបគ្នាដើម្បីផ្ទៀងផ្ទាត់។
ដំណោះស្រាយលម្អិត៖ គេមាន \(z=4-3i, z_1=2-i, z_2=3+2i\)
\(|z|=|-z|=|\bar{z}|\)
\(|z| = |4-3i| = \sqrt{16+9} = 5\)
\(|-z| = |-4+3i| = \sqrt{(-4)^2+3^2} = 5\)
\(|\bar{z}| = |4+3i| = \sqrt{4^2+3^2} = 5\)
ដូចនេះ \(|z|=|-z|=|\bar{z}|\) ពិត។
\(|z|^2=z\cdot \bar{z}\)
\(|z|^2 = 5^2 = 25\)
\(z\cdot \bar{z} = (4-3i)(4+3i) = 4^2 + 3^2 = 16+9 = 25\)
ដូចនេះ \(|z|^2=z\cdot \bar{z}\) ពិត។
\(|z_1\cdot z_2|=|z_1|\cdot |z_2|\)
\(z_1 \cdot z_2 = (2-i)(3+2i) = 6+4i-3i-2i^2 = 8+i \implies |z_1 \cdot z_2| = \sqrt{8^2+1^2} = \sqrt{65}\)
\(|z_1| = \sqrt{2^2+(-1)^2} = \sqrt{5}\) និង \(|z_2| = \sqrt{3^2+2^2} = \sqrt{13}\) \(\implies |z_1|\cdot |z_2| = \sqrt{5}\cdot \sqrt{13} = \sqrt{65}\)
ដូចនេះ \(|z_1\cdot z_2|=|z_1|\cdot |z_2|\) ពិត។
\(\left|\dfrac{z_1}{z_2}\right|=\dfrac{|z_1|}{|z_2|}\)
\(\left|\dfrac{z_1}{z_2}\right| = \left|\dfrac{2-i}{3+2i}\right| = \left|\dfrac{(2-i)(3-2i)}{3^2+2^2}\right| = \left|\dfrac{6-4i-3i+2i^2}{13}\right| = \left|\dfrac{4-7i}{13}\right| = \sqrt{\left(\dfrac{4}{13}\right)^2+\left(\dfrac{-7}{13}\right)^2} = \sqrt{\dfrac{16+49}{169}} = \dfrac{\sqrt{65}}{13}\)
\(\dfrac{|z_1|}{|z_2|} = \dfrac{\sqrt{5}}{\sqrt{13}} = \dfrac{\sqrt{5}\cdot \sqrt{13}}{13} = \dfrac{\sqrt{65}}{13}\)
ដូចនេះ \(\left|\dfrac{z_1}{z_2}\right|=\dfrac{|z_1|}{|z_2|}\) ពិត។
\(|z_1+z_2|\le |z_1|+|z_2|\)
\(z_1+z_2 = (2-i)+(3+2i) = 5+i \implies |z_1+z_2| = \sqrt{5^2+1^2} = \sqrt{26} \approx 5{,}10\)
\(|z_1|+|z_2| = \sqrt{5}+\sqrt{13} \approx 2{,}24+3{,}61 = 5{,}85\)
ដូចនេះ \(|z_1+z_2|\le |z_1|+|z_2|\) ពិត។
គណនាម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(6+8i\)
\(-5+12i\)
\((1+i)(3-4i)\)
\(\dfrac{3+4i}{1-2i}\)
អាគុយម៉ង់នៃចំនួនកុំផ្លិច
គេមានចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) ស្ថិតនៅក្នុងប្លង់កុំផ្លិច។ តាងវ៉ិចទ័រ \(\overrightarrow{OM}\) ជារូបភាពនៃ \(z\) ។ មុំដែលកំណត់ដោយ \((\overrightarrow{Ox},\overrightarrow{OM})\) ហៅថាអាគុយម៉ង់នៃចំនួនកុំផ្លិច \(z\) តាងដោយ \(\arg(z)\)។ បើ \(\varphi\) ជាអាគុយម៉ង់មួយនៃ \(z\) នោះគេបាន \(\arg(z)=\varphi+2k\pi,\quad{} k\in \mathbb{Z}\)។ \(N\) ជាចំណោលកែងនៃចំណុច \(M\) លើអ័ក្ស \((Ox)\) ក្នុងត្រីកោណកែង \(OMN\) កែងត្រង់ \(N\) គេបាន \(\cos \varphi =\dfrac{a}{r}\) និង \(\sin \varphi =\dfrac{b}{r}\) ដែល \(r=\sqrt{a^2+b^2}\) ជាម៉ូឌុលនៃ \(z\)។
បើ \(z=a+bi\ne 0\) មានម៉ូឌុល \(r=|z|\) នោះមុំ \(\varphi\) ដែលផ្ទៀងផ្ទាត់ \(\cos\varphi=\dfrac{a}{r}\) និង \(\sin\varphi=\dfrac{b}{r}\) ហៅថាអាគុយម៉ង់មួយនៃ \(z\) ហើយគេសរសេរ \(\arg(z)=\varphi +2k\pi,\ k\in \mathbb{Z}\)។ អាគុយម៉ង់ដែលស្ថិតក្នុងចន្លោះ \((-\pi,\pi]\) ហៅថាអាគុយម៉ង់ចម្បង។
ដើម្បីកំណត់អាគុយម៉ង់ \(\theta\) នៃចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) (\(z \ne 0\)) យើងតាង \(\alpha\in\left(0,\dfrac{\pi}{2}\right)\) ជាមុំស្រួចដែល \(\tan\alpha=\left|\dfrac{b}{a}\right|\) (\(a\ne 0,\ b\ne 0\))៖
គណនាម៉ូឌុល \(r = |z| = \sqrt{a^2+b^2}\)។
ប្រើរូបមន្ត \(\cos\theta = \dfrac{a}{r}\) និង \(\sin\theta = \dfrac{b}{r}\) ដោយផ្ទៀងផ្ទាត់សញ្ញាតាមកាដ្រង់៖
កាដ្រង់ទី១ (\(a>0, b>0\))៖ \(\theta = \alpha\) ស្ថិតក្នុង \(\left(0, \dfrac{\pi}{2}\right)\) (អនុគមន៍ទាំងអស់វិជ្ជមាន All \(>0\))
កាដ្រង់ទី២ (\(a<0, b>0\))៖ \(\theta = \pi - \alpha\) ស្ថិតក្នុង \(\left(\dfrac{\pi}{2}, \pi\right)\) (\(\sin > 0\))
កាដ្រង់ទី៣ (\(a<0, b<0\))៖ \(\theta = -(\pi - \alpha)\) ឬ \(\theta = \pi + \alpha\) (\(\tan > 0\))
កាដ្រង់ទី៤ (\(a>0, b<0\))៖ \(\theta = -\alpha\) ឬ \(\theta = 2\pi - \alpha\) (\(\cos > 0\))
ចូរកំណត់ម៉ូឌុល និងអាគុយម៉ង់នៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(z_1=1+i\sqrt{3}\)
\(z_2=-1+i\)
\(z_3=\sqrt{3}-i\)
គន្លឹះដោះស្រាយ៖ ១. រកម៉ូឌុល \(r = \sqrt{a^2+b^2}\) ២. គណនា \(\cos\theta = \frac{a}{r}\) និង \(\sin\theta = \frac{b}{r}\) ៣. កំណត់មុំ \(\theta\) តាមកាដ្រង់ (ASTC) ដែលជាអាគុយម៉ង់នៃ \(z\)។
ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
\(z_1=1+i\sqrt{3}\)
\(r = \sqrt{1^2+(\sqrt{3})^2} = \sqrt{1+3} = 2\)
\(\cos\theta = \dfrac{1}{2},\ \sin\theta = \dfrac{\sqrt{3}}{2}\) (កាដ្រង់ទី១) \(\implies \arg(z_1) = \dfrac{\pi}{3}+2k\pi\)
\(z_2=-1+i\)
\(r = \sqrt{(-1)^2+1^2} = \sqrt{2}\)
\(\cos\theta = -\dfrac{\sqrt{2}}{2},\ \sin\theta = \dfrac{\sqrt{2}}{2}\) (កាដ្រង់ទី២) \(\implies \arg(z_2) = \pi-\dfrac{\pi}{4} = \dfrac{3\pi}{4}+2k\pi\)
\(z_3=\sqrt{3}-i\)
\(r = \sqrt{(\sqrt{3})^2+(-1)^2} = \sqrt{3+1} = 2\)
\(\cos\theta = \dfrac{\sqrt{3}}{2},\ \sin\theta = -\dfrac{1}{2}\) (កាដ្រង់ទី៤) \(\implies \arg(z_3) = -\dfrac{\pi}{6}+2k\pi\)
ចំពោះចំនួនកុំផ្លិចមិនសូន្យ \(z_1, z_2\) និង \(n \in \mathbb{Z}\) យើងមានលក្ខណៈសំខាន់ៗដូចខាងក្រោម៖
អាគុយម៉ង់នៃផលគុណ៖ \(\arg(z_1 z_2) \equiv \arg(z_1) + \arg(z_2) \pmod{2\pi}\)
អាគុយម៉ង់នៃផលចែក៖ \(\arg\left(\dfrac{z_1}{z_2}\right) \equiv \arg(z_1) - \arg(z_2) \pmod{2\pi}\)
អាគុយម៉ង់នៃស្វ័យគុណ៖ \(\arg(z^n) \equiv n \cdot \arg(z) \pmod{2\pi}\)
អាគុយម៉ង់នៃចំនួនកុំផ្លិចឆ្លាស់៖ \(\arg(\overline{z}) \equiv -\arg(z) \pmod{2\pi}\)
ចូរគណនាម៉ូឌុល និងរកអាគុយម៉ង់មួយនៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(\sqrt{3}+i\)
\(-2-2i\)
\(-3i\)
\(-5\)
ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃចំនួនកុំផ្លិច
ចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) ជាទម្រង់ពិជគណិត យើងអាចសរសេរ \(z\) ទៅជាទម្រង់មួយផ្សេងទៀត។ ដោយ \(\cos \varphi =\dfrac{a}{r}\Rightarrow a=r\cos \varphi\) និង \(\sin \varphi=\dfrac{b}{r}\Rightarrow b=r\sin \varphi\) បើយើងជំនួសតម្លៃ \(a=r\cos \varphi\) និង \(b=r\sin \varphi\) ក្នុងចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) គេបាន\(z=a+bi=r\cos \varphi+ir\sin \varphi=r(\cos \varphi+i\sin \varphi)\)។
ចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) អាចសរសេរជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ \(z=r(\cos \varphi+i\sin \varphi)\)។
ចូរសរសេរចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោមជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ៖
\(z_1=2+2i\)
\(z_2=-\sqrt{3}+i\)
\(z_3=-8-8i\)
\(z_4=1-i\sqrt{3}\)
គន្លឹះដោះស្រាយ៖ អនុវត្តរូបមន្ត \(r = \sqrt{a^2+b^2}\) និង \(\cos\theta = \frac{a}{r}\), \(\sin\theta = \frac{b}{r}\) ដូចលំហាត់មុនដែរ។ បើចំនួននោះជាចំនួនពិតសុទ្ធ ឬនិម្មិតសុទ្ធ មុំ \(\theta\) អាចរកបានយ៉ាងងាយគឺ \(0, \pi\) (សម្រាប់ពិតសុទ្ធ) ឬ \(\frac{\pi}{2}, -\frac{\pi}{2}\) (សម្រាប់និម្មិតសុទ្ធ)។
ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
\(z_1=2+2i\)
\(r = \sqrt{2^2+2^2} = \sqrt{8} = 2\sqrt{2}\)
\(z_1 = 2\sqrt{2}\left(\dfrac{\sqrt{2}}{2} + i\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right) = 2\sqrt{2}\left(\cos\dfrac{\pi}{4} + i\sin\dfrac{\pi}{4}\right)\)
\(z_2=-\sqrt{3}+i\)
\(r = \sqrt{(-\sqrt{3})^2+1^2} = \sqrt{4} = 2\)
\(z_2 = 2\left(-\dfrac{\sqrt{3}}{2} + i\dfrac{1}{2}\right) = 2\left(\cos\dfrac{5\pi}{6} + i\sin\dfrac{5\pi}{6}\right)\)
\(z_3=-8-8i\)
\(r = \sqrt{(-8)^2+(-8)^2} = \sqrt{128} = 8\sqrt{2}\)
\(z_3 = 8\sqrt{2}\left(-\dfrac{\sqrt{2}}{2} - i\dfrac{\sqrt{2}}{2}\right) = 8\sqrt{2}\left[\cos\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right) + i\sin\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right)\right]\)
\(z_4=1-i\sqrt{3}\)
\(r = \sqrt{1^2+(-\sqrt{3})^2} = \sqrt{4} = 2\)
\(z_4 = 2\left(\dfrac{1}{2} - i\dfrac{\sqrt{3}}{2}\right) = 2\left[\cos\left(-\dfrac{\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\dfrac{\pi}{3}\right)\right]\)
ចូរសរសេរចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោមជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ៖
\(z_1=1+i\)
\(z_2=-1-i\sqrt{3}\)
\(z_3=4i\)
\(z_4=-2\sqrt{3}+2i\)
ផលគុណចំនួនកុំផ្លិចតាមទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ
បើគេមានចំនួនកុំផ្លិច \(z_1=r_1(\cos \varphi_1+i\sin \varphi_1)\) និង \(z_2=r_2(\cos \varphi_2+i\sin \varphi_2)\) នោះគេបាន៖
\(z_1z_2=r_1r_2\left[\cos(\varphi_1+\varphi_2)+i\sin (\varphi_1+\varphi_2)\right]\)។
សម្រាយបញ្ជាក់៖
យើងមាន \(z_1=r_1(\cos \varphi_1+i\sin \varphi_1)\) និង \(z_2=r_2(\cos \varphi_2+i\sin \varphi_2)\)។
គេមានចំនួនកុំផ្លិចជាទម្រង់ពិជគណិត \(z_1=2\sqrt{3}-2i\) និង \(z_2=-1+i\sqrt{3}\)។ ប្រើទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃ \(z_1\) និង \(z_2\) ។ គណនាផលគុណ \(z_1z_2\)។
គន្លឹះដោះស្រាយ៖ ពេលយើងមានចំនួនកុំផ្លិចជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រពីរ \(z_1 = r_1(\cos\theta_1 + i\sin\theta_1)\) និង \(z_2 = r_2(\cos\theta_2 + i\sin\theta_2)\) នោះផលគុណមានរូបមន្ត៖
ដំណោះស្រាយលម្អិត៖ បំប្លែង \(z_1\) និង \(z_2\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រសិន៖
ចំពោះ \(z_1 = 2\sqrt{3}-2i\)៖
ដូចនេះ \(z_1 z_2 = 8\left(\cos\dfrac{\pi}{2} + i\sin\dfrac{\pi}{2}\right) = 8(0 + i) = 8i\) ។
គេមានចំនួនកុំផ្លិចជាទម្រង់ពិជគណិត \(z_1=1+i\) និង \(z_2=-1+i\sqrt{3}\)។ ប្រើទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃ \(z_1\) និង \(z_2\) ។ គណនាផលគុណ \(z_1z_2\)។
ផលចែកចំនួនកុំផ្លិចតាមទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ
បើគេមានចំនួនកុំផ្លិច \(z_1=r_1(\cos \varphi_1+i\sin \varphi_1)\) និង \(z_2=r_2(\cos \varphi_2+i\sin \varphi_2)\) នោះគេបាន៖
\(\dfrac{z_1}{z_2}=\dfrac{r_1}{r_2}\left[\cos(\varphi_1-\varphi_2)+i\sin (\varphi_1-\varphi_2)\right]\)។
សម្រាយបញ្ជាក់៖
យើងមាន \(z_1=r_1(\cos \varphi_1+i\sin \varphi_1)\) និង \(z_2=r_2(\cos \varphi_2+i\sin \varphi_2)\) ដែល \(z_2 \ne 0\)។
ដូចនេះយើងបាន៖ \(\dfrac{z_1}{z_2} = \dfrac{r_1}{r_2}\left[\cos(\varphi_1-\varphi_2) + i\sin(\varphi_1-\varphi_2)\right]\)។
គេមានចំនួនកុំផ្លិចជាទម្រង់ពិជគណិត \(z_1=i\) និង \(z_2=\dfrac{\sqrt{3}}{2}+\dfrac{i}{2}\)។ ប្រើទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃ \(z_1\) និង \(z_2\) ។ គណនាផលចែក \(\dfrac{z_1}{z_2}\)។
គន្លឹះដោះស្រាយ៖ ចំពោះផលចែកជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ យើងប្រើរូបមន្ត៖ \(\dfrac{z_1}{z_2} = \dfrac{r_1}{r_2}[\cos(\theta_1-\theta_2) + i\sin(\theta_1-\theta_2)]\) ។ (ចែកម៉ូឌុល និងដកអាគុយម៉ង់)។
ដំណោះស្រាយលម្អិត៖ បំប្លែង \(z_1\) និង \(z_2\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ៖
ចំពោះ \(z_1 = i\) មាន \(r_1=1\) និង \(\theta_1 = \dfrac{\pi}{2}\)។ ដូច្នេះ \(z_1 = 1\left(\cos\dfrac{\pi}{2} + i\sin\dfrac{\pi}{2}\right)\)
ចំពោះ \(z_2 = \dfrac{\sqrt{3}}{2} + \dfrac{1}{2}i\) \(r_2 = \sqrt{\left(\dfrac{\sqrt{3}}{2}\right)^2 + \left(\dfrac{1}{2}\right)^2} = \sqrt{\dfrac{3}{4} + \dfrac{1}{4}} = 1\) មុំ \(\theta_2\) ដែល \(\cos\theta_2 = \dfrac{\sqrt{3}}{2}\) និង \(\sin\theta_2 = \dfrac{1}{2}\) គឺ \(\theta_2 = \dfrac{\pi}{6}\)។ ដូច្នេះ \(z_2 = 1\left(\cos\dfrac{\pi}{6} + i\sin\dfrac{\pi}{6}\right)\)
គណនាផលចែក \(\dfrac{z_1}{z_2}\)៖ \(\dfrac{z_1}{z_2} = \dfrac{1}{1}\left[\cos\left(\dfrac{\pi}{2} - \dfrac{\pi}{6}\right) + i\sin\left(\dfrac{\pi}{2} - \dfrac{\pi}{6}\right)\right]\) ដោយ \(\dfrac{\pi}{2} - \dfrac{\pi}{6} = \dfrac{3\pi-\pi}{6} = \dfrac{2\pi}{6} = \dfrac{\pi}{3}\) ដូចនេះ \(\dfrac{z_1}{z_2} = \cos\dfrac{\pi}{3} + i\sin\dfrac{\pi}{3} = \dfrac{1}{2} + i\dfrac{\sqrt{3}}{2}\) ។
គេមានចំនួនកុំផ្លិចជាទម្រង់ពិជគណិត \(z_1=1+i\) និង \(z_2=-1+i\sqrt{3}\)។ ប្រើទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃ \(z_1\) និង \(z_2\) ។ គណនាផលចែក \(\dfrac{z_1}{z_2}\)។
ដើម្បីងាយស្រួលសរសេរ គេកំណត់តាង \(\cis\theta=e^{i\theta}=\cos\theta+i\sin\theta\)។ ដូចនេះទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ \(z=r(\cos\theta+i\sin\theta)\) អាចសរសេរខ្លីៗ \(z=r\cis\theta=re^{i\theta}\) (ទម្រង់អិចស្ប៉ូណង់ស្យែល)។ តាមរូបមន្តផលគុណ និងផលចែកខាងលើ គេបាន៖
បំប្លែងវិលជុំវិញគល់តម្រុយនៃប្លង់កុំផ្លិច
គេមានចំនួនកុំផ្លិច \(z=r(\cos \varphi+i\sin \varphi)\) បើ \(M'(z')\) ជារូបភាពនៃ \(M(z)\) តាមបំប្លែងវិលផ្ចិត \(O\) ( \(O\) ជាគល់តម្រុយ) និង មុំ \(\alpha\) នោះ \(z'=(\cos \alpha+i\sin \alpha)z\)។
សម្រាយបញ្ជាក់៖
តាង \(M(z)\) និង \(M'(z')\) ជារូបភាពក្នុងប្លង់កុំផ្លិច។ តាមនិយមន័យបំប្លែងវិលផ្ចិត \(O\) និងមុំ \(\alpha\) គឺ៖
ដូចនេះ \(z' = r[\cos(\theta+\alpha) + i\sin(\theta+\alpha)]\)
ទាញបាន \(z' = [\cos\alpha + i\sin\alpha] \cdot [r(\cos\theta + i\sin\theta)] = (\cos\alpha+i\sin\alpha)z\)។
ក្នុងប្លង់កុំផ្លិច គេមានចំណុច \(M(z)\) ដែល \(z=\sqrt{3}+i\)។ រកអាភិច \(z'\) នៃចំណុច \(M'\) ដែលជារូបភាពនៃ \(M\) តាមបំប្លែងវិលផ្ចិត \(O\) មុំ \(\alpha=\dfrac{\pi}{3}\)។
គន្លឹះដោះស្រាយ៖ អនុវត្តរូបមន្ត \(z'=(\cos\alpha+i\sin\alpha)z\) (គុណ \(z\) នឹងចំនួនកុំផ្លិចមានម៉ូឌុល \(1\) និងអាគុយម៉ង់ \(\alpha\))។
ដំណោះស្រាយលម្អិត៖
ក្នុងប្លង់កុំផ្លិច គេមានចំណុច \(M(z)\) ។ រកអាភិច \(z'\) នៃចំណុច \(M'\) ដែលជារូបភាពនៃ \(M\) តាមបំប្លែងវិលផ្ចិត \(O\) និងមុំ \(\alpha\) ក្នុងករណីខាងក្រោម៖
\(z=3+i\) និង \(\alpha=\dfrac{\pi}{2}\)
\(z=2\) និង \(\alpha=\dfrac{\pi}{3}\)
លំហាត់អនុវត្តន៍
គណនាម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(|-2i|\)
\(|\sqrt{3}+i|\)
\(|4+3i|+|4-3i|\)
\(|(4+3i)+(4-3i)|\)
\(|i^7|\)
\(|i^{100}|\)
ដំណោះស្រាយ
បើ \(z_1\) និង \(z_2\) ជាចំនួនកុំផ្លិច។ ស្រាយបញ្ជាក់សមភាពខាងក្រោម៖
\(\overline{z_1+z_2}=\overline{z_1}+\overline{z_2}\)
\(\overline{z_1z_2}=\overline{z_1}\cdot \overline{z_2}\)
\(\overline{\left(\dfrac{z_1}{z_2}\right)}=\dfrac{\overline{z_1}}{\overline{z_2}}; z_2\ne 0\)
ដំណោះស្រាយ
គណនាអាគុយម៉ង់នៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(2+2i\)
\(-3+3i\)
\(-2+2i\sqrt{3}\)
\(-1-i\)
\(4i\)
\(-4i\)
\(-\sqrt{3}+i\)
\(8+8i\sqrt{3}\)
ដំណោះស្រាយ
គេមានចំនួនកុំផ្លិច \(z_1=1+i\) និង \(z_2=-1+i\sqrt{3}\) គណនាម៉ូឌុល និងអាគុយម៉ង់នៃ
\(z_1\)
\(z_2\)
\(z_1\cdot z_2\)
\(\dfrac{z_1}{z_2}\)
ដំណោះស្រាយ
តើចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម មួយណាមានទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ?
\(z_1=2\left[\cos\left(-\dfrac{\pi}{6}\right)+i\sin\left(-\dfrac{\pi}{6}\right)\right]\)
\(z_2=-5\left(\cos \dfrac{\pi}{8}+i\sin \dfrac{\pi}{8}\right)\)
\(z_3=-2\left[\cos\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right)+i\sin\left(-\dfrac{3\pi}{4}\right)\right]\)
\(z_4=6\left(\cos \dfrac{\pi}{5}+i\sin \dfrac{\pi}{5}\right)\)
\(z_5=\sqrt{2}\left(\cos\dfrac{3\pi}{4}+i\sin\dfrac{3\pi}{4}\right)\)
\(z_6=-\sqrt{3}\left(\cos\dfrac{2\pi}{3}+i\sin\dfrac{2\pi}{3}\right)\)
ដំណោះស្រាយ
សរសេរចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោមជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ៖
\(z_1=-5-5i\sqrt{3}\)
\(\dfrac{-5+i}{2-3i}\)
\(2+2i\)
\(-i\)
\(-20i\)
\(15i\)
\(2\sqrt{3}+2i\)
\(-6i\)
ដំណោះស្រាយ
សរសេរចំនួនកុំផ្លិច \(z=\dfrac{\cos \dfrac{\pi}{9}+i\sin \dfrac{\pi}{9}}{\cos \dfrac{4\pi}{9}+i\sin \dfrac{4\pi}{9}}\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ។
ដំណោះស្រាយ
សរសេរចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោមជាទម្រង់ពិជគណិត បើគេឱ្យ
\(|z|=2\) និង \(\arg(z)=\dfrac{\pi}{3}\)
\(|z|=4\) និង \(\arg(z)=\dfrac{3\pi}{4}\)
\(|z|=1\) និង \(\arg(z)=-\dfrac{\pi}{2}\)
\(|z|=6\) និង \(\arg(z)=\dfrac{7\pi}{6}\)
ដំណោះស្រាយ
គេឱ្យចំនួនកុំផ្លិច \(z=\tan \alpha+i\) ដែល \(0<\alpha<\dfrac{\pi}{2}\) និង \(w=4\left(\cos \dfrac{\pi}{10}+i\sin \dfrac{\pi}{10}\right)\) ចូរគណនា៖
\(|z|\)
\(|zw|\)
\(\arg(z)\)
\(\arg\left(\dfrac{z}{w}\right)\)
ដំណោះស្រាយ
សរសេរចំនួនកុំផ្លិច \(z=\dfrac{1+\sin \alpha+i\cos \alpha}{1+\sin \alpha-i\cos \alpha}\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ។
ដំណោះស្រាយ
គេមានពីរចំនួនកុំផ្លិច \(z\) និង \(w\) ដែល \(z=-2+5i,zw=14+23i\)។
គណនា \(w\)។
កំណត់រូបភាពនៃ \(z\) និង \(w\) ក្នុងប្លង់កុំផ្លិចតែមួយ។
ដំណោះស្រាយ
ប្រើទម្រង់ត្រីកោណមាត្រនៃ \(z_1\) និង \(z_2\) គណនា \(z_1\cdot z_2\) និង \(\dfrac{z_1}{z_2}\) បើ៖
\(z_1=\sqrt{2}\left(\cos \dfrac{\pi}{2}+i\sin \dfrac{\pi}{2}\right)\) និង \(z_2=3\sqrt{3}\left(\cos \dfrac{\pi}{15}+i\sin \dfrac{\pi}{15}\right)\)
\(z_1=-5+5i\) និង \(z_2=-3i\)
\(z_1=2i\) និង \(z_2=-3i\)
ដំណោះស្រាយ
នៅក្នុងប្លង់កុំផ្លិច \((xOy)\) តាងចំណុច \(M'(z')\) ជារូបភាពនៃ \(M(z=-4+4i)\) តាមបំប្លែងវិលផ្ចិត \(O\) មុំ \(\dfrac{\pi}{6}\) ។ ចូរកំណត់ \(z'\)។
ដំណោះស្រាយ
នៅក្នុងប្លង់កុំផ្លិច \((xOy)\) ចំណុច \(M(z)\) មានរូបភាព \(M'(z')\) តាមបំប្លែងវិលផ្ចិត \(O\) មុំ \(\theta\)។ ចូរកំណត់ \(\theta\) ដោយដឹងថា \(z'\) កំណត់ដោយចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(\dfrac{1}{2}\left(z+i\sqrt{3}z\right)\)
\(\dfrac{1}{2}\left(\sqrt{3}z-iz\right)\)
\(iz\)
ដំណោះស្រាយ
គណនាម៉ូឌុលនៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(z = -7+24i\)
\(z = (1+i)^4\)
\(z = \sqrt{2}-i\sqrt{7}\)
ដំណោះស្រាយ
ស្រាយបញ្ជាក់ថា ចំពោះគ្រប់ចំនួនកុំផ្លិច \(z=a+bi\) គេបាន \(|z| = |\bar{z}| = |-z|\)។
ដំណោះស្រាយ
គណនាអាគុយម៉ង់នៃចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោម៖
\(1+i\sqrt{3}\)
\(-\sqrt{2}-i\sqrt{2}\)
\(5\)
\(-3i\)
ដំណោះស្រាយ
គេមាន \(z_1 = \sqrt{3}+i\) និង \(z_2 = 1+i\)។ គណនា \(\arg(z_1 \cdot z_2)\) និង \(\arg\left(\dfrac{z_1}{z_2}\right)\)។
ដំណោះស្រាយ
សរសេរចំនួនកុំផ្លិចខាងក្រោមជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ៖
\(z_1 = -4\)
\(z_2 = 3i\)
\(z_3 = -1+i\sqrt{3}\)
\(z_4 = \sqrt{6}-i\sqrt{2}\)
ដំណោះស្រាយ
គេឱ្យ \(z = 2\left(\cos \dfrac{\pi}{4} + i\sin \dfrac{\pi}{4}\right)\)។ គណនា \(z^2\) និង \(z^4\) រួចសរសេរជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ។
ដំណោះស្រាយ
សរសេរចំនួនកុំផ្លិច \(z = \dfrac{(1+i\sqrt{3})(1+i)}{1-i}\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ។
ដំណោះស្រាយ
កំណត់តម្លៃ \(a\) និង \(b\) ដើម្បីឱ្យ \(2(\cos \theta + i\sin \theta) = a + bi\) នៅពេល \(\theta = \dfrac{2\pi}{3}\)។
ដំណោះស្រាយ
គេឱ្យ \(z = \sqrt{2} - i\sqrt{2}\)។
សរសេរ \(z\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ។
ទាញរកតម្លៃនៃ \(z^{10}\) ជាទម្រង់ពិជគណិត។
ដំណោះស្រាយ
បំប្លែង \(z = -1 - i\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ រួចកំណត់អាគុយម៉ង់នៃ \(\bar{z}\)។
ដំណោះស្រាយ
គណនាផលគុណ \(z_1 \cdot z_2\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ។
បើ \(z_1 = 3(\cos 20^\circ + i\sin 20^\circ)\) និង \(z_2 = 2(\cos 40^\circ + i\sin 40^\circ)\)។
ដំណោះស្រាយ
សរសេរ \(z = \dfrac{2(\cos \pi + i\sin \pi)}{4\left(\cos \dfrac{\pi}{3} + i\sin \dfrac{\pi}{3}\right)}\) ឱ្យទៅជាទម្រង់ \(r(\cos \varphi + i\sin \varphi)\)។
ដំណោះស្រាយ
គេមាន \(z = \cos \alpha - i\sin \alpha\)។ សរសេរ \(z\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រត្រឹមត្រូវ (ដែល \(r > 0\))។
ដំណោះស្រាយ
ក្នុងប្លង់កុំផ្លិច គេមានចំណុច \(M(z = 1+i\sqrt{3})\)។
រកកូអរដោនេចំណុច \(M'\) ដែលជាចំណុចបង្វិលនៃ \(M\) ជុំវិញគល់ \(O\) នូវមុំ \(\alpha = \dfrac{\pi}{3}\)។
ដំណោះស្រាយ
ស្រាយបញ្ជាក់ថា បើ \(z\) ជាចំនួនកុំផ្លិចដែលមាន \(|z| = 1\) នោះគេបាន \(\bar{z} = \dfrac{1}{z}\)។
ដំណោះស្រាយ
សរសេរ \(z = (1+i)^{10}\) ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ រួចទាញរកទម្រង់ពិជគណិត។
ដំណោះស្រាយ
គេឱ្យ \(z = 1 + \cos \theta + i\sin \theta\)។ បង្ហាញថា \(|z| = 2\cos \dfrac{\theta}{2}\) ចំពោះ \(-\pi < \theta < \pi\)។
ដំណោះស្រាយ
រកចំនួនកុំផ្លិច \(z\) ជាទម្រង់ពិជគណិត បើគេដឹងថា \(|z| = 3\) និង \(\arg(z) = \dfrac{5\pi}{6}\)។
ដំណោះស្រាយ
កំណត់មុំបង្វិល \(\theta\) នៃបំប្លែងវិលផ្ចិត \(O\) ដែលប្លែងរូបភាពនៃ \(z = 1+i\) ទៅជា \(z' = -1+i\)។
ដំណោះស្រាយ
ចម្លើយ និងដំណោះស្រាយ
បើកមើលចម្លើយ និងដំណោះស្រាយលម្អិត
តារាងចម្លើយមេរៀនទី២ (ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ)
| ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ | ល.រ | ចម្លើយ |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 1 | ខ | 21 | ខ | 41 | ខ | 61 | ខ | 81 | ក |
| 2 | គ | 22 | ខ | 42 | ក | 62 | ក | 82 | ខ |
| 3 | ខ | 23 | ខ | 43 | ក | 63 | ក | 83 | ក |
| 4 | គ | 24 | ក | 44 | ខ | 64 | ខ | 84 | ខ |
| 5 | ឃ | 25 | ខ | 45 | ខ | 65 | ក | 85 | ក |
| 6 | ខ | 26 | ខ | 46 | ខ | 66 | ខ | 86 | ខ |
| 7 | ក | 27 | គ | 47 | ខ | 67 | ក | 87 | ក |
| 8 | ខ | 28 | ខ | 48 | ក | 68 | គ | 88 | ខ |
| 9 | ខ | 29 | ខ | 49 | ក | 69 | ខ | 89 | ខ |
| 10 | ខ | 30 | គ | 50 | ខ | 70 | ខ | 90 | ខ |
| 11 | ខ | 31 | ខ | 51 | ក | 71 | ខ | 91 | ក |
| 12 | ក | 32 | ខ | 52 | គ | 72 | ក | 92 | ក |
| 13 | គ | 33 | គ | 53 | ក | 73 | ក | 93 | ខ |
| 14 | ខ | 34 | ខ | 54 | ខ | 74 | ក | 94 | ក |
| 15 | ខ | 35 | ខ | 55 | ខ | 75 | ក | 95 | ក |
| 16 | គ | 36 | ខ | 56 | ខ | 76 | ក | 96 | គ |
| 17 | ខ | 37 | ខ | 57 | ខ | 77 | គ | 97 | ក |
| 18 | គ | 38 | ខ | 58 | ក | 78 | ក | 98 | ក |
| 19 | ខ | 39 | ខ | 59 | ខ | 79 | ខ | 99 | ក |
| 20 | ខ | 40 | ខ | 60 | ក | 80 | ខ | 100 | ក |
ដំណោះស្រាយលម្អិត លំហាត់អនុវត្តន៍មេរៀនទី២
លំហាត់ ១៖ គណនាម៉ូឌុល
រូបមន្ត៖ ចំពោះ \(z = a+bi\) គេបាន \(|z| = \sqrt{a^2+b^2}\)។
\(|-2i| = \sqrt{0^2+(-2)^2} = \sqrt{4} = 2\)
\(|\sqrt{3}+i| = \sqrt{(\sqrt{3})^2+1^2} = \sqrt{3+1} = \sqrt{4} = 2\)
\(|4+3i| + |4-3i| = \sqrt{4^2+3^2} + \sqrt{4^2+(-3)^2} = 5 + 5 = 10\)
\(|(4+3i) + (4-3i)| = |8| = 8\)
\(|i^7| = |(i^4)(i^3)| = |-i| = 1\)
\(|i^{100}| = |(i^4)^{25}| = |1| = 1\)
លំហាត់ ២៖ ស្រាយបញ្ជាក់លក្ខណៈកុំផ្លិចឆ្លាស់
តាង \(z_1 = a_1 + b_1i\) និង \(z_2 = a_2 + b_2i\) ដែល \(a_1, b_1, a_2, b_2 \in \mathbb{R}\)។
\(\overline{z_1+z_2} = \overline{(a_1+a_2) + (b_1+b_2)i}\)
\(= (a_1+a_2) - (b_1+b_2)i\)
\(= (a_1 - b_1i) + (a_2 - b_2i) = \overline{z_1} + \overline{z_2}\) (ពិត)\(z_1 z_2 = (a_1 a_2 - b_1 b_2) + (a_1 b_2 + a_2 b_1)i\)
\(\implies \overline{z_1 z_2} = (a_1 a_2 - b_1 b_2) - (a_1 b_2 + a_2 b_1)i\)
ម៉្យាងទៀត \(\overline{z_1} \cdot \overline{z_2} = (a_1 - b_1i)(a_2 - b_2i)\)
\(= a_1 a_2 - a_1 b_2i - a_2 b_1i + b_1 b_2 i^2\)
\(= (a_1 a_2 - b_1 b_2) - (a_1 b_2 + a_2 b_1)i = \overline{z_1 z_2}\) (ពិត)\(\overline{\left(\frac{z_1}{z_2}\right)} = \frac{\overline{z_1}}{\overline{z_2}}\) (\(z_2 \ne 0\))៖
តាង \(w = \frac{z_1}{z_2} \iff z_1 = w z_2\)
តាមលក្ខណៈ (b)៖ \(\overline{z_1} = \overline{w z_2} = \overline{w} \cdot \overline{z_2}\)
ដោយ \(z_2 \ne 0 \implies \overline{z_2} \ne 0\) គេទាញបាន៖
\(\overline{w} = \frac{\overline{z_1}}{\overline{z_2}} \iff \overline{\left(\frac{z_1}{z_2}\right)} = \frac{\overline{z_1}}{\overline{z_2}}\) (ពិត)
លំហាត់ ៣៖ គណនាអាគុយម៉ង់
វិធីសាស្ត្រ៖ រក \(r = |z|\) រួចទាញរក \(\theta\) តាម \(\cos\theta = \frac{a}{r},\; \sin\theta = \frac{b}{r}\)។
\(z = 2+2i \implies r = \sqrt{2^2+2^2} = 2\sqrt{2}\)
\(\cos\theta = \frac{\sqrt{2}}{2},\; \sin\theta = \frac{\sqrt{2}}{2} \implies \arg(z) = \frac{\pi}{4}\)\(z = -3+3i \implies r = 3\sqrt{2}\)
\(\cos\theta = -\frac{\sqrt{2}}{2},\; \sin\theta = \frac{\sqrt{2}}{2} \implies \arg(z) = \frac{3\pi}{4}\)\(z = -2+2i\sqrt{3} \implies r = \sqrt{4+12} = 4\)
\(\cos\theta = -\frac{1}{2},\; \sin\theta = \frac{\sqrt{3}}{2} \implies \arg(z) = \frac{2\pi}{3}\)\(z = -1-i \implies r = \sqrt{2}\)
\(\cos\theta = -\frac{\sqrt{2}}{2},\; \sin\theta = -\frac{\sqrt{2}}{2} \implies \arg(z) = -\frac{3\pi}{4}\) (ឬ \(\frac{5\pi}{4}\))\(z = 4i \implies r = 4,\; \cos\theta = 0,\; \sin\theta = 1 \implies \arg(z) = \frac{\pi}{2}\)
\(z = -4i \implies r = 4,\; \cos\theta = 0,\; \sin\theta = -1 \implies \arg(z) = -\frac{\pi}{2}\)
\(z = -\sqrt{3}+i \implies r = 2\)
\(\cos\theta = -\frac{\sqrt{3}}{2},\; \sin\theta = \frac{1}{2} \implies \arg(z) = \frac{5\pi}{6}\)\(z = 8+8i\sqrt{3} \implies r = 16\)
\(\cos\theta = \frac{1}{2},\; \sin\theta = \frac{\sqrt{3}}{2} \implies \arg(z) = \frac{\pi}{3}\)
លំហាត់ ៤៖ ម៉ូឌុល និងអាគុយម៉ង់
គេឱ្យ \(z_1 = 1+i\) និង \(z_2 = -1+i\sqrt{3}\)៖
\(|z_1| = \sqrt{1^2+1^2} = \sqrt{2}\)
\(\cos\theta_1 = \frac{1}{\sqrt{2}},\; \sin\theta_1 = \frac{1}{\sqrt{2}} \implies \arg(z_1) = \frac{\pi}{4}\)\(|z_2| = \sqrt{(-1)^2+(\sqrt{3})^2} = 2\)
\(\cos\theta_2 = -\frac{1}{2},\; \sin\theta_2 = \frac{\sqrt{3}}{2} \implies \arg(z_2) = \frac{2\pi}{3}\)ផលគុណ \(z_1 z_2\)៖
\(|z_1 z_2| = |z_1| \cdot |z_2| = 2\sqrt{2}\)
\(\arg(z_1 z_2) = \arg(z_1) + \arg(z_2) = \frac{\pi}{4} + \frac{2\pi}{3} = \frac{11\pi}{12}\)ផលចែក \(\frac{z_1}{z_2}\)៖
\(\left|\frac{z_1}{z_2}\right| = \frac{|z_1|}{|z_2|} = \frac{\sqrt{2}}{2}\)
\(\arg\left(\frac{z_1}{z_2}\right) = \arg(z_1) - \arg(z_2) = \frac{\pi}{4} - \frac{2\pi}{3} = -\frac{5\pi}{12}\)
លំហាត់ ៥៖ កំណត់ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ
លក្ខខណ្ឌ៖ ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រត្រូវមានទម្រង់ \(r(\cos\theta + i\sin\theta)\) ដែល \(r > 0\) និងមុំដូចគ្នា។
\(z_1 = 2\left[\cos\left(-\frac{\pi}{6}\right)+i\sin\left(-\frac{\pi}{6}\right)\right]\)៖ ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ (\(r=2>0\))។
\(z_2 = -5\left(\cos\frac{\pi}{8}+i\sin\frac{\pi}{8}\right)\)៖ មិនមែនទេ ព្រោះ \(r = -5 < 0\)។
\(z_3 = -2\left[\cos\left(-\frac{3\pi}{4}\right)+i\sin\left(-\frac{3\pi}{4}\right)\right]\)៖ មិនមែនទេ ព្រោះ \(r = -2 < 0\)។
\(z_4 = 6\left(\cos\frac{\pi}{5}+i\sin\frac{\pi}{5}\right)\)៖ ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ (\(r=6>0\))។
\(z_5 = \sqrt{2}\left(\cos\frac{3\pi}{4}+i\sin\frac{3\pi}{4}\right)\)៖ ជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ (\(r=\sqrt{2}>0\))។
\(z_6 = -\sqrt{3}\left(\cos\frac{2\pi}{3}+i\sin\frac{2\pi}{3}\right)\)៖ មិនមែនទេ ព្រោះ \(r = -\sqrt{3} < 0\)។
លំហាត់ ៦៖ សរសេរជាទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ
\(z_1 = -5-5i\sqrt{3} = 10\left(-\frac{1}{2}-i\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 10\left(\cos\frac{4\pi}{3}+i\sin\frac{4\pi}{3}\right)\)
\(\frac{-5+i}{2-3i} = \frac{(-5+i)(2+3i)}{13} = \frac{-13-13i}{13} = -1-i\)
\(= \sqrt{2}\left(\cos\frac{5\pi}{4}+i\sin\frac{5\pi}{4}\right)\)\(2+2i = 2\sqrt{2}\left(\frac{\sqrt{2}}{2}+i\frac{\sqrt{2}}{2}\right) = 2\sqrt{2}\left(\cos\frac{\pi}{4}+i\sin\frac{\pi}{4}\right)\)
\(-i = \cos\left(-\frac{\pi}{2}\right)+i\sin\left(-\frac{\pi}{2}\right)\)
\(-20i = 20\left[\cos\left(-\frac{\pi}{2}\right)+i\sin\left(-\frac{\pi}{2}\right)\right]\)
\(15i = 15\left(\cos\frac{\pi}{2}+i\sin\frac{\pi}{2}\right)\)
\(2\sqrt{3}+2i = 4\left(\frac{\sqrt{3}}{2}+i\frac{1}{2}\right) = 4\left(\cos\frac{\pi}{6}+i\sin\frac{\pi}{6}\right)\)
\(-6i = 6\left[\cos\left(-\frac{\pi}{2}\right)+i\sin\left(-\frac{\pi}{2}\right)\right]\)
លំហាត់ ៧៖ ផលចែកត្រីកោណមាត្រ
\(z = \frac{\cos\frac{\pi}{9}+i\sin\frac{\pi}{9}}{\cos\frac{4\pi}{9}+i\sin\frac{4\pi}{9}} = \cos\left(\frac{\pi}{9}-\frac{4\pi}{9}\right) + i\sin\left(\frac{\pi}{9}-\frac{4\pi}{9}\right)\)
\(= \cos\left(-\frac{3\pi}{9}\right) + i\sin\left(-\frac{3\pi}{9}\right) = \cos\left(-\frac{\pi}{3}\right) + i\sin\left(-\frac{\pi}{3}\right)\)
លំហាត់ ៨៖ ទម្រង់ពិជគណិត \(x+iy\)
\(|z|=2,\; \arg(z)=\frac{\pi}{3}\)៖
\(z = 2\left(\cos\frac{\pi}{3}+i\sin\frac{\pi}{3}\right) = 2\left(\frac{1}{2}+i\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 1+i\sqrt{3}\)\(|z|=4,\; \arg(z)=\frac{3\pi}{4}\)៖
\(z = 4\left(\cos\frac{3\pi}{4}+i\sin\frac{3\pi}{4}\right) = 4\left(-\frac{\sqrt{2}}{2}+i\frac{\sqrt{2}}{2}\right) = -2\sqrt{2}+2i\sqrt{2}\)\(|z|=1,\; \arg(z)=-\frac{\pi}{2}\)៖
\(z = 1\left[\cos\left(-\frac{\pi}{2}\right)+i\sin\left(-\frac{\pi}{2}\right)\right] = 0 - i = -i\)\(|z|=6,\; \arg(z)=\frac{7\pi}{6}\)៖
\(z = 6\left(\cos\frac{7\pi}{6}+i\sin\frac{7\pi}{6}\right) = 6\left(-\frac{\sqrt{3}}{2}-i\frac{1}{2}\right) = -3\sqrt{3}-3i\)
លំហាត់ ៩៖ កន្សោមត្រីកោណមាត្រ
\(z = \tan\alpha + i\) (\(0 < \alpha < \frac{\pi}{2}\)), \(w = 4\left(\cos\frac{\pi}{10}+i\sin\frac{\pi}{10}\right)\)៖
\(|z| = \sqrt{\tan^2\alpha+1} = \sqrt{\frac{1}{\cos^2\alpha}} = \frac{1}{\cos\alpha}\) (ព្រោះ \(\cos\alpha > 0\))
\(|zw| = |z||w| = \frac{1}{\cos\alpha} \cdot 4 = \frac{4}{\cos\alpha}\)
\(z = \frac{\sin\alpha}{\cos\alpha}+i = \frac{1}{\cos\alpha}(\sin\alpha+i\cos\alpha)\)
\(= \frac{1}{\cos\alpha}\left[\cos\left(\frac{\pi}{2}-\alpha\right)+i\sin\left(\frac{\pi}{2}-\alpha\right)\right]\)
\(\implies \arg(z) = \frac{\pi}{2}-\alpha\)\(\arg\left(\frac{z}{w}\right) = \arg(z) - \arg(w) = \left(\frac{\pi}{2}-\alpha\right) - \frac{\pi}{10} = \frac{2\pi}{5}-\alpha\)
លំហាត់ ១០៖ បំប្លែងត្រីកោណមាត្រ
\(z = \frac{1+\sin\alpha+i\cos\alpha}{1+\sin\alpha-i\cos\alpha} = \frac{1+\cos(\frac{\pi}{2}-\alpha)+i\sin(\frac{\pi}{2}-\alpha)}{1+\cos(\frac{\pi}{2}-\alpha)-i\sin(\frac{\pi}{2}-\alpha)}\)
តាង \(\varphi = \frac{\pi}{4}-\frac{\alpha}{2}\) នោះ \(\frac{\pi}{2}-\alpha = 2\varphi\) (លក្ខខណ្ឌ៖ \(1+\sin\alpha\ne 0\) ពោលគឺ \(\cos\varphi\ne 0\))៖
ភាគយក៖ \(2\cos^2\varphi + 2i\sin\varphi\cos\varphi = 2\cos\varphi e^{i\varphi}\)
ភាគបែង៖ \(2\cos^2\varphi - 2i\sin\varphi\cos\varphi = 2\cos\varphi e^{-i\varphi}\)
\(\implies z = \frac{2\cos\varphi e^{i\varphi}}{2\cos\varphi e^{-i\varphi}} = e^{i 2\varphi} = e^{i(\frac{\pi}{2}-\alpha)}\)
\(= \cos\left(\frac{\pi}{2}-\alpha\right) + i\sin\left(\frac{\pi}{2}-\alpha\right)\)
លំហាត់ ១១៖ រក \(w\) និងរូបភាព
\(z = -2+5i,\; zw = 14+23i\)
\(\implies w = \frac{14+23i}{-2+5i} = \frac{(14+23i)(-2-5i)}{(-2)^2+5^2}\)
\(= \frac{-28 - 70i - 46i + 115}{29} = \frac{87 - 116i}{29} = 3 - 4i\)រូបភាពក្នុងប្លង់កុំផ្លិច៖
\(z = -2+5i \implies M(-2, 5)\)
\(w = 3-4i \implies N(3, -4)\)
លំហាត់ ១២៖ ផលគុណ និងផលចែក
\(z_1 = \sqrt{2}\cis\left(\frac{\pi}{2}\right),\; z_2 = 3\sqrt{3}\cis\left(\frac{\pi}{15}\right)\)៖
\(z_1 z_2 = 3\sqrt{6}\cis\left(\frac{\pi}{2}+\frac{\pi}{15}\right) = 3\sqrt{6}\cis\left(\frac{17\pi}{30}\right)\)
\(\frac{z_1}{z_2} = \frac{\sqrt{6}}{9}\cis\left(\frac{\pi}{2}-\frac{\pi}{15}\right) = \frac{\sqrt{6}}{9}\cis\left(\frac{13\pi}{30}\right)\)\(z_1 = -5+5i = 5\sqrt{2}\cis\left(\frac{3\pi}{4}\right),\; z_2 = -3i = 3\cis\left(-\frac{\pi}{2}\right)\)៖
\(z_1 z_2 = 15\sqrt{2}\cis\left(\frac{3\pi}{4}-\frac{\pi}{2}\right) = 15\sqrt{2}\cis\left(\frac{\pi}{4}\right) = 15+15i\)
\(\frac{z_1}{z_2} = \frac{5\sqrt{2}}{3}\cis\left(\frac{3\pi}{4}+\frac{\pi}{2}\right) = \frac{5\sqrt{2}}{3}\cis\left(\frac{5\pi}{4}\right) = -\frac{5}{3}-\frac{5}{3}i\)\(z_1 = 2i = 2\cis\left(\frac{\pi}{2}\right),\; z_2 = -3i = 3\cis\left(-\frac{\pi}{2}\right)\)៖
\(z_1 z_2 = 6\cis(0) = 6\)
\(\frac{z_1}{z_2} = \frac{2}{3}\cis(\pi) = -\frac{2}{3}\)
លំហាត់ ១៣៖ បំប្លែងវិល
\(M'(z')\) ជារូបភាព \(M(z=-4+4i)\) តាមបំប្លែងវិល \(\mathcal{R}(O, \frac{\pi}{6})\)៖
\(z' = z \cdot e^{i\pi/6} = (-4+4i)\left(\frac{\sqrt{3}}{2}+i\frac{1}{2}\right)\)
\(= -2\sqrt{3} - 2i + 2i\sqrt{3} - 2\)
\(= 2(-\sqrt{3}-1) + 2(\sqrt{3}-1)i\)
លំហាត់ ១៤៖ កំណត់មុំវិល \(\theta\)
\(z' = \frac{1}{2}(z+i\sqrt{3}z) = z\left(\frac{1}{2}+i\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = z e^{i\pi/3} \implies \theta = \frac{\pi}{3}\)
\(z' = \frac{1}{2}(\sqrt{3}z-iz) = z\left(\frac{\sqrt{3}}{2}-i\frac{1}{2}\right) = z e^{-i\pi/6} \implies \theta = -\frac{\pi}{6}\)
\(z' = iz = z e^{i\pi/2} \implies \theta = \frac{\pi}{2}\)
លំហាត់ ១៥៖ គណនាម៉ូឌុល
\(z = -7+24i \implies |z| = \sqrt{(-7)^2+24^2} = \sqrt{49+576} = 25\)
\(z = (1+i)^4 \implies |z| = |1+i|^4 = (\sqrt{1^2+1^2})^4 = (\sqrt{2})^4 = 4\)
\(z = \sqrt{2}-i\sqrt{7} \implies |z| = \sqrt{(\sqrt{2})^2+(-\sqrt{7})^2} = \sqrt{2+7} = 3\)
លំហាត់ ១៦៖ ស្រាយបញ្ជាក់លក្ខណៈម៉ូឌុល
ចំពោះ \(z = a+bi \implies |z| = \sqrt{a^2+b^2}\)៖
\(\bar{z} = a-bi \implies |\bar{z}| = \sqrt{a^2+(-b)^2} = \sqrt{a^2+b^2}\)
\(-z = -a-bi \implies |-z| = \sqrt{(-a)^2+(-b)^2} = \sqrt{a^2+b^2}\)
ដូចនេះ \( |z| = |\bar{z}| = |-z|\)
លំហាត់ ១៧៖ គណនាអាគុយម៉ង់
\(z = 1+i\sqrt{3} = 2\left(\frac{1}{2}+i\frac{\sqrt{3}}{2}\right) \implies \arg(z) = \frac{\pi}{3}\)
\(z = -\sqrt{2}-i\sqrt{2} = 2\left(-\frac{\sqrt{2}}{2}-i\frac{\sqrt{2}}{2}\right) \implies \arg(z) = -\frac{3\pi}{4}\)
\(z = 5 = 5(1+0i) \implies \arg(z) = 0\)
\(z = -3i = 3(0-i) \implies \arg(z) = -\frac{\pi}{2}\)
លំហាត់ ១៨៖ អាគុយម៉ង់នៃផលគុណ និងផលចែក
\(z_1 = \sqrt{3}+i \implies \arg(z_1) = \frac{\pi}{6}\)
\(z_2 = 1+i \implies \arg(z_2) = \frac{\pi}{4}\)
\(\arg(z_1 z_2) = \frac{\pi}{6}+\frac{\pi}{4} = \frac{5\pi}{12}\)
\(\arg\left(\frac{z_1}{z_2}\right) = \frac{\pi}{6}-\frac{\pi}{4} = -\frac{\pi}{12}\)
លំហាត់ ១៩៖ ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ
\(z_1 = -4 = 4(\cos\pi+i\sin\pi)\)
\(z_2 = 3i = 3\left(\cos\frac{\pi}{2}+i\sin\frac{\pi}{2}\right)\)
\(z_3 = -1+i\sqrt{3} = 2\left(\cos\frac{2\pi}{3}+i\sin\frac{2\pi}{3}\right)\)
\(z_4 = \sqrt{6}-i\sqrt{2} = 2\sqrt{2}\left[\cos\left(-\frac{\pi}{6}\right)+i\sin\left(-\frac{\pi}{6}\right)\right]\)
លំហាត់ ២០៖ គណនា \(z^2, z^4\)
\(z = 2\left(\cos\frac{\pi}{4}+i\sin\frac{\pi}{4}\right)\)៖
\(z^2 = 2^2\left(\cos\frac{2\pi}{4}+i\sin\frac{2\pi}{4}\right) = 4\left(\cos\frac{\pi}{2}+i\sin\frac{\pi}{2}\right) = 4i\)
\(z^4 = 2^4\left(\cos\frac{4\pi}{4}+i\sin\frac{4\pi}{4}\right) = 16(\cos\pi+i\sin\pi) = -16\)
លំហាត់ ២១៖ បំប្លែងត្រីកោណមាត្រ
\(z = \frac{(1+i\sqrt{3})(1+i)}{1-i} = \frac{2e^{i\pi/3} \cdot \sqrt{2}e^{i\pi/4}}{\sqrt{2}e^{-i\pi/4}} = 2e^{i(\frac{\pi}{3}+\frac{\pi}{4}+\frac{\pi}{4})} = 2e^{i\frac{5\pi}{6}}\)
\(= 2\left(\cos\frac{5\pi}{6}+i\sin\frac{5\pi}{6}\right)\)
លំហាត់ ២២៖ កំណត់ \(a, b\)
\(2\left(\cos\frac{2\pi}{3}+i\sin\frac{2\pi}{3}\right) = 2\left(-\frac{1}{2}+i\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = -1+i\sqrt{3}\)
\(\implies a+bi = -1+i\sqrt{3} \implies a = -1,\; b = \sqrt{3}\)
លំហាត់ ២៣៖ ស្វ័យគុណទី ១០
\(z = \sqrt{2}-i\sqrt{2}\)៖
\(z = 2\left(\frac{\sqrt{2}}{2}-i\frac{\sqrt{2}}{2}\right) = 2\left[\cos\left(-\frac{\pi}{4}\right)+i\sin\left(-\frac{\pi}{4}\right)\right]\)
\(z^{10} = 2^{10}\left[\cos\left(-\frac{10\pi}{4}\right)+i\sin\left(-\frac{10\pi}{4}\right)\right]\)
\(= 1024\left[\cos\left(-\frac{5\pi}{2}\right)+i\sin\left(-\frac{5\pi}{2}\right)\right] = 1024(0-i) = -1024i\)
លំហាត់ ២៤៖ អាគុយម៉ង់នៃ \(\bar{z}\)
\(z = -1-i = \sqrt{2}\left(\cos\frac{5\pi}{4}+i\sin\frac{5\pi}{4}\right)\)
\(\bar{z} = -1+i = \sqrt{2}\left(\cos\frac{3\pi}{4}+i\sin\frac{3\pi}{4}\right) \implies \arg(\bar{z}) = \frac{3\pi}{4}\)
លំហាត់ ២៥៖ ផលគុណមុំដឺក្រេ
\(z_1 = 3\cis(20^\circ),\; z_2 = 2\cis(40^\circ)\)
\(z_1 z_2 = 6\cis(20^\circ+40^\circ) = 6\cis(60^\circ)\)
\(= 6\left(\cos 60^\circ+i\sin 60^\circ\right) = 6\left(\frac{1}{2}+i\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = 3+3i\sqrt{3}\)
លំហាត់ ២៦៖ ទម្រង់ \(r\cis\varphi\)
\(z = \frac{2(\cos\pi+i\sin\pi)}{4(\cos\frac{\pi}{3}+i\sin\frac{\pi}{3})} = \frac{1}{2}\left[\cos\left(\pi-\frac{\pi}{3}\right)+i\sin\left(\pi-\frac{\pi}{3}\right)\right]\)
\(= \frac{1}{2}\left(\cos\frac{2\pi}{3}+i\sin\frac{2\pi}{3}\right)\)
លំហាត់ ២៧៖ ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រត្រឹមត្រូវ
\(z = \cos\alpha - i\sin\alpha\)
ដោយ \(\cos(-\alpha) = \cos\alpha\) និង \(\sin(-\alpha) = -\sin\alpha\) គេបាន៖
\(z = \cos(-\alpha) + i\sin(-\alpha)\) (ដែលមាន \(r = 1 > 0\))
លំហាត់ ២៨៖ ចំណុចបង្វិល \(M'\)
\(z = 1+i\sqrt{3} = 2e^{i\pi/3}\)
\(z' = z e^{i\pi/3} = 2e^{i 2\pi/3} = 2\left(-\frac{1}{2}+i\frac{\sqrt{3}}{2}\right) = -1+i\sqrt{3}\)
ដូចនេះ \( M'(-1, \sqrt{3})\)
លំហាត់ ២៩៖ ស្រាយបញ្ជាក់ \(\bar{z} = 1/z\)
ដោយ \(|z| = 1 \implies |z|^2 = 1\)
តាមរូបមន្ត \(|z|^2 = z \cdot \bar{z}\) គេបាន៖
\(z \cdot \bar{z} = 1 \implies \bar{z} = \frac{1}{z}\) (ពិត)
លំហាត់ ៣០៖ គណនា \((1+i)^{10}\)
\(1+i = \sqrt{2}e^{i\pi/4}\)
\(z = (1+i)^{10} = (\sqrt{2})^{10} e^{i 10\pi/4} = 32 e^{i 5\pi/2}\)
- ទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ៖ \(z = 32\left(\cos\frac{\pi}{2}+i\sin\frac{\pi}{2}\right)\)
- ទម្រង់ពិជគណិត៖ \(z = 32(0+i) = 32i\)
លំហាត់ ៣១៖ ម៉ូឌុល \(1+\cos\theta+i\sin\theta\)
\(z = 2\cos^2\frac{\theta}{2} + 2i\sin\frac{\theta}{2}\cos\frac{\theta}{2} = 2\cos\frac{\theta}{2}\left(\cos\frac{\theta}{2}+i\sin\frac{\theta}{2}\right)\)
ដោយ \(-\pi < \theta < \pi \implies -\frac{\pi}{2} < \frac{\theta}{2} < \frac{\pi}{2} \implies \cos\frac{\theta}{2} > 0\)
ដូចនេះ \( |z| = 2\cos\frac{\theta}{2}\)
លំហាត់ ៣២៖ រក \(z\) ពីម៉ូឌុល និងអាគុយម៉ង់
\(z = 3\left(\cos\frac{5\pi}{6}+i\sin\frac{5\pi}{6}\right) = 3\left(-\frac{\sqrt{3}}{2}+i\frac{1}{2}\right) = -\frac{3\sqrt{3}}{2}+\frac{3}{2}i\)
លំហាត់ ៣៣៖ កំណត់មុំបង្វិល \(\theta\)
\(z' = z e^{i\theta} \implies e^{i\theta} = \frac{z'}{z} = \frac{-1+i}{1+i} = \frac{(-1+i)(1-i)}{2} = \frac{2i}{2} = i\)
\(\implies \cos\theta+i\sin\theta = i \implies \theta = \frac{\pi}{2}\)
សំណួរពហុជ្រើសរើស
ជ្រើសរើសចម្លើយត្រឹមត្រូវតែមួយ រួចចុច «ពិនិត្យ»។ ចម្លើយរបស់អ្នកត្រូវបានរក្សាទុកក្នុងកុំព្យូទ័រនេះ។
✎ សំណួរទី ១–១០
✎ សំណួរទី ១១–២០
✎ សំណួរទី ២១–៣០
✎ សំណួរទី ៣១–៤០
✎ សំណួរទី ៤១–៥០
✎ សំណួរទី ៥១–៦០
✎ សំណួរទី ៦១–៧០
✎ សំណួរទី ៧១–៨០
✎ សំណួរទី ៨១–៩០
✎ សំណួរទី ៩១–១០០
តេស្តសមត្ថភាព ៖ មេរៀនទី ២ ចំនួនកុំផ្លិចទម្រង់ត្រីកោណមាត្រ — ៥០ សំណួរ · ៩០ នាទី